Chương 1 - Món Quà Đắt Giá
Tôi trúng xổ số năm mươi triệu.
Đêm tôi nói tin này cho vợ biết, cô ấy không cười, ngược lại còn tái mét mặt.
“Chồng à, anh nghe em, ra ngoài cứ nói anh chơi chứng khoán thua sạch, chúng ta giả vờ phá sản.”
Tôi không hiểu, nhưng nhìn ánh mắt kiên định của cô ấy, tôi vẫn làm theo.
Tôi nghỉ việc, bán xe, chuyển đến khu làng trong thành phố, ngày ngày đi dép lê ngồi xổm ở đầu ngõ gặm màn thầu.
Họ hàng tránh tôi như tránh ôn dịch, bố tôi mắng tôi trong điện thoại là đồ vô dụng rồi cúp máy.
Hai tháng sau, quê cũ đột nhiên giải tỏa, chỉ sau một đêm đã phất lên.
Lần đầu tiên bố tôi chủ động gọi điện, giọng nhiệt tình đến nóng ran: “Con trai, về chia tiền đi, bố để lại cho con một phần!”
Tôi xách hành lý về làng, vừa đến cổng đã nghe thấy trong nhà truyền ra tiếng cãi vã quen thuộc.
Khoảnh khắc ấy, sống lưng tôi lạnh toát, cuối cùng cũng hiểu được dụng ý sâu xa của vợ…
01
Khi ông chủ tiệm xổ số trả lại tờ vé cho tôi, tay ông ấy cũng run lên.
“Anh à, tờ này của anh trúng rồi.”
Tôi nhìn chằm chằm vào dãy số trên màn hình.
Hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm, hàng nghìn, hàng vạn.
Cuối cùng dừng lại ở năm mươi triệu.
Tôi cứ tưởng mình sẽ hét lên.
Nhưng tôi chỉ đứng nguyên tại chỗ, cổ họng như bị thứ gì đó chặn lại.
Ông chủ hạ thấp giọng.
“Khoan hẵng nói ra ngoài, mau về nhà đi, đổi thưởng cần chứng minh thư và thẻ ngân hàng.”
Tôi nhét tờ vé số vào ví, lòng bàn tay toàn là mồ hôi.
Trên đường về nhà, tôi mua một bó hoa.
Còn mua cả chiếc bánh kem mà Khương Nhu thích ăn.
Chúng tôi kết hôn bảy năm.
Tiền nhà vẫn còn phải trả góp hai mươi năm nữa.
Mỗi lần bố tôi gọi điện, không phải đòi tiền thì cũng là trách tôi không lo cho gia đình.
Em trai tôi là Hà Kiêu mở cửa hàng thua lỗ ba lần, lần nào cũng là tôi bù vào lỗ hổng.
Khương Nhu chưa từng cãi nhau với tôi.
Cô ấy chỉ nói một câu.
“Trong lòng anh tự biết chừng mực là được.”
Đêm đó, tôi đặt hoa lên bàn ăn.
Cô ấy đang tính sổ.
Cuốn sổ kế toán mở ra, bút đỏ khoanh tiền vay mua nhà, điện nước, phí trông trẻ của con, còn có ba mươi nghìn tệ mà tháng trước bố tôi lấy đi.
Tôi đẩy tờ vé số qua.
“Vợ à, anh trúng rồi.”
Khương Nhu ngẩng đầu.
“Trúng gì?”
“Năm mươi triệu.”
Cây bút trong tay cô ấy rơi xuống đất.
Đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy mặt cô ấy trắng bệch đến vậy.
Không phải vui mừng.
Mà là sợ hãi.
Cô ấy cầm tờ vé số lên, xem đi xem lại ba lần.
Sau đó cô ấy kéo rèm cửa lại.
Lại khóa trái cửa.
“Ai biết chuyện này rồi?”
“Ông chủ tiệm xổ số.”
“Còn ai nữa?”
“Không có.”
Cô ấy nhìn chằm chằm tôi.
“Bây giờ anh nghe em nói.”
Tôi cười một tiếng.
“Em đừng dọa anh, đây là chuyện tốt mà.”
Cô ấy không cười.
“Ra ngoài cứ nói anh chơi chứng khoán thua sạch.”
Tôi sững người.
“Cái gì?”
“Nói anh mắc nợ.”
“Khương Nhu, anh trúng năm mươi triệu, không phải nợ năm mươi triệu.”
“Em biết.”
Giọng cô ấy ép xuống rất thấp.
“Bắt đầu từ ngày mai, anh nghỉ việc, bán xe, nhà cũng đăng bán đi.”
Tôi nhìn chằm chằm cô ấy.
“Em điên rồi à?”
Cô ấy nhét tờ vé số lại vào tay tôi.
“Anh có tin em không?”
Tôi không nói gì.
Hốc mắt cô ấy đỏ lên, nhưng không rơi nước mắt.
“Nếu anh tin em thì cứ làm theo.”
“Tại sao?”
Cô ấy nhìn về phía bức ảnh gia đình trên tường phòng khách.
Trong ảnh có bố tôi, có Hà Kiêu, có tôi và Khương Nhu.
Bức ảnh đó chụp vào Tết năm kia.
Bố tôi đứng ở giữa, tay đặt lên vai Hà Kiêu.
Tôi và Khương Nhu đứng bên cạnh, giống như hai người ngoài.
Ánh mắt Khương Nhu dừng lại rất lâu.
“Có vài người, anh phải để họ cảm thấy anh vô dụng trước đã.”
Tim tôi trầm xuống.
“Em nói bố anh?”
Cô ấy không trả lời.
Điện thoại vang lên.
Là bố tôi.
Tôi nghe máy.
“Bố.”
Đầu dây bên kia rất ồn, giống như có người đang uống rượu.
Bố tôi mở miệng liền hỏi.
“Nghe nói dạo này con rủng rỉnh tiền bạc à?”
Tôi nhìn về phía Khương Nhu.
Cô ấy vươn tay, giữ cổ tay tôi lại.
Ánh mắt cô ấy rất lạnh.
Tôi chậm rãi bật loa ngoài.
“Không có, dạo này con lỗ chút tiền.”
Đầu dây bên kia im lặng một giây.
Giọng bố tôi lập tức thay đổi.
“Lỗ bao nhiêu?”
“Rất nhiều.”
“Con lại lấy tiền đi chơi chứng khoán à?”
Tôi còn chưa kịp nói gì, giọng Hà Kiêu đã truyền đến từ bên cạnh.
“Anh, anh đừng liên lụy đến gia đình đấy.”
Ngực tôi nghẹn lại.
Bố tôi mắng một câu.
“Đồ vô dụng.”
Điện thoại bị cúp.
Trong phòng ăn chỉ còn lại tiếng tủ lạnh.
Khương Nhu buông tay ra.
“Thấy chưa?”
Tôi nhìn tờ vé số kia.
Năm mươi triệu nằm trong lòng bàn tay.
Nhưng lại giống như một miếng sắt nóng bỏng tay.
Sáng hôm sau, tôi làm theo lời cô ấy đến công ty.
Chiều hôm đó, email xin nghỉ việc được gửi đi.
Tối đến, xe của tôi được đăng lên sàn đồ cũ.
Ngày thứ ba, môi giới đến chụp ảnh nhà.
Hàng xóm hỏi tôi có phải muốn đổi sang căn lớn hơn không.
Khương Nhu cướp lời trước tôi.
“Không phải, thua lỗ rồi, bán nhà trả nợ.”
Nụ cười trên mặt hàng xóm cứng lại.
Chưa đến nửa ngày, cả nhóm cư dân trong khu đều biết chuyện.
Tôi trở thành thằng ngu chơi chứng khoán thua sạch.
Mười giờ tối, bố tôi lại gọi điện tới.
Tôi không nghe.
Ông ấy gửi một tin nhắn thoại.
“Con tự tìm đường chết thì đừng trông mong gia đình đứng ra gánh cho con.”
Khương Nhu nghe xong, trả điện thoại lại cho tôi.
“Từ hôm nay trở đi, ai hỏi anh cũng nói không có tiền.”
“Bố anh cũng vậy.”
Tôi hỏi cô ấy.
“Rốt cuộc em đang đề phòng ai?”
Cô ấy đi đến cửa phòng ngủ rồi dừng lại.
“Đề phòng những người muốn gặm anh đến xương cũng không còn.”
Nói xong, cô ấy lấy từ trong ngăn kéo ra một túi hồ sơ.
Trên túi hồ sơ viết bốn chữ.
Tài liệu nhà cũ.
02
Tôi vươn tay định cầm.
Khương Nhu đè túi hồ sơ lại.
“Bây giờ vẫn chưa thể xem.”
Tôi nhíu mày.
“Ngay cả anh cũng không được xem?”
“Không phải không được, mà là bây giờ anh xem rồi sẽ không nhịn được đi hỏi.”
Cô ấy hiểu tôi quá rõ.
Con người tôi mềm lòng.
Đặc biệt là với người nhà.
Bố tôi chỉ cần nói một câu nuôi mày chẳng dễ dàng gì, tôi có thể móc thẻ ngân hàng ra.
Hà Kiêu chỉ cần nói anh giúp em lần cuối, tôi có thể đi vay qua mạng.
Khương Nhu từng khóc vì chuyện này một lần.
Lần đó cô ấy đang mang thai, bố tôi lên thành phố.
Câu đầu tiên khi bước vào cửa không phải hỏi thăm sức khỏe cô ấy.
Mà là hỏi tôi có thể lấy hai trăm nghìn tệ cho Hà Kiêu mở cửa hàng không.
Tôi nói không có nhiều như vậy.
Bố tôi lập tức đập vỡ cái cốc.
“Mày ở thành phố ăn ngon mặc đẹp, em mày ở quê chịu khổ, lương tâm mày bị chó tha rồi à?”
Khương Nhu đứng ở cửa bếp, mặt trắng bệch.
Sau đó, hai trăm nghìn ấy cuối cùng tôi vẫn gom đủ.
Cửa hàng mở được ba tháng thì đóng cửa.
Tiền mất.
Hà Kiêu đổi một chiếc xe.
Từ đó về sau, Khương Nhu không bao giờ nhắc lại khoản tiền đó nữa.
Cô ấy chỉ ghi lại từng khoản chi trong nhà.
Tôi cứ tưởng cô ấy tiếc tiền.
Bây giờ mới biết, cô ấy đang đợi.
Nhà bán rất nhanh.
Người mua ép giá rất gắt.
Tôi nghiến răng ký tên.
Xe cũng bán rồi.
Những người bạn trước kia vây quanh gọi tôi là anh, từng người từng người nhắn tin ít dần.
Người đầu tiên tìm tới cửa là chị họ.
Trước đây chị ấy từng mượn tôi năm mươi nghìn, nói là xoay vòng một tháng.
Ba năm chưa trả.
Nghe nói tôi phá sản, hôm đó chị ấy liền đến.
Vừa vào cửa đã đặt một túi táo xuống đất.
“Em xem hai đứa cũng khó khăn, năm mươi nghìn của chị, có thể khoan nhắc tới trước không?”
Tôi nhìn chị ấy.
“Em có nhắc đâu.”
Chị ấy thở phào nhẹ nhõm.
Khương Nhu từ trong bếp đi ra.
“Nhưng giấy nợ vẫn còn.”
Mặt chị họ cứng đờ.
“Khương Nhu, người một nhà đừng tính toán rõ ràng như vậy.”
Khương Nhu lau tay.
“Người một nhà vay tiền cũng nên trả.”
Chị họ lập tức sa sầm mặt.
“Chồng cô đã ra nông nỗi này rồi mà cô còn cứng miệng như vậy, thảo nào anh ta xui xẻo.”
Tôi vừa định nói.
Khương Nhu đè tôi lại.
Cô ấy nhìn chị họ.
“Mang táo về đi.”
Chị họ sững sờ.
“Cái gì?”
“Chúng tôi phá sản rồi, không ăn nổi phần nhân tình này của chị.”
Mặt chị họ đỏ bừng, xách táo đi luôn.
Khoảnh khắc cửa đóng lại, trong lòng tôi thấy hơi sảng khoái.
Nhưng nhiều hơn là lạnh người.
Hóa ra tình người một khi bạc đi, có thể nhanh đến thế.
Ngày chuyển đến khu làng trong thành phố, trời mưa.
Căn phòng ở tầng hai, cầu thang hẹp, tường bong tróc rơi đầy đất.
Con trai An An ôm cặp sách, hỏi tôi.
“Bố, sau này chúng ta đều ở đây ạ?”
Tôi ngồi xổm xuống.
“Ở tạm một thời gian.”
Thằng bé gật đầu.
Khương Nhu xoa đầu nó.
“Ở đây gần trường, mỗi ngày mẹ sẽ đón con.”
An An rất ngoan.
Nó không hỏi xe đi đâu rồi.
Cũng không hỏi tại sao bàn học nhỏ của mình không được chuyển tới.
Lòng tôi chua xót.
Khương Nhu lại rất bình tĩnh.
Cô ấy mua cho tôi đôi dép lê rẻ nhất.
Lại chọn từ đống quần áo cũ ra hai chiếc áo phông đã giặt đến bạc màu.
“Sau này anh cứ mặc cái này.”
Tôi nhìn mình trong gương.
Râu không cạo, tóc rối bù, chân đi dép lê.
Trông giống như một kẻ thua thật sự.
Khương Nhu đứng sau lưng tôi.
“Tủi thân không?”
Tôi nói.
“Hơi hơi.”
Cô ấy gật đầu.
“Vậy thì nhớ kỹ cảm giác này.”
“Tại sao?”
“Đợi đến khi bọn họ quay lại tìm anh, anh mới không mềm lòng.”
Câu nói này giống như chiếc đinh.
Đóng thẳng vào lòng tôi.
Ngày thứ mười giả vờ phá sản, Hà Kiêu gửi tin nhắn tới.
Anh, nghe nói anh bán nhà rồi?
Tôi trả lời.
Ừ.
Nó lập tức nhắn lại.
Vậy chắc anh nợ không ít nhỉ?
Tôi nói.
Không ít.
Đối phương im lặng rất lâu.
Mấy phút sau, nó gửi tới một câu.
Dạo này em cũng khó khăn, anh đừng tìm em vay tiền nhé.
Tôi bật cười thành tiếng.
Cười rồi cười, mắt lại hơi nóng lên.
Khương Nhu ngồi bên giường khâu cúc áo đồng phục cho An An.
“Nhìn rõ chưa?”
Tôi úp điện thoại xuống bàn.
“Nhìn rõ rồi.”
Cô ấy không nói gì nữa.
Đêm khuya, tôi dậy uống nước.
Phòng khách không bật đèn.
Khương Nhu đứng ngoài ban công gọi điện.
Giọng cô ấy rất thấp.
“Anh ấy đã nghèo đúng như các người muốn rồi.”
Bước chân tôi khựng lại.
Đầu dây bên kia không biết đã nói gì.
Giọng Khương Nhu lạnh xuống.
“Chưa đủ?”
Tôi siết chặt cái cốc.
Cô ấy quay đầu lại, nhìn thấy tôi.
03
Khương Nhu cúp điện thoại.
Gió ngoài ban công rất lạnh.
Cô ấy nhìn tôi.
Tôi cũng nhìn cô ấy.
“Điện thoại của ai?”
Cô ấy im lặng vài giây.
“Người ở quê.”
“Ai?”
“Bây giờ chưa thể nói.”
Lửa giận trong tôi bùng lên.
“Khương Nhu, anh đã làm theo lời em rồi.”
“Anh nghỉ việc, bán xe, bán nhà, chuyển vào đây ở.”
“Bố anh mắng anh, họ hàng tránh anh, bạn bè xóa anh.”
“Bây giờ em lại nói với anh là chưa thể nói?”
Cô ấy đi tới.
“Đợi thêm chút nữa.”
Tôi cười.
“Đợi cái gì?”
“Đợi bọn họ tự mở miệng.”
Tôi nhìn chằm chằm cô ấy.
Trong mắt cô ấy không có né tránh.
Chỉ có một sự bình tĩnh cố gắng gồng lên.
Cuối cùng tôi vẫn không hỏi tiếp.
Bởi vì tôi biết, cô ấy sẽ không hại tôi.
Hai tháng này, tôi sống như một trò cười.
Mỗi sáng, tôi đi dép lê ra đầu ngõ mua màn thầu.
Người trong ngõ đều biết tôi phá sản.
Có người hỏi thẳng mặt.
“Anh bạn, nghe nói trước kia anh lái xe đi làm hả?”
Tôi cắn màn thầu gật đầu.
“Trước kia thôi.”
Bọn họ cười.
Trong tiếng cười không có ác ý, cũng không có tôn trọng.
Tôi học được cách cúi đầu.
Cũng học được cách không giải thích.
Hai tháng này, bố tôi chỉ gọi cho tôi một lần.
Không phải quan tâm tôi.
Mà là bảo tôi đừng về quê.