Chương 1 - Sự Tính Toán Của Chị Dâu

Về nhà đẻ ở bốn ngày, lúc gần đi tôi bưng bốn thùng dầu đậu phộng từ dưới bếp bỏ vào cốp xe.

Chị dâu từ trong nhà đuổi theo, một tay ấn chặt lấy tay tôi.

“Tiểu Mẫn, em lấy nhiều quá rồi.”

Mẹ tôi đứng ngoài cửa, sượng trân mặt mũi.

“Chị nó này, Tiểu Mẫn khó khăn lắm mới về một chuyến, lấy mấy thùng dầu thì có sao?”

Chị dâu không buông tay, móng tay bấu chặt vào quai thùng dầu đến mức khớp xương trắng bệch.

“Mẹ, không phải con keo kiệt. Trong nhà chỉ còn lại bốn thùng này, tháng trước con vừa tự vác từ cửa hàng lương thực về, một thùng sáu mươi tám đồng, bốn thùng hai trăm bảy mươi đồng.”

Bố tôi ngồi trên chiếc ghế mây ngoài sân, gõ gõ tẩu thuốc vào đế giày, không lên tiếng.

Tôi nhìn chằm chằm vào tay chị dâu.

Đôi bàn tay ấy thô ráp như giấy nhám, trong kẽ móng tay cáu lại vết đen rửa không sạch, ngón giữa còn quấn băng gạc.

“Chị dâu, em gửi chị tiền.”

“Không phải chuyện tiền bạc.”

Chị dâu buông tay, lùi lại một bước, giọng đè rất thấp.

“Tiểu Mẫn, lần nào về em cũng lấy, lần trước lấy hai bao gạo với ba mươi quả trứng, lần trước nữa lấy nửa mạn sườn lợn. Bố mẹ chồng em mà hỏi, em bảo đồ đạc nhà mình nhiều dùng không hết, em thấy mặt mũi bố mẹ em có đẹp mặt không?”

Mặt mẹ tôi sầm lại.

“Chị nói thế là ý gì? Chê con gái tôi về ăn của nhà chị hả?”

“Mẹ, con không có ý đó.”

Giọng chị dâu hơi run.

Anh trai tôi từ phòng khách bước ra, trên tay vẫn còn bưng bát mì chưa kịp bỏ xuống.

“Sao thế?”

Mẹ tôi cướp lời trước.

“Vợ mày cản không cho Tiểu Mẫn lấy dầu kìa.”

Anh tôi nhìn chị dâu một cái, rồi lại nhìn tôi một cái.

“Lấy hai thùng là được rồi, đừng lấy nhiều quá.”

Mẹ tôi ném vèo cái giẻ lau đang cầm trên tay.

“Dầu nhà tao, tao cho con gái tao, ai quản được?”

Chị dâu không nói thêm tiếng nào, xoay người quay lại bếp.

Tôi nghe thấy âm thanh xoong nồi va chạm truyền ra từ bên trong, rất mạnh, từng nhát từng nhát một.

Tôi bưng hai thùng dầu cất lại vào bếp, chỉ để hai thùng ở trong xe.

Lúc đi, chị dâu không ra tiễn tôi.

Mẹ tôi đứng ngoài cửa xe gạt nước mắt.

“Con đừng trách chị dâu con, tính nó là vậy đó.”

Tôi nổ máy xe.

“Mẹ, con không trách chị ấy.”

Tôi thực sự không trách chị ấy.

Từ nhà đẻ về thành phố nơi tôi sống, một trăm hai mươi cây số. Lúc lái xe đến trạm thu phí cao tốc, tôi nhận được một cuộc điện thoại.

Của chồng tôi, Trần Kiến Quốc.

“Đến đâu rồi?”

“Vừa lên cao tốc.”

“Lúc về tiện đường rẽ qua chỗ mẹ anh một chuyến, mẹ muối dưa chua bảo em qua lấy.”

“Cốp xe em đang để dầu.”

“Cứ đi lấy dưa chua trước đã, chuyện dầu tính sau đi.”

Anh ta cúp máy.

Tôi nắm chặt vô lăng không nhúc nhích, thanh chắn thu phí đã nâng lên, chiếc xe phía sau bấm còi bíp bíp hai tiếng.

Tôi đạp chân ga.

Trần Kiến Quốc không bao giờ nói “em vất vả rồi”. Những gì anh ta nói là “tiện đường rẽ một chuyến”, “tính sau đi”, “làm xong việc này trước đã”.

Lấy anh ta bảy năm, ba chữ tôi nghe nhiều nhất không phải là “anh yêu em”.

Mà là “tiện thể nhé”.

Tôi không đi đến nhà mẹ chồng.

Lái xe thẳng về khu chung cư, bưng hai thùng dầu từ cốp xe lên tầng sáu, mỗi chuyến một thùng. Thang máy hỏng ba tháng nay rồi, ban quản lý bảo tuần sau sửa, đã nói mười hai cái tuần sau rồi.

Lúc vào cửa, cánh tay tôi run lẩy bẩy.

Trên ghế sô pha phòng khách chất đống quần áo bẩn của Trần Kiến Quốc, cặp sách của con trai, hộp đồ ăn ngoài ăn dở.

Trên bàn trà có nửa cốc nước chè để qua đêm, quanh thành cốc bám một vòng cặn chè.

Tôi đứng ở cửa, không đi vào.

Điện thoại reo.

Mẹ chồng gọi đến.

“Tiểu Mẫn, Kiến Quốc bảo con qua lấy dưa chua, sao con chưa đến?”

“Mẹ, con vừa mới về đến nhà, mệt quá, ngày mai con qua được không?”

“Dưa chua đó để đến ngày mai là mất vị rồi, con tranh thủ qua một chuyến đi, cũng không xa, lái xe mười lăm phút là đến.”

Tôi nhìn đống quần áo bẩn ngoài phòng khách.

“Vâng, bây giờ con qua.”

Cúp điện thoại, tôi không động đậy.

Tôi đang nghĩ về đôi bàn tay của chị dâu.

Chị dâu gả vào nhà tôi tám năm, kết hôn trước tôi một năm. Chị ấy ở làng bên cạnh, chưa từng đi học được mấy ngày, người thật thà, làm việc chưa bao giờ tiếc sức.

Năm đó lúc mẹ tôi kén con dâu đã chê nhà chị ấy nghèo, là bố tôi vỗ bàn quyết định.

“Nghèo không sợ, biết làm lụng là được.”

Chị dâu về làm dâu năm đầu tiên đã bao thầu hết ba mẫu ruộng của gia đình, nuôi hai mươi con gà, còn lên thị trấn tìm được công việc xếp hàng trong siêu thị, năm giờ sáng ra khỏi cửa, tám giờ tối mới về, về nhà còn phải cho gà ăn, dọn dẹp sân vườn, sắc thuốc cho bố tôi.

Bố tôi bị tiểu đường, mỗi ngày uống thuốc hai bữa, trước bữa ăn và sau bữa ăn khác nhau, chị dâu nhớ còn rõ hơn cả mẹ tôi.

Nhưng mẹ tôi chưa bao giờ khen chị ấy.

Người mẹ tôi khen là tôi.

“Tiểu Mẫn có tiền đồ, gả được người thành phố.”

“Tiểu Mẫn hiếu thảo, lần nào về cũng mang đồ.”

“Tiểu Mẫn mua áo phao cho tôi, hơn tám trăm đồng đấy.”

Tiền mua cái áo phao đó còn là tiền tôi bóp mồm bóp miệng bớt ra từ tiền sinh hoạt, Trần Kiến Quốc không hề hay biết.

Tôi chưa bao giờ mua cho chị dâu cái gì.

Ngay cả sinh nhật của chị ấy là ngày nào tôi cũng không nhớ.

Điện thoại lại reo.

Mẹ chồng gửi tin nhắn thoại, bốn mươi tám giây.

Tôi không bấm nghe.

Tôi đi xuống lầu, lái xe đến nhà mẹ chồng.

Đoạn đường mười lăm phút, tôi lái mất bốn mươi phút, dừng lại ven đường hai lần.

Lần đầu tiên là vì tay run không giữ nổi vô lăng.

Lần thứ hai là muốn gọi cho chị dâu một cuộc điện thoại.

Lật danh bạ hồi lâu, tìm thấy hai chữ “chị dâu”, do dự một lúc, vẫn không gọi.

Khu nhà mẹ chồng ở tốt hơn khu nhà chúng tôi, có thang máy, ba phòng ngủ một phòng khách, tiền sửa nhà là Trần Kiến Quốc bỏ ra.

Nói chính xác thì, là tôi và Trần Kiến Quốc cùng nhau bỏ ra.

Anh ta bỏ mười hai vạn, tôi bỏ tám vạn. Nhưng khi mẹ chồng nói với người ngoài, thì hai mươi vạn đó toàn bộ là con trai bà hiếu kính.

Tôi bấm chuông cửa.

Người ra mở cửa là em gái Trần Kiến Quốc, cô út Trần Mỹ Linh.

Cô ta mặc đồ ngủ lụa, chân giẫm dép lê nhung, tay cầm một quả táo gọt dở.

“Dô, chị dâu đến rồi à.”

Cô ta đánh giá tôi từ trên xuống dưới một lượt.

“Bộ đồ này của chị mặc mấy năm rồi? Nên thay đi thôi.”

Tôi cúi đầu nhìn chiếc áo phao bông trên người mình.

Ba năm rồi. Cổ tay áo sờn hết lông, đầu khóa kéo rơi mất, đang dùng ghim kẹp giấy gài lại.

“Vẫn mặc được.”

“Mặc được cũng phải chải chuốt một chút chứ.” Trần Mỹ Linh vứt lõi táo vào thùng rác, “Chị đi ra ngoài là đại diện cho thể diện của anh tôi đấy.”

Mẹ chồng từ trong bếp thò đầu ra.

“Tiểu Mẫn đến rồi à? Mau vào đi, dưa chua mẹ đóng xong rồi, hai vại.”

Hai vại.

Tôi nhìn thoáng qua vại dưa chua ở cửa, mỗi vại ít nhất cũng phải mười lăm cân.

“Mẹ, con bê không nổi, xe cũng không để vừa, con lấy một vại trước nhé.”

“Lấy cả hai vại đi, một vại cho nhà con ăn, một vại mang đi biếu lãnh đạo cơ quan con. Con cũng chẳng biết tạo quan hệ gì cả, đi lại qua lại nhiều trước mặt lãnh đạo một chút, thăng chức tăng lương chẳng phải sẽ đến sao?”

Trần Mỹ Linh dựa vào khung cửa cười.

“Mẹ, công việc đó của chị dâu, có thăng chức hay không thì cũng ngần ấy lương thôi.”

Tôi không đáp lời.

Tôi làm kế toán ở một doanh nghiệp tư nhân, mỗi tháng thực nhận bốn ngàn hai. Trần Kiến Quốc làm giám sát công trình, lương tháng bảy ngàn.

Tiền lương của hai người nuôi một đứa con, trả một khoản vay mua nhà, lại còn đưa cho mẹ chồng mỗi tháng một ngàn tiền sinh hoạt phí.

Số tiền còn lại mỗi tháng, đủ để tôi mua hai chiếc áo phao loại mà Trần Mỹ Linh không thèm mặc.

“Tiểu Mẫn, con nghe Mỹ Linh đi, đừng lúc nào cũng mặc xám xịt như thế.” Mẹ chồng đẩy vại dưa chua về phía tay tôi, “Kiến Quốc chạy nghiệp vụ bên ngoài, con kéo chân nó là không tốt đâu.”

Tôi cúi người ôm vại dưa.

Ba mươi cân, eo truyền đến một cơn ê ẩm.

“Chị dâu chị thật giỏi giang.” Trần Mỹ Linh vừa ăn quả táo mới gọt, “Anh tôi mắt nhìn người tốt thật.”

Tôi không biết cô ta đang khen tôi hay đang mỉa mai tôi.

Bê hai chuyến, nhét hai vại dưa chua vào cốp xe. Trên ghế sau vẫn còn hai thùng dầu, trong cốp xe chật ních.

Tôi ngồi vào ghế lái, nổ máy.

Mẹ chồng đuổi theo gõ cửa sổ xe.

“Tiểu Mẫn, tiền sinh hoạt phí tháng này vẫn chưa đưa đâu đấy.”

“Mẹ, hôm kia con vừa chuyển một ngàn rồi mà.”

“Đó là của tháng trước, trễ bốn ngày. Còn của tháng này vẫn chưa nhận được.”

Tôi nhìn lịch trên điện thoại. Hôm nay là mùng ba.

“Mẹ, giữa tháng con mới nhận lương.”

“Vậy con nghĩ cách trước đi, tuần sau Mỹ Linh phải thi bằng lái xe, tiền đăng ký còn thiếu hai ngàn.”

Tôi quay cửa kính xe lên.

Lái được năm phút, lúc dừng lại ở một ngã tư đèn đỏ, tôi gọi điện cho Trần Kiến Quốc.

“Dưa chua lấy rồi. Mẹ anh bảo Mỹ Linh thi bằng lái cần hai ngàn.”

“Vậy em ứng ra trước đi.”

“Em hết tiền rồi.”

“Chẳng phải em vừa nhận thưởng cuối năm sao?”

Thưởng cuối năm ba ngàn đồng. Mua áo phao cho mẹ tôi hết tám trăm, đóng tiền học thêm cho con trai mất một ngàn hai, trả thẻ tín dụng sáu trăm.

Còn thừa bốn trăm.

“Chỉ còn bốn trăm thôi.”

Bên kia đầu dây im lặng vài giây.

“Cái tiền thưởng cuối năm đó của em rốt cuộc là bao nhiêu?”

“Ba ngàn.”

“Ba ngàn mà em tiêu vài ngày đã hết rồi?”

“Mua áo cho mẹ em, đóng tiền học cho Hiên Hiên——”

“Thôi thôi được rồi, lúc nào em cũng mấy cái lý do này. Để anh bảo mẹ.”

Anh ta cúp máy.

Đèn xanh bật sáng, tôi không nhúc nhích.

Xe phía sau bóp còi, tôi đạp chân ga, viền mắt nóng hổi.

Không phải tủi thân.

Là một sự mệt mỏi không nói nên lời.

Về đến nhà, Trần Kiến Quốc đã ở nhà rồi.

Anh ta ngồi trên sô pha xem điện thoại, đống quần áo bẩn đó bị anh ta gạt sang một bên, chừa ra một chỗ đặt mông.

“Bê dầu lên rồi à?”

“Bê rồi.”

“Chị dâu em không nói gì em chứ?”

“Nói rồi.”

Anh ta “xì” một tiếng.

“Chị dâu em cũng thật là, mấy thùng dầu mà cũng tính toán.”

Tôi nhìn anh ta.

Anh ta đang vắt chéo chân, trên tất có một lỗ thủng, ngón chân cái thò ra ngoài.

“Chị ấy không phải tính toán.”

“Thế là gì?”

Tôi cởi áo khoác treo ở cửa.

“Chị ấy làm việc ở cái nhà đó tám năm, mẹ em chưa từng cho chị ấy một câu nói tử tế. Mỗi lần em về lấy đồ, mẹ em đều nói ngay trước mặt chị ấy là cho con gái thì không tiếc. Chị ấy cản em, không phải vì tiếc bốn thùng dầu đó.”

Trần Kiến Quốc bỏ điện thoại xuống nhìn tôi.

“Hôm nay em làm sao thế? Nói đỡ cho chị dâu em à?”

“Em đang nghĩ đến một chuyện.”

“Chuyện gì?”

“Mẹ anh bảo em bê hai vại dưa chua, ba mươi cân một vại, bảo một mình em từ tầng sáu bê xuống rồi lại bê lên. Em gái anh đứng bên cạnh ăn táo.”

Anh ta nhíu mày.

“Em gái anh không phải không giúp——”

“Là cô ấy lười giúp.” Tôi ngắt lời anh ta, “Giống y như anh vậy.”

Phòng khách yên tĩnh mất ba giây.

Trần Kiến Quốc ném điện thoại lên bàn trà, đứng dậy.

“Em có ý gì?”

“Anh nhìn căn nhà này xem.”

Anh ta quay đầu nhìn một vòng.

Quần áo bẩn, hộp đồ ăn ngoài, cặn chè, tàn thuốc trên sàn, đôi dép lê bốc mùi hôi ở cửa nhà vệ sinh.

“Em không ở nhà bốn ngày, anh biến cái nhà thành thế này đây.”

“Anh bận——”

“Anh bận xem điện thoại.”

Mặt anh ta đỏ lên một chút.

“Lâm Tiểu Mẫn, hôm nay em cố tình kiếm chuyện đúng không?”

“Em không kiếm chuyện. Em chỉ đột nhiên nhận ra, lúc chị dâu cản em lấy dầu, chị ấy giống người nhà của em hơn là anh.”

Câu này thốt ra, chính tôi cũng ngẩn người.