Chương 1 - Từ Cành Vàng Đến Thứ Dân

Tân đế đăng cơ, đạo thánh chỉ đầu tiên không phải đại xá thiên hạ.

Mà là giáng ta xuống làm thứ dân.

Hôm qua ta vẫn còn là cành vàng lá ngọc, hôm nay đã bị người ta lôi khỏi cung, ngay cả một đôi giày cũng không để lại.

Ta chân trần đi qua ba con phố, phía sau không có một ai đuổi theo.

Sau này ta học gói hoành thánh, lấy lãi ít bán số lượng nhiều, ngày tháng vậy mà cũng sống được.

Một hôm chạng vạng, một nam nhân mặc cẩm y ngồi xuống, ăn rất chậm.

“Nàng hận trẫm sao?” Hắn đột nhiên lên tiếng.

Ta siết chặt chiếc muôi, ngẩng đầu nhìn hắn một cái: “Vị gia này, dân nữ chỉ là người bán hoành thánh, không biết bệ hạ nào cả.”

01

Ngày tân đế đăng cơ, trong cung không có tiếng chuông trống.

Chỉ có tuyết.

Tuyết rơi trên đan trì, bị đế giày của cấm quân giẫm thành bùn đen.

Ta quỳ ngoài Thừa Minh Điện, đầu gối lạnh đến mất cảm giác.

Trên người vẫn mặc triều phục quận chúa của ngày hôm qua.

Cành hải đường thêu chỉ vàng áp trên nền gạch ẩm lạnh, như một lớp da cũ không sao lột xuống được.

Nội thị tuyên chỉ đứng trên bậc thềm, giọng the thé.

“Phụng thiên thừa vận, tân đế chiếu rằng, Khương Trĩ đức hạnh có thiếu sót, dính líu sâu đến vụ án mưu nghịch cũ, tước phong hiệu, giáng làm thứ dân, lập tức trục xuất khỏi cung thành.”

Ta ngẩng đầu lên.

Tuyết rơi vào mắt.

Cửa điện đóng chặt.

Sau cánh cửa ấy là người ta từng gọi là ca ca suốt mười năm.

Tiêu Thừa An.

Khi tiên đế nhận nuôi hắn, hắn mười ba tuổi.

Ta bảy tuổi.

Lần đầu hắn vào cung, bị con cháu tông thất đẩy ngã bên hồ sen, chính ta đã đưa áo choàng của mình cho hắn.

Hắn run rẩy nói với ta: “A Trĩ, ngày sau nếu ta có tiền đồ, nhất định sẽ bảo hộ muội một đời.”

Sau này hắn quả thật có tiền đồ.

Tiên đế bệnh nặng, chư vương tranh đấu.

Từ một nghĩa tử không ai coi trọng nhất, hắn ngồi lên long ỷ.

Ngày đầu tiên đăng cơ, đạo ý chỉ đầu tiên của hắn là đá ta từ mây cao xuống bùn lầy.

Ta không khóc.

Ta chỉ nhìn cánh cửa kia.

Nội thị thấy ta không nhận chỉ, cười lạnh một tiếng.

“Khương thứ dân, còn không tạ ơn?”

Ma ma phía sau ấn vai ta xuống.

Trước đây bà dạy ta hành lễ, dạy ta dâng trà, dạy ta khi gặp quý nhân phải làm sao để không kiêu không hèn.

Lúc này, bà lại mạnh tay ấn ta xuống nền tuyết.

“Tạ ơn.”

Trán ta đập xuống gạch.

Máu nóng lên trong thoáng chốc rồi rất nhanh lạnh đi.

Ta nghe chính mình nói: “Dân nữ tạ ơn.”

Dân nữ.

Hai chữ ấy lăn khỏi đầu lưỡi, như nuốt xuống một ngụm sứ vỡ.

Nội thị hài lòng.

Hắn ném thánh chỉ xuống trước mặt ta.

Tấm lụa vàng dính tuyết, một góc đã ướt.

Có người tiến lên tháo phát quan của ta.

Khi cây trâm vàng bị giật xuống, nó kéo theo một lọn tóc.

Đau đến trước mắt trắng xóa, ta vẫn không lên tiếng.

Có người lột áo ngoài của ta.

Có người tháo ngọc bội.

Có người lục túi tay áo.

Cuối cùng, ngay cả đôi giày gấm dưới chân ta cũng bị lấy đi.

Cô cô quản sự cúi đầu, không dám nhìn ta.

Trước đây bà thương ta nhất.

Khi ta bệnh, bà từng thức canh ta ba đêm.

Giờ bà chỉ ôm đôi giày của ta, lùi về sau một bước.

“Cô cô.”

Ta gọi bà.

Tay bà run lên.

Ta hỏi: “Để lại cho ta một đôi giày cũ, được không?”

Vành mắt bà đỏ lên.

Nhưng bà không nói gì.

Thị vệ bên cạnh bật cười.

“Thứ dân còn kén giày sao? Đi đi, đừng làm lỡ giờ đóng cổng cung.”

Ta bị người ta xốc dậy.

Chân giẫm lên tuyết, cái lạnh từ lòng bàn chân chui thẳng vào xương.

Ngoài Thừa Minh Điện đứng đầy người.

Tông thân, cung nhân, cấm quân, còn có những quý nữ từng cùng ta nghe đàn ngắm hoa.

Bọn họ nhìn ta.

Có người che môi.

Có người cúi đầu.

Có người trong mắt lộ vẻ hả hê.

Ta nhìn thấy Ôn Ngọc Như giữa đám đông.

Nàng mặc cung trang mới may, đứng dưới hành lang, trên vai khoác áo lông cáo trắng.

Chiếc áo lông cáo ấy là quà ta tặng Tiêu Thừa An vào mùa đông năm ngoái.

Hắn nói màu quá nhạt, không hợp với hắn.

Hóa ra không phải không hợp.

Chỉ là ta không xứng được nhìn nó khoác trên người ai.

Ôn Ngọc Như đi về phía ta.

Giọng nàng rất nhẹ.

“A Trĩ, muội đừng trách chàng.”

Ta nhìn nàng.

Trong mắt nàng không có nửa phần áy náy.

Chỉ có lòng thương hại của kẻ chiến thắng.

“Giờ chàng đã là thiên tử, dù sao cũng phải cho cả triều một lời giải thích.”

Ta cười một tiếng.

Khóe môi nứt ra, mùi máu tanh nhàn nhạt lan trong miệng.

“Cho nên, lời giải thích chính là ta?”

Ôn Ngọc Như cụp mắt.

“Bộ hạ cũ của phụ vương muội dính líu quá rộng, muội ở lại chỉ khiến chàng khó xử.”

Phụ vương.

Phụ vương ta chết ở biên quan ba năm trước.

Thi cốt chưa về.

Sinh thời, người thay tiên đế trấn thủ cương thổ suốt hai mươi năm.

Nay chỉ một tờ án cũ, ngay cả nữ nhi duy nhất của người cũng thành tội nhân.

Ta hỏi Ôn Ngọc Như: “Lời này là ngươi nói, hay hắn nói?”

Nàng không đáp.

Thị vệ phía sau đẩy ta một cái.

Ta loạng choạng bước về phía trước.

Cổng cung từng lớp mở ra rồi từng lớp khép lại.

Mỗi qua một cánh cổng, phía sau ta lại mất đi một mảng ánh sáng.

Cuối cùng, Chu Tước Môn nặng nề đóng lại.

Tiếng động vang trời ấy ép toàn bộ mười tám năm quá khứ của ta vào bên trong.

Con phố dài ngoài cổng trống rỗng.

Tuyết vẫn rơi.

Ta chân trần, ôm cuộn thánh chỉ ướt sũng, đứng giữa gió lạnh.

Không có xe.

Không có tôi tớ.

Không có ai đuổi theo.

Ta ngoái đầu nhìn bức tường cung cao vút.

Trên đầu tường, đèn đuốc sáng thành từng hàng.

Ở đó có trà nóng, có than lửa, có chăn gấm, có cả cái tên trước kia của ta.

Nhưng từ khoảnh khắc này, tất cả đều không còn liên quan đến ta.

Ta quay người đi về phía trước.

Bước thứ nhất, lòng bàn chân bị băng vụn cứa rách.

Bước thứ hai, máu thấm vào tuyết.

Bước thứ ba, ta nghe trên cổng cung phía sau có người khẽ nói một câu.

“Nếu nàng ta không sống nổi qua đêm nay thì càng đỡ phiền.”

Ta dừng lại.

Gió đưa câu ấy đến rõ ràng.

Ta chậm rãi quay đầu.

Trên thành lâu có một người khoác áo choàng đen đứng đó.

Qua màn tuyết, ta không nhìn rõ mặt hắn.

Nhưng ta nhận ra chiếc khuy ngọc kia.

Là chính tay ta từng cài cho Tiêu Thừa An.

02

Ta không ngã xuống.

Nếu ta ngã ngay trước cổng cung, vậy thật sự sẽ thành người “đỡ phiền” trong miệng bọn họ.

Chu Tước Nhai rất dài.

Trước kia ta ngồi trong xe đi qua vô số lần.

Rèm xe vừa vén, bách tính quỳ kín hai bên, hô quận chúa thiên tuế.

Khi ấy ta luôn thấy con phố này quá ngắn.

Ngắn đến mức ta còn chưa ngắm đủ chợ đèn, xe ngựa đã về đến vương phủ.

Giờ ta chân trần bước trong tuyết mới biết nó dài đến chẳng thấy tận cùng.

Người đầu tiên nhận ra ta là một lão ông bán tượng đường.

Chiếc muôi đường trong tay ông dừng giữa không trung.

“Quận…”

Chữ sau còn chưa kịp thốt ra, ông đã lập tức cúi đầu.

Ta đi qua.

Ông cũng không gọi ta lại.

Người thứ hai nhận ra ta là bà chủ tiệm son phấn.

Trước đây mỗi tháng bà đều mang loại son tốt nhất đến vương phủ.

Khi mẫu phi ta còn sống, thường khen tay nghề bà khéo.

Bà đứng trong ngưỡng cửa, một tay vịn khung cửa.

Ta thấy môi bà khẽ động.

Cuối cùng, bà đóng cửa lại.

Người thứ ba là tiên sinh kể chuyện trong trà lâu.

Ngày thường ông thích nhất là kể công tích năm xưa của phụ vương ta.

Kể phụ vương một đao chém đầu tướng địch, kể phụ vương ba ngày không ngủ giữ Nhạn Môn, kể thiết kỵ Khương gia chính là xương sống của Đại Lương.

Hôm nay vừa thấy ta, ông lập tức đổi lời.

“Nói đến đám dư đảng của nghịch thần kia, gốc rễ ăn sâu, may nhờ tân quân thánh minh, mới giữ được Đại Lương ta yên ổn.”

Khách uống trà cười ồ.

Có người thò đầu nhìn ta.

“Đó có phải người Khương gia không?”

“Chứ còn ai.”

“Chậc, nghe nói trước kia nàng ta ở trong cung mắt cao hơn đầu.”

“Giờ ngay cả giày cũng chẳng có.”

“Đáng đời.”

Ta tiếp tục đi về phía trước.

Nước tuyết hòa với máu, phía sau để lại một chuỗi dấu đỏ nhạt.

Ta không dám dừng.

Chỉ cần dừng lại, cơn đau sẽ từ lòng bàn chân bò lên, xé nát cả người ta.

Đi đến con phố thứ hai, trời đã tối.

Một chiếc xe ngựa chạy ngang qua bên cạnh ta.

Rèm xe bị gió hất lên.

Ta nhìn thấy cữu mẫu của mình.

Ngồi bên cạnh bà là biểu tỷ Mạnh Thanh Lê.

Trước đây mỗi lần ta đến Mạnh gia, cữu mẫu luôn nắm tay ta, nói A Trĩ chính là nửa nữ nhi của bà.

Năm mẫu phi ta qua đời, bà ôm ta khóc, nói chỉ cần Mạnh gia còn một ngày thì ta còn một chốn để về.

Xe ngựa dừng lại.

Tim ta khẽ động.

Biểu tỷ vén rèm nhìn ta, trong mắt thoáng qua vẻ không đành.

“Mẫu thân, là A Trĩ.”

Sắc mặt cữu mẫu thay đổi.

Bà lập tức hạ rèm xuống.

“Đi.”

Xa phu do dự.

“Phu nhân, hình như nàng ấy bị thương.”

Cữu mẫu hạ thấp giọng.

Nhưng đường phố quá yên tĩnh, ta vẫn nghe rõ.

“Tân đế vừa hạ chỉ, ai dám dính đến nàng ta?”

Biểu tỷ sốt ruột.

“Nhưng nàng ấy là A Trĩ mà.”

“Giờ nàng ta không còn là quận chúa, mà là nữ nhi tội thần!”

Xe ngựa chuyển bánh.

Bánh xe nghiền qua tuyết bẩn, bắn bùn lên khắp người ta.

Ta đứng nguyên tại chỗ cho đến khi chiếc xe biến mất ở góc phố.

Cuộn thánh chỉ trong tay bị ta bóp đến biến dạng.

Ta không khóc.

Nước mắt trong thời tiết thế này chẳng có tác dụng gì.

Rơi xuống cũng chỉ đóng thành băng.

Con phố thứ ba hẹp hơn.

Gió từ trong ngõ lùa ra, như dao cắt vào da thịt.

Ta đi đến trước một ngôi miếu hoang, cuối cùng không gượng nổi nữa, vịn khung cửa ngồi xuống.

Lòng bàn chân đã không còn nhìn ra màu ban đầu.

Máu và bùn dính bết vào nhau.

Ta xé một mảnh áo lót, định quấn chân lại.

Ngón tay đông cứng không chịu nghe lời.

Thử mấy lần vẫn không thắt nổi nút.

Đúng lúc này, có người đặt một đôi giày vải cũ trước mặt ta.

Ta ngẩng đầu.

Là một tiểu cô nương gầy nhỏ.

Chừng mười tuổi.

Mặt đông đỏ bừng, quần áo trên người vá chằng vá đụp.

Trong tay nàng còn cầm nửa cái màn thầu cứng.

“Tỷ tỷ, tỷ mang đi.”

Ta nhìn đôi giày ấy.

Mặt giày thủng lỗ, đế cũng rất mỏng.

Nhưng đó là chút thiện ý đầu tiên ta nhận được trong đêm nay.

Ta hỏi: “Còn muội thì sao?”

Tiểu cô nương co chân lại.

Trên chân nàng chỉ quấn dây cỏ.

“Muội quen rồi.”

Nàng đẩy đôi giày về phía ta.

“Mẫu thân muội nói, người còn sống thì chân không được hỏng.”

Ta chậm rãi cầm giày lên.

Một đôi giày vải rách nhẹ như chẳng có trọng lượng.

Nhưng tay ta lại run dữ dội.

Ta hỏi nàng: “Muội tên gì?”

“A Lê.”

Ta khựng lại.

Cái tên này trùng với nhũ danh của biểu tỷ.

Một người hạ rèm trong xe ngựa.

Một người cởi giày trước miếu hoang.

Ta cúi đầu, mang giày vào.

Giày vải quá nhỏ, siết vào vết thương.

Nhưng lần đầu tiên ta cảm thấy mình vẫn còn có thể bước tiếp.

A Lê bẻ nửa chiếc màn thầu cho ta.

“Tỷ đừng ngủ ở đây.”

Nàng nói.

“Ban đêm sẽ có người cướp đồ.”

Ta nhìn nửa chiếc màn thầu trong tay.

Cứng đến cấn tay.

Ta hỏi: “Nhà muội ở đâu?”

Nàng chỉ về sâu trong con ngõ.

“Không có nhà, muội theo mẫu thân bày quán.”

“Bán gì?”

“Hoành thánh.”

Ta ngẩng đầu.

Ở đầu ngõ xa xa có một ngọn đèn dầu.

Dưới đèn, một phụ nhân đang khom người thu quán.

Hơi nóng bốc lên từ thùng gỗ, rất nhanh bị gió thổi tan.

Ta vịn tường đứng dậy.

A Lê chạy qua gọi người.

Phụ nhân kia quay đầu nhìn ta.

Bà không hỏi ta từ đâu đến, cũng không hỏi ta phạm tội gì.

Bà chỉ nhìn chân ta, lại nhìn cuộn thánh chỉ trong tay ta.

Sau đó bà hỏi: “Biết rửa bát không?”

Ta gật đầu.

Bà đưa cho ta một chậu gỗ.

“Vậy thì rửa.”

Ta nhận lấy chậu.

Nước lạnh đâm buốt vào ngón tay.

Còn đau hơn tuyết.

Nhưng khoảnh khắc ấy, ta bỗng bật cười.