Chương 13 - Cuốn Sách Và Định Mệnh

Đám trẻ con trong làng đi học về lướt qua hay ngó đầu qua khe cửa nhòm tôi. Có cô bé tết tóc đuôi sam tò mò hỏi: “Chị Triệu Thu ơi, đại học nó tròn méo ra sao hở chị?”

Tôi ngẫm nghĩ: “Chị cũng chưa thấy bao giờ.”

“Chưa thấy sao chị còn thi?”

“Vì chưa thấy, nên mới phải đến tận nơi xem cho biết.”

Mắt con bé sáng rực: “Con gái cũng thi được ạ?”

Tôi gật đầu: “Được chứ.”

“Thế sau này em cũng thi được không?”

Tôi nhìn đôi bàn tay lấm lem bùn đất của con bé, lòng mềm nhũn: “Chỉ cần em chịu khó học, chắc chắn được.”

Chẳng mấy chốc, đám trẻ con tụ tập trước cửa chuồng bò ngày một đông. Lúc tôi đọc thuộc lòng Văn, chúng cũng ê a đọc theo. Lúc tôi cắm cúi giải toán, chúng ngồi im phăng phắc trên bậu cửa, sợ đánh động làm bay mất thứ gì quý giá.

Người lớn trong làng ban đầu chê cười: “Nhà bà Châu rửng mỡ thật, biến chuồng bò thành trường học.”

Nhưng sau đó, có mấy bà thím rụt rè hỏi dò cô giáo Diệp xem con họ học kém, có xin ké sách về đọc được không. Cô Diệp bảo: “Sách chỉ sợ không ai đọc chứ không sợ đọc đến rách.”

Tôn kế toán thấy tình hình không ổn, lại giở trò. Ông ta rêu rao trong cuộc họp thôn rằng nhà họ Triệu chiếm dụng chuồng bò của tập thể là sai quy định.

Bà Châu đứng phắt lên ngay tại trận: “Cái chuồng ấy nằm sau vườn nhà tôi, sập xệ mấy năm trời không ai ngó ngàng. Mái dột thằng Đại Trụ tôi lợp, phân bò tôi tự xúc, giấy dán cửa tôi tự mua. Bây giờ lại lôi tập thể ra để dọa à?”

Tôn kế toán nhăn nhó: “Quy định là quy định.”

Trưởng thôn rít điếu thuốc lào: “Thế ý ông định giải quyết sao?”

“Một là đập đi, hai là đóng tiền thuê chỗ.”

Tôi ngồi thụp trong góc, tim lạnh toát.

Bà Châu hỏi ngược: “Thuê bao nhiêu?”

Mắt Tôn kế toán lóe lên sự đắc ý: “Một tháng năm mươi ngàn.”

Năm mươi ngàn đối với nhà quê lúc này không phải con số nhỏ. Tiền mua tài liệu, tiền dầu đèn, tiền xe cộ đi lại, cái gì cũng cần tiền.

Đại Trụ toan mở miệng cãi thì từ ngoài cửa có mấy tiếng nói xôn xao chen vào.

“Nhà tôi góp năm ngàn.”

“Nhà tôi góp ba ngàn, con tôi dạo này hay ngồi nghe giảng ké ở đấy.”

“Cô Diệp giảng bài cho bọn trẻ con, chúng tôi không thể để chị Triệu Thu chịu thiệt được.”

Những người lên tiếng, hóa ra lại là mấy bà thím lúc trước hay tụ tập buôn dưa lê, chê cười tôi. Giờ phút này, họ đứng ở cửa, tay lăm lăm nắm mấy tờ tiền lẻ.

Bà Châu sững người. Một chị tên thím Mã ngượng ngùng nói: “Bà Châu, đợt trước bọn tôi nhiều chuyện, bà bỏ qua nhé. Thấy Triệu Thu nó chăm học, con Nhị Nha nhà tôi cũng học mót được mấy chữ. Chuồng bò đừng đập, để cho bọn trẻ con có chỗ mà lui tới.”

Người khác đế thêm: “Đúng đấy, hiếm lắm làng mình mới có phong trào hiếu học, đập đi làm cái gì?”

Mặt Tôn kế toán xám xịt.

Ông trưởng thôn gõ gõ tàn thuốc: “Thôi thôi. Chuồng bò cứ để bọn trẻ con mượn chỗ học, không thu tiền thu bạc gì sất. Ai còn lôi chuyện này ra nói nữa, thì tự vác xác đi mà sửa lại chuồng bò.”

Đám đông cười ồ. Tôn kế toán tẽn tò ngồi sập xuống ghế.

Tôi nhìn những người phụ nữ ấy, trong lòng chợt bừng tỉnh.

Khi một người nỗ lực tiến về phía trước, có thể sẽ vấp phải đá tảng. Nhưng chỉ cần không bỏ cuộc, phía sau sẽ có thêm rất nhiều bước chân cùng đồng hành.

Tháng Năm, tiết trời nóng hầm hập. Giai đoạn ôn thi của tôi bước vào thời kỳ khốc liệt nhất.

Đề thi thử ngày càng khó, điểm số trồi sụt thất thường. Có lần cô Diệp nhẩm tính điểm, thở dài: “Toán vớt vát được, Văn cũng tạm ổn. Nhưng Lý Hóa kém quá.”

Miệng tôi bảo sẽ cố cày thêm, nhưng trong bụng cuống cuồng như lửa đốt. Tối đó, tôi làm một bài toán điện ba lần vẫn sai. Mắt cay xè vì khói đèn, tôi bực bội ném toẹt cây bút xuống bàn: “Tôi không làm được.”

Bà Châu đang ngồi se đay ngoài cửa, nghe thấy liền bước vào: “Mệt thì nghỉ tay một lát.”

“Có nghỉ cũng không biết làm.” Giọng tôi nghẹn ngào: “Người ta ôn thi cả năm trời, còn con thì sao? Con bị kẹt trong đống chuyện bùn lầy này. Vừa mới có thời gian ngồi xuống thì sắp đến ngày thi rồi.”

Bà Châu nhặt cây bút lên, đặt lại cạnh tay tôi: “Triệu Thu, cây mạ ngoài ruộng gặp trời hạn cũng không thể oán trời. Việc duy nhất nó có thể làm, là cắm rễ sâu thêm chút nữa.”

Tôi ôm mặt nức nở: “Nhưng con sợ phụ lòng mẹ.”

Bà đưa tay xoa nhẹ lên đỉnh đầu tôi: “Con không phải cái máy đẻ ra điểm số đổi bằng tiền bán lợn. Con thi được đến đâu thì đến, cũng chẳng phụ lòng mẹ.”

Tôi òa khóc: “Thế sao mẹ lại đối xử tốt với con như vậy?”

Bà Châu im lặng rất lâu: “Bởi vì lúc ta còn trẻ, chẳng có ai đối xử tốt với ta cả.”

Tôi ngước đôi mắt đẫm lệ nhìn bà.

Bà ngồi đối diện tôi, chậm rãi kể: “Năm ta gả về đây cũng mới mười bảy tuổi. Bố chồng con tính cộc cằn, rượu vào là đập phá. Ta muốn bỏ về nhà đẻ, mẹ ta bảo đàn bà lấy chồng như bát nước hắt đi. Sau này bố chồng con ốm chết, để lại một đống nợ với thằng Đại Trụ đỏ hỏn. Người làng khuyên ta đi bước nữa, ta xót con nên cắn răng mà chịu đựng.”

Bà nhìn tôi, trong ánh mắt là những vết thương sâu hoắm của quá khứ: “Lúc ấy ta tự nhủ, nếu có ngày ta có khả năng đỡ lấy một người đàn bà khác, ta nhất định không dìm họ xuống vũng bùn.”