Chương 1 - Cuộc Đời Hậu Kiếp

Trước khi chết, chồng tôi đã đón mối tình đầu, người năm xưa từng cuỗm sạch bài thuốc của gia đình, về lại tiệm thuốc cũ.

Anh ta nằm trên chiếc ghế mây mà tôi đã tự tay lau chùi suốt ba mươi năm, chỉ thẳng mặt tôi chửi mắng:

“Năm xưa nếu không phải cô cản tôi đi về phía Nam, A Chỉ đã sớm đưa tôi đi mở xưởng thuốc, làm ông chủ lớn rồi.”

“Cả đời tôi phải chôn chân ở cái tiệm thuốc rách nát này, tất cả là do cô hại.”

Ba đứa con cũng đứng về phía anh ta.

Con trai cả đẩy tờ giấy đồng ý vào viện dưỡng lão đến trước mặt tôi:

“Mẹ, bố chẳng còn sống được mấy ngày nữa, mẹ cứ để bố toại nguyện một lần đi.”

Con gái thứ hai cúi gầm mặt, không dám nhìn tôi:

“Dì Hứa không con không cái, lại lênh đênh bên ngoài nửa đời người rồi. Mẹ đã có chúng con, chịu ủy khuất vài ngày thì có sao đâu?”

Đứa con trai út thì thẳng thừng hơn, xách chiếc vali gỗ cũ kỹ của tôi đi thẳng ra cửa:

“Tiệm thuốc là tài sản tổ tiên của bố, mẹ chiếm giữ bao nhiêu năm nay, giờ cũng đến lúc phải trả lại rồi.”

Đêm tôi bị họ đưa vào viện dưỡng lão, khu phố cổ xảy ra hỏa hoạn.

Khi khói đặc tràn vào phòng, nửa người tôi đã tê liệt không thể cử động, chỉ có thể nghe tiếng người ta la khóc, đập cửa ngoài hành lang.

Màn hình điện thoại vẫn sáng.

Cuộc gọi cuối cùng, tôi vẫn gọi cho đứa con trai cả.

Không có người nhấc máy.

Trước khi trút hơi thở cuối cùng trong biển lửa, tôi bỗng nhớ lại chuyện của rất nhiều năm về trước.

Tạ Văn Chu cũng từng nắm tay tôi ở sân sau tiệm thuốc và nói:

“A Đường, em yên tâm, anh không đi đâu cả.”

Nhưng sau đó anh ta vẫn bỏ đi.

Chỉ là lần đó, tôi đã đuổi theo đến tận bến tàu, cõng anh ta – lúc ấy đã bị lừa sạch tiền và ngã gãy tay – trở về.

Một lần cõng ấy, là cõng cả một đời.

Mở mắt ra lần nữa, tôi đã quay lại đúng cái ngày Tạ Văn Chu định cùng Hứa Tri Chỉ đi xuống phía Nam.

Anh ta đứng trước tủ thuốc, tay nắm chặt bài thuốc gia truyền, nhìn tôi bằng ánh mắt đầy thiếu kiên nhẫn:

“Thẩm Đường, tôi không muốn tiếp tục bám lấy cái tiệm thuốc rách này nữa.”

“Tri Chỉ nói rồi, phía Nam đâu đâu cũng là cơ hội. Chỉ cần tôi mang bài thuốc này đến đó, chúng tôi sẽ nhanh chóng mở được xưởng.”

“Nếu cô thật sự muốn tốt cho tôi, thì đừng cản tôi nữa.”

Tôi nhìn khuôn mặt trẻ trung của anh ta, rồi lại nhìn tờ bài thuốc ố vàng trên mặt tủ.

Kiếp trước, chính tại nơi này, tôi đã cản anh ta lại.

Tôi nói bài thuốc gia truyền không thể tùy tiện giao cho người ngoài, nói Hứa Tri Chỉ lai lịch không rõ ràng, nói chuyện mở xưởng không hề đơn giản như anh ta nghĩ.

Anh ta không nghe.

Khi tôi đuổi đến bến tàu, anh ta đã bị Hứa Tri Chỉ lừa sạch tiền lộ phí, thậm chí vì muốn giành lại bài thuốc mà bị dây xích sắt bên mạn tàu chở hàng đập gãy tay phải.

Tôi cõng anh ta về tiệm, chữa tay cho anh ta, giữ gìn danh tiếng cho nhà họ Tạ.

Sau này, tôi gồng gánh tiệm thuốc, nuôi nấng những đứa con khôn lớn, bôi thuốc thay áo cho anh ta, vượt qua hết lần này đến lần khác những sóng gió trong kinh doanh.

Nhưng đến cuối cùng, anh ta chỉ nhớ mỗi việc tôi từng cản anh ta.

Kiếp này, tôi không cản nữa.

Tôi đưa tay, đẩy chùm chìa khóa đồng, cuốn sổ sách và cả tờ bài thuốc gia truyền mà anh ta khao khát cả đời đến trước mặt anh ta.

“Được.”

Tạ Văn Chu sững người.

Tôi bình thản nói:

“Tiệm thuốc thuộc về anh, con cái thuộc về anh.”

“Anh muốn đi về phía Nam, muốn mở xưởng, muốn sống những ngày tháng tốt đẹp cùng Hứa Tri Chỉ, tất cả đều được.”

“Tạ Văn Chu, lần này, tôi thành toàn cho anh.”

Ngoài cửa, nụ cười nơi khóe mắt Hứa Tri Chỉ suýt chút nữa không giấu nổi.

Còn tôi cúi đầu tháo chùm chìa khóa đeo bên hông suốt hai mươi năm qua đặt lên quầy.

Chìa khóa đồng va vào góc cuốn sổ, phát ra một tiếng lạch cạch rất khẽ.

Giống như cả cuộc đời tôi, cuối cùng cũng bò ra khỏi cái giếng sâu mang tên nhà họ Tạ này.

Tạ Văn Chu chằm chằm nhìn chùm chìa khóa, mãi không đưa tay ra lấy.

Hứa Tri Chỉ bước vào trước, ống tay áo thoang thoảng mùi phấn thơm.

Cô ta có khuôn mặt thanh tú, giọng nói cũng nhỏ nhẹ, đứng cạnh Tạ Văn Chu, ngay cả khóe mắt cũng mang theo vẻ rụt rè.

“Chị A Đường, chị đừng làm vậy.”

Cô ta nói nhỏ: “Em và Văn Chu thật lòng chỉ muốn ra ngoài xông pha một phen, nếu chị không nỡ rời xa cái nhà này, chúng em cũng sẽ không đuổi chị đi.”

Câu nói vừa dứt, sắc mặt Tạ Văn Chu lập tức trầm xuống.

“Cô ta mà không nỡ?”

Anh ta cười lạnh một tiếng, đưa tay cầm cuốn sổ lật vài trang rồi gập mạnh lại.

“Thẩm Đường, cô giữ tiệm thuốc bao nhiêu năm nay, tưởng mình thật sự là chủ nhân nhà họ Tạ rồi sao?”

Chú Phương, người làm công lâu năm đứng sau quầy, tay run lên, chiếc cân nhỏ rơi cạch xuống khay gỗ.

Chú ấy đã theo nhà họ Tạ hơn ba mươi năm, chứng kiến tôi từ một người con dâu lóng ngóng, dần dà rèn luyện thành một chưởng quỹ có thể tự mình xem bệnh, bắt mạch, nhận biết thuốc và quản lý sổ sách.

Kiếp trước sau khi Tạ Văn Chu gãy tay, nhà họ Tạ gần như rối tung như một nồi cháo.

Chính tôi là người ngày ngày túc trực trước tủ thuốc, ban ngày xem bệnh, ban đêm chốt sổ, tranh thủ trước lúc trời sáng phải bào chế xong dược liệu.

Cái tiệm thuốc rách nát trong miệng Tạ Văn Chu, sau này có thể trụ vững ở khu phố cổ, toàn bộ là nhờ hương thuốc và chút tình người không bao giờ đứt đoạn trong suốt những năm qua.

Nhưng những lời này, chú Phương không nói.

Tôi cũng không nói.

Tạ Văn Chu ghét nhất là tôi nhắc lại chuyện cũ.

Anh ta sẽ cảm thấy, tôi đang lấy từng chút hi sinh của mình ra để o ép anh ta.

Tôi đẩy cuốn sổ về phía anh ta thêm một chút.

“Sổ sách đều ở đây. Hôm nay trong kho còn hai mươi bảy cân bạch thược, chín cân xuyên bối, ba nhánh nhân sâm lâu năm, hai thùng a giao, và ba trăm sáu mươi bảy đồng tiền mặt.”

Tôi lấy từ trong tay áo ra một tờ giấy đã gấp gọn, đặt lên trên cuốn sổ.

“Đây là tiền lương tháng của người làm và tiền cọc dược liệu tháng sau. Chỗ ông chủ Lưu ở bến tàu vẫn còn một lô thuốc sáng mai sẽ cập bến. Nếu anh định đi, nhớ bảo người ra nhận.”

Chân mày Tạ Văn Chu càng nhíu chặt.

Chắc anh ta nghĩ tôi sẽ khóc lóc, sẽ làm ầm lên, sẽ ôm lấy con cái mà cầu xin anh ta đừng đi.

Tôi nói càng rõ ràng, anh ta càng giống như bị cái gì đó chặn ngang họng.

Nhưng mắt Hứa Tri Chỉ lại sáng lên.

Ánh mắt cô ta nhìn cuốn sổ, còn nồng nhiệt hơn cả nhìn Tạ Văn Chu.

“Chị A Đường, chị chuẩn bị sẵn hết những thứ này rồi sao?”

Cô ta đưa tay định chạm vào cuốn sổ.

Tôi nhẹ nhàng ấn tay lên góc giấy.

“Tôi đưa cho Tạ Văn Chu, không phải đưa cho cô.”

Ngón tay Hứa Tri Chỉ khựng lại giữa không trung.

Tạ Văn Chu lập tức kéo cô ta ra sau lưng che chở.

“Thẩm Đường, cô ăn nói đừng có khó nghe như vậy. A Chỉ sau này sẽ là vợ tôi, đồ của tôi đương nhiên cũng là của cô ấy.”

Tôi gật đầu.

“Vậy thì đợi đến khi cô ta thành vợ anh rồi hẵng lấy.”

Sắc mặt Tạ Văn Chu lúc xanh lúc trắng.

Sau sân bỗng truyền đến tiếng bước chân.

Con trai cả Tạ Nghiên lao vào, trong tay còn nắm chặt nửa gói mứt quả.

Năm nay thằng bé mười hai tuổi, đã hiểu lời người lớn nói, nhưng vẫn chưa học được cách giấu giếm sự thiên vị trong ánh mắt.

“Bố, bố định đưa dì Hứa đi thật sao?”

Tạ Văn Chu nhìn thấy con trai, sắc mặt dịu đi đôi chút.

“Nghiên nhi, con yên tâm, bố chỉ ra ngoài gây dựng sự nghiệp thôi. Đợi bố mở được xưởng thuốc, sẽ đón các con xuống phía Nam ở nhà lầu.”

Mắt Tạ Nghiên sáng rực lên.

Con gái thứ hai Tạ Lăng và con trai út Tạ Tiểu Mãn cũng từ sân sau chạy ra.

Tiểu Mãn trong miệng vẫn ngậm kẹo, một bên má phồng lên.

Tôi liếc nhìn một cái.

Thằng bé theo bản năng trốn ra sau lưng Hứa Tri Chỉ.

Hứa Tri Chỉ cúi xuống xoa đầu thằng bé, giọng dịu dàng:

“Tiểu Mãn đừng sợ, có dì Hứa ở đây.”

Tạ Tiểu Mãn lập tức ôm chặt lấy chân cô ta.

“Mẹ không cho con ăn kẹo, dì Hứa sẽ mua cho con.”

Tạ Lăng cũng nhỏ giọng phụ họa: “Dì Hứa còn nói phía Nam có rạp hát lớn lắm, con gái cũng được mặc váy đẹp.”

Tạ Văn Chu nhìn tôi, trên mặt lộ ra sự hả hê của kẻ cuối cùng cũng giành chiến thắng.

“Thẩm Đường, cô thấy chưa? Ngay cả bọn trẻ cũng biết, đi theo cô bám trụ ở cái tiệm thuốc rách này chẳng có tiền đồ gì.”

Kiếp trước câu nói này cũng từng xuất hiện.

Lúc đó tôi tức đến mức tay run lẩy bẩy, kéo Tiểu Mãn lại, vạch miệng thằng bé ra xem cái răng sâu, rồi ném thẳng gói mứt quả vào thùng rác ngay trước mặt Tạ Văn Chu.

Trẻ con khóc, Tạ Văn Chu nổi giận, Hứa Tri Chỉ thì đỏ hoe mắt khuyên tôi đừng hung dữ như vậy.

Sau ngày hôm đó, ba đứa con suốt nửa tháng trời không nói chuyện với tôi.

Sau này lớn lên, chúng vẫn nhớ như in chuyện đó.

Chúng nói, tôi đến một miếng ngọt cũng không chịu cho chúng.

Tôi nhìn cái má phồng lên của Tạ Tiểu Mãn, không đưa tay ra kéo.

“Vậy thì theo bố các người đi.”

Ba đứa trẻ đồng loạt sững sờ.

Viên kẹo trong miệng Tạ Tiểu Mãn suýt nữa thì rớt ra ngoài.

Tôi ngẩng đầu nhìn Tạ Văn Chu.

“Tiệm thuốc, bài thuốc, con cái, tôi đều đã bàn giao rõ ràng.”

“Còn một chuyện nữa.”

Tạ Văn Chu cảnh giác nhìn tôi.

Tôi bước ra sau quầy, rút từ tầng dưới cùng ra một chiếc hộp gỗ trắc nhỏ.

Trong hộp là một tờ hôn thú đã ngả màu.

Ánh mắt Tạ Văn Chu rơi vào đó, bờ vai bỗng cứng đờ.

Năm chúng tôi thành thân, ông cụ nhà họ Tạ đã ốm nặng.

Tạ Văn Chu không chịu đến nha môn đăng ký, nói rằng anh ta không muốn bị trói buộc cả đời vào một tờ giấy.

Ông cụ tức đến ọc máu, cuối cùng chỉ đành cho chúng tôi lập hôn thú ở nhà.

Trên đó có con dấu của trưởng bối nhà họ Tạ, cũng có dấu tay của tôi và Tạ Văn Chu.

Kiếp trước tờ hôn thú này luôn bị khóa ở tầng dưới cùng của tủ thuốc.

Tôi giữ khư khư lấy nó, như giữ lấy cái danh phận nực cười của mình.

Bây giờ tôi lấy nó ra, ngay trước mặt mọi người, xé đôi theo đường nếp gấp ở giữa.

Tiếng giấy rách rất khẽ.

Chú Phương lại bất chợt đỏ hoe mắt.

Tạ Văn Chu chằm chằm nhìn tôi, môi mấp máy.

“Thẩm Đường, cô làm thật sao?”

Tôi đặt tờ hôn thú đã xé làm đôi xuống cạnh tay anh ta.

“Làm thật.”

Hứa Tri Chỉ gần như không giấu được nụ cười nơi khóe miệng, rồi lại vội vàng cúi đầu che đậy.

Tạ Văn Chu nhìn thấy sự vui mừng trong mắt cô ta, giống như cuối cùng cũng tìm lại được sự tự tin.

Anh ta cầm lấy chùm chìa khóa đồng, nhét vào trong ngực.

“Cô đừng có hối hận.”

Tôi lấy từ dưới quầy ra tay nải đã thu dọn từ trước.

Trong đó chỉ có hai bộ quần áo cũ, một bộ kim châm, và một cuốn sổ tay ghi chép cách bào chế thuốc do chính tay tôi viết.

Tạ Văn Chu nhìn thấy cuốn sổ tay đó liền đưa tay cản tôi lại.

“Đó là cái gì?”

Tôi dừng bước.

“Đồ của riêng tôi.”

Anh ta nhíu mày.

“Đồ trong tiệm thuốc, cô không được mang đi.”

Tôi lật mở cuốn sổ, trang đầu tiên là dòng chữ tôi viết năm mười bảy tuổi.

Nét mực đã sớm mờ đi.

Khi đó tôi mới gả vào nhà họ Tạ, đến tên dược liệu còn nhận không đủ, chú Phương bảo tôi bắt đầu ghi chép từ những thứ đơn giản nhất như cam thảo, trần bì, phục linh.

Sau này từng trang từng trang, toàn là những thay đổi về độ lửa, độ ẩm, dược tính do chính tôi thử nghiệm mà rút ra được.

Bài thuốc gia truyền nhà họ Tạ là của nhà họ Tạ.

Nhưng những đêm tôi thức trắng, những vết bỏng trên tay tôi, mùi khói thuốc tôi từng ngửi, tất cả đều là của tôi.

Tôi gập cuốn sổ lại.

“Cái này không cho.”

Sắc mặt Tạ Văn Chu lạnh lẽo.

Hứa Tri Chỉ nhẹ nhàng kéo tay áo anh ta.

“Văn Chu, bỏ đi. Chị A Đường theo anh bao nhiêu năm nay, cũng phải để lại cho chị ấy chút gì làm kỷ niệm chứ.”

Cô ta nói thì nghe rất biết điều, nhưng ánh mắt lại cứ lượn quanh cuốn sổ đó một vòng.

Tôi nhét cuốn sổ vào tay nải.

Chú Phương bỗng từ sau quầy bước ra, đưa cho tôi một gói giấy nhỏ.

“Chưởng quỹ, đây là viên thuốc ho cô tự tay bào chế tối qua mang theo đi đường nhé.”

Sắc mặt Tạ Văn Chu càng khó coi.

“Chú Phương, cô ta không còn là chưởng quỹ nữa rồi.”

Chú Phương cúi đầu, giọng khàn đi.

“Gọi quen miệng rồi.”

Tôi nhận lấy gói giấy, mỉm cười với chú.

“Những năm qua cảm ơn chú rất nhiều.”

Môi chú Phương mấp máy vài cái, cuối cùng cũng không nói ra lời giữ lại.

Tôi đeo tay nải bước ra ngoài.

Đến bậu cửa, Tạ Văn Chu bỗng gọi tôi lại.

“Thẩm Đường.”

Tôi quay đầu.

Anh ta ngồi sau tủ thuốc, trong tay nắm chặt chùm chìa khóa đồng, trông như cuối cùng cũng ngồi được lên cái vị trí mà mình mong muốn.

Nhưng đáy mắt anh ta không hề có sự nhẹ nhõm.