Chương 1 - Thư Luật Sư Của Chị
Thư luật sư là chị tôi tự tay đưa cho tôi.
Chị mặc áo cử nhân, tua mũ bị gió thổi lệch sang bên trái.
Trong tay tôi vẫn nắm chặt bao lì xì định đưa cho chị.
Ba nghìn tệ.
Tôi dành dụm suốt ba tháng.
Chị nhét một phong bì giấy màu vàng nâu vào tay tôi, khẽ cười.
“Tiểu Mẫn, em mang về xem đi.”
Tôi cứ tưởng là thiệp mời dự lễ tốt nghiệp.
Mở ra, dòng đầu tiên: Thư luật sư.
Tôi ngẩng đầu nhìn chị.
Chị đã quay lưng bước đi, giày cao gót giẫm lên đường chạy nhựa trong sân vận động.
Mẹ tôi đứng cách đó ba mét.
Bà nhìn tôi một cái.
Gương mặt không hề có chút bất ngờ nào.
Tôi nhìn chằm chằm vào dòng chữ ấy rất lâu.
“…Yêu cầu Dương Tiểu Mẫn trong vòng ba mươi ngày kể từ ngày nhận được thư này phải dọn khỏi căn hộ số 602, đơn nguyên 3, số 128 đường Xuân Huy, thành phố Đông Dương, và hoàn trả căn hộ cho chủ sở hữu Dương Kiến Quân…”
Số 128 đường Xuân Huy.
Đó là nhà của tôi.
Không đúng — trên sổ đỏ ghi tên bố tôi.
Nhưng tiền là tôi bỏ ra.
Tiền đặt cọc mười hai vạn, mỗi tháng trả góp hai nghìn ba.
Ba năm rồi.
Mỗi tháng hai nghìn ba.
Chưa từng chậm một tháng nào.
Tôi đứng bên mép sân vận động, xung quanh toàn sinh viên và phụ huynh chụp ảnh tốt nghiệp.
Có người tung mũ cử nhân lên trời.
Có người ôm bố mẹ khóc.
Điện thoại reo.
Là bố tôi.
Tôi nghe máy.
“Xem rồi chứ?”
Giọng ông rất bình thản, như thể đang nói về một chuyện đã bàn bạc xong từ lâu.
“Căn nhà đó đứng tên bố.
Con dọn ra đi, bố để làm của hồi môn cho chị con.”
Gió thổi tung những hạt cao su trên mặt sân.
Tôi không nói gì.
“Cái người chị con đang quen, gia đình điều kiện tốt.
Họ yêu cầu phải có nhà.
Chị con học bao nhiêu năm như vậy, không thể không có chút thể diện.”
Tôi cúi đầu nhìn bao lì xì trong tay.
Màu đỏ.
Ba nghìn tệ.
Sáng nay tôi dậy từ năm giờ.
Ngồi xe khách bốn tiếng.
Từ Đông Dương lên tỉnh thành.
Chỉ để tham dự lễ tốt nghiệp của chị.
“Con ở một mình trong căn nhà lớn như vậy cũng lãng phí.” Bố tôi nói.
“Chỗ làm của con chẳng phải có ký túc xá sao?”
Tôi nhét bao lì xì vào túi.
Phong bì kia vẫn ở tay còn lại, bị tôi bóp đến nhăn nhúm.
“Bố.”
“Hử?”
“Con đã nuôi chị học bảy năm.”
“Chuyện đó chẳng phải là nên làm sao?”
Ông nói rất tự nhiên.
Tự nhiên như nói “cơm nấu xong thì phải ăn”.
“Giờ chị con tốt nghiệp rồi, có tiền đồ rồi, làm em thì nên giúp đỡ thêm chút nữa…”
Tôi cúp máy.
Tay hơi run.
Không phải vì tức.
Mà vì nắm phong bì quá lâu.
Tôi mở lại thư luật sư.
Người ủy thác: Dương Huệ.
Tên chị tôi.
Không phải bố tôi.
Là chị.
Thư luật sư do chính chị ủy thác gửi đi.
Tôi ngẩng đầu nhìn về phía xa.
Chị đang chụp ảnh cùng mấy bạn học.
Cười rất vui.
Mũ lệch cũng chẳng buồn chỉnh lại.
Bên cạnh có một người đàn ông.
Tôi chưa từng gặp.
Chắc là cái người “điều kiện tốt” kia.
Mẹ tôi bước lại.
“Tiểu Mẫn, đừng làm ầm lên.
Chị con vất vả lắm mới tốt nghiệp.
Cả nhà đang vui vẻ mà…”
Bà nhìn thấy vẻ mặt tôi, liền khựng lại.
“Cái nhà đó…”
“Mẹ.”
“Hử?”
“Mọi người bàn chuyện này từ khi nào?”
Bà không trả lời.
Ánh mắt lảng đi chỗ khác.
Tôi hiểu rồi.
Không phải hôm nay mới quyết định.
Lá thư luật sư này không phải ý riêng của chị.
Chị chỉ là người mang đến.
Người thực sự đưa ra quyết định, là cả gia đình này.
Tôi cúi đầu nhìn lại bao lì xì.
Màu đỏ.
Ba tháng dành dụm.
Tôi đặt nó lại vào trong túi.
Chị không xứng đáng nhận.
2
Tôi ngồi trên chuyến xe khách trở về Đông Dương.
Kính cửa sổ có một vết nứt, gió lùa qua khe hở, thổi đến mức thái dương tôi đau nhức.
Bảy năm.
Năm tôi mười bảy tuổi, chị đỗ vào một trường đại học ở tỉnh thành.
Mẹ gọi điện cho tôi — khi đó tôi đã làm ở một nhà máy điện tử tại Đông Dương được nửa năm.
“Tiểu Mẫn, chị con đỗ rồi! Loại một đấy!”
Giọng bà lúc đó đầy phấn khích, đến giờ tôi vẫn nhớ rõ.
Tôi cũng vui cho chị.
Thật lòng.
“Học phí với tiền ký túc xá, một học kỳ khoảng sáu nghìn.”
Tôi nói được.
“Tiền sinh hoạt mỗi tháng một nghìn rưỡi.”
Tôi nói được.
“Mỗi tháng con chuyển về hai nghìn rưỡi là được.”
Tôi nói được.
Hai nghìn rưỡi.
Khi đó lương tôi ba nghìn hai.
Còn lại bảy trăm.
Tiền ký túc xá một trăm năm.
Còn năm trăm năm mươi.
Bữa sáng không ăn.
Bữa trưa chọn món chay rẻ nhất ở căng tin.
Bữa tối có hôm ăn, có hôm nhịn.
Năm trăm năm mươi phải sống cả tháng.
Tôi đã sống qua được.
Học kỳ đầu kết thúc, chị về nhà nghỉ đông.
Tôi cũng về.
Chị vừa bước vào cửa, mẹ đã giết gà.
Bố hỏi chị trường học thế nào, ở phòng mấy người, thầy cô có tốt không.
Hỏi suốt một tiếng đồng hồ.
Tôi bước vào cửa, mẹ chỉ nói một câu.
“Tháng này chuyển tiền chưa?”
Chỉ một câu đó.
Tôi nói chuyển rồi.
Bà gật đầu.
Rồi tiếp tục bóc cam cho chị.
Năm đầu cứ thế trôi qua.
Năm thứ hai, chị nói muốn thi chứng chỉ tiếng Anh, đăng ký lớp học hết ba nghìn.
Tôi chuyển.
Năm thứ ba, chị nói muốn thi cao học, lớp luyện thi chín nghìn tám.
Tôi chuyển.
Lương từ ba nghìn hai tăng lên ba nghìn tám.
Tiền chuyển từ hai nghìn rưỡi tăng lên ba nghìn.
Sau đó là bốn nghìn.
Tăng bao nhiêu, chuyển bấy nhiêu.
Cuộc sống của tôi không có gì thay đổi.
Vẫn nhà máy đó.
Vẫn căng tin đó.
Vẫn không ăn sáng.
Có lần tôi lướt điện thoại, thấy chị đăng một dòng trạng thái.
Một ly trà sữa, một miếng bánh ngọt.
Chú thích: “Niềm vui nhỏ chiều thứ Sáu.”
Trên ly trà sữa có kem và trái cây.
Tôi đặt điện thoại xuống.
Vừa gặm xong một cái bánh màn thầu.
Một tệ một cái.
Tôi không phải thèm ly trà sữa đó.
Tôi chỉ là… nhìn một chút thôi.
Năm đó Tết, tôi và chị cùng về nhà.
Chị mang quà.
Cho bố một chiếc khăn quàng, cho mẹ một hộp kem dưỡng da.
Tôi cũng mang quà.
Cho bố một thùng sữa, cho mẹ một chiếc áo bông.
Mẹ mở hộp kem dưỡng da, cười đến mức không khép miệng lại được.
“Chị con đúng là tinh tế. Biết mẹ da khô.”
Bà mở chiếc áo bông tôi mua, nhìn một cái.
“Chất liệu không được. Con mua bao nhiêu?”
“Hai trăm tám.”
“Phí tiền. Mẹ đâu thiếu áo mặc. Số tiền này chi bằng để dành cho chị con.”
Bà gấp áo lại, đặt vào trong cùng của tủ.
Sau đó tôi không bao giờ thấy bà mặc nữa.
Hộp kem dưỡng da của chị thì luôn đặt trên đầu giường bà.
Hồi bà ngoại còn sống không như vậy.
Mỗi lần đến nhà, bà ngoại đều lén nhét vào túi tôi thứ gì đó.
Trứng luộc.
Kẹo.
Có lần còn nhét mười tệ.
“Tiểu Mẫn, bà biết con vất vả.”
Giọng bà rất khẽ.
Sợ mẹ tôi nghe thấy.
Bà ngoại mất được hai năm rồi.
Người lén nhét đồ vào túi tôi, không còn nữa.
Tôi dựa vào lưng ghế xe khách.
Ngoài cửa sổ trời sắp tối.
Điện thoại sáng lên.
Chị gửi một tin nhắn WeChat.
“Em đừng nghĩ nhiều. Bố cũng là vì tốt cho cả nhà thôi.”
Phía sau còn kèm một biểu tượng mặt cười.
Tôi nhìn ba giây.
Không trả lời.
3
Ngày hôm sau tôi xin nghỉ nửa ngày.
Ngồi trong căn phòng trọ, cắm sạc điện thoại.
Tôi mở ứng dụng ngân hàng.
Tôi muốn xem, bảy năm qua rốt cuộc tôi đã chuyển bao nhiêu tiền.
Tôi chưa từng tính.
Thật sự chưa từng.
Đến ngày là chuyển.
Có khi hai nghìn rưỡi, có khi ba nghìn, có khi bốn nghìn.
Thỉnh thoảng có khoản lớn — ba nghìn, năm nghìn, chín nghìn, hơn một vạn — lần nào cũng có lý do.
Học phí.
Lớp luyện thi.
Phí đăng ký thi.
Luận văn.
Tôi chưa từng nghi ngờ.
Đó là chị tôi.
Tôi luôn nghĩ từng đồng từng cắc đều dùng cho việc học.
Tôi mở lịch sử chuyển khoản.
Bắt đầu từ tháng 9 năm 2017.
Khoản đầu tiên: 2500.
Ghi chú: sinh hoạt phí tháng 9.
Khoản thứ hai: 6200.
Ghi chú: học phí.
Kéo xuống.
Hết tháng này qua tháng khác.
Đến tháng 10 năm 2018, có một khoản 4000.
Ghi chú: phí đăng ký.
Phí đăng ký.
Tôi nhớ chị từng nói năm hai phải đóng một khoản phí đăng ký.
Nhưng tháng trước, sau chuyện thư luật sư, tôi đã tra thử mức thu của trường chị.
Phí đăng ký năm hai: 2200.
Thừa ra 1800.
Đi đâu?
Tôi không dừng lại.
Tiếp tục kéo xuống.
Tháng 7 năm 2020.
Kỳ nghỉ hè.
Một khoản 3500.
Ghi chú: khóa học hè.
Lại một khoản 3000.
Ghi chú: phí thực tập hè.
Lại một khoản 3000.
Ghi chú: tài liệu hè.
Ba khoản.
Khóa học hè.
Thực tập hè.
Tài liệu hè.
Tôi mở vòng bạn bè.
Lật về tháng 7 năm 2020.
Chị.
Ngày 14 tháng 7.
Một tấm ảnh chụp bên biển.
Định vị: vịnh Tam Á.
“Happy kỳ nghỉ～”
Tôi nhìn chằm chằm bức ảnh đó.
Chị ở Tam Á.
9500 tôi chuyển là “phí khóa học hè”.
Mùa hè năm đó, tôi tăng ca một tháng liền trong xưởng.
Mỗi ngày mười hai tiếng.
Không nghỉ một ngày.
Vì “chị con học hè nhiều, phải chuyển thêm tiền”.
Khi tôi đang vặn ốc trên dây chuyền.
Chị đang ở bãi biển Tam Á.
Ngón tay tôi cứng lại trên màn hình.
Tôi tiếp tục kéo xuống.
Tháng 3 năm 2022.
Một khoản 26000.
Ghi chú: lớp luyện thi cao học.
Hai vạn sáu.
Tôi nhớ tháng đó tôi suýt sụp đổ.
Lương cộng tiền tăng ca tổng cộng năm nghìn hai.
Hai vạn sáu là toàn bộ tiền tiết kiệm năm tháng của tôi.
Ngày chuyển tiền xong, tôi ăn cơm trắng trộn xì dầu suốt một tuần.
Lớp luyện thi cao học.
Tôi tìm thử cơ sở chị đăng ký.
Khóa trọn gói.
Học phí 8800.
Tám nghìn tám.
Tôi chuyển hai vạn sáu.
Thừa ra một vạn bảy nghìn hai.
Tôi lật vòng bạn bè của chị thời gian đó.
Tháng 4 năm 2022.
Một tấm ảnh.
Một cái túi.
Tôi không biết thương hiệu, nhưng nhìn rất đắt.
“Phần thưởng khích lệ bản thân vì ôn thi cao học!”
Một vạn bảy nghìn hai.
Một cái túi.
Tay tôi bắt đầu run.
Không phải vì lạnh.
Tôi tiếp tục kéo.
Năm 2023.
Tháng 6.
Một khoản 89000.
Tám vạn chín.
Ghi chú: phí đăng bài luận văn + phí đăng ký hội thảo học thuật.
Tám vạn chín.
Tôi nhớ khoản tiền đó.
Đó là số tiền tôi tích góp hơn một năm.
Gom cả phần dư của tiền đặt cọc, tiền thưởng cuối năm, tiền tăng ca.
Bố gọi điện nói:
“Chị con phải đăng bài luận văn, phí trang báo đắt lắm. Còn có hội thảo quốc tế, cũng phải đóng phí đăng ký.”
Tôi hỏi bao nhiêu.
Ông nói hơn tám vạn.
Tôi không hỏi vì sao phí đăng bài lại đắt đến vậy.
Vì tôi không hiểu.
Tôi không học đại học.
Không biết đăng luận văn thế nào.
Không biết hội thảo học thuật giá baonhiêu.
Tôi cứ nghĩ nó vốn dĩ đắt như vậy.
Tám vạn chín.
Chuyển xong tháng đó, số dư tài khoản của tôi là 312.47.
Ba trăm mười hai tệ bốn hào bảy.
Chính tháng đó.
Tôi bị viêm ruột thừa.