Chương 1 - Món Nợ Tình Thân

Tôi thừa kế một tiệm cầm đồ, nơi thu mua vạn vật.

Cha ruột dẫn theo mẹ kế và em trai đến tận cửa, muốn cầm cố một thứ.

Tôi hỏi, cầm thứ gì?

Ông ta đập bản thỏa thuận đoạn tuyệt quan hệ lên quầy.

Lấy quan hệ cha con giữa ông ta và tôi đổi lấy ba mươi triệu.

Giữa ba mươi triệu và con trai ruột, bọn họ chẳng hề do dự lấy một giây.

Chọn tiền, vứt bỏ tình thân máu mủ.

Em trai ngồi bên cạnh, vắt chân chữ ngũ, còn bồi thêm một câu:

“Anh, anh chỉ đáng giá từng ấy thôi, biết đủ đi.”

Tôi cầm bút son lên, đóng dấu.

Ba ngày sau, chuỗi vốn của nhà họ Thẩm đứt gãy.

Cha ruột quỳ trước cửa tiệm cầm đồ, cầu xin tôi cho ông ta chuộc lại giấy cầm cố.

Tôi lật sổ sách ra xem.

Tiền chuộc là ba tỷ.

Tiền mặt.

Không ghi nợ.

Tiệm cầm đồ họ Thẩm nằm cuối con ngõ trên phố Tây của khu thành cổ, đã hoạt động suốt ba đời.

Tôi tên Thẩm Độ, năm nay hai mươi sáu tuổi, là chưởng quầy đời thứ ba của tiệm cầm đồ này.

Mẹ tôi để lại cho tôi.

Năm bà qua đời, tôi mới mười bảy tuổi. Bà chưa kịp dặn dò điều gì, chỉ để lại tiệm cầm đồ này cùng một cuốn sổ cái đã ngả vàng.

Tiệm không lớn, có hai cánh cửa gỗ, một chiếc quầy cũ kỹ. Phía sau quầy treo một tấm biển đề bốn chữ:

“Vạn vật khả đương.”

Có nghĩa là mọi thứ đều có thể đem cầm cố.

Bốn chữ ấy do chính tay ông ngoại tôi viết.

Hàng xóm lâu năm đều biết quy củ của tiệm.

Vàng bạc châu báu, đồ cổ tranh chữ, thứ gì cũng nhận.

Nhưng có một quy định khiến người ngoài cảm thấy tà môn.

Với những món cầm cố có giá trị lớn, ngoài tài sản thế chấp, khách hàng còn phải cầm thêm một thứ mà bản thân không nỡ từ bỏ.

Nghĩa là sao?

Ví dụ, nếu muốn vay năm trăm nghìn, ngoài việc mang tài sản đến thế chấp, anh còn phải ký một bản khế ước, ghi lên giấy một thứ vô hình mà mình coi trọng nhất, chẳng hạn như danh tiếng, tình bạn hay tình thân.

Nếu không chuộc lại được, thứ ấy sẽ thực sự biến mất.

Đây không phải lời dọa dẫm.

Khi mẹ tôi còn sống, từng có người vì một triệu mà đem tình bạn hai mươi năm với người bạn thân từ thuở nhỏ ra cầm cố.

Cuối cùng, người đó không đủ tiền chuộc lại.

Năm sau, người bạn thân kia trở thành thành viên hội đồng quản trị của một công ty niêm yết.

Còn người đem tình bạn đi cầm cố thì cả đời chôn chân trong một thành phố nhỏ hạng năm, làm công nhân lắp ráp.

Tà môn sao?

Có lẽ vậy.

Nhưng tôi chưa bao giờ tin vào những thứ tà môn.

Tôi chỉ tin một điều.

Kẻ sẵn sàng bán rẻ tình cảm của mình thì đáng đời nghèo khổ cả đời.

Hôm ấy là mùng chín tháng Chạp.

Khi tiệm sắp đóng cửa, cánh cửa bỗng bị đẩy ra.

Ba người bước vào.

Người đàn ông đi đầu mặc áo khoác màu xanh đậm, tóc chải chuốt không một sợi rối, gương mặt mang vẻ khôn khéo đặc trưng của dân làm ăn.

Thẩm Trường Hà.

Cha ruột tôi.

Theo sau ông ta là một người phụ nữ ngoài bốn mươi, được chăm sóc rất kỹ lưỡng.

Bà ta khoác khăn lông chồn, trên tay đeo chuỗi hạt ngọc bích. Mỗi bước đi, gót giày lại nện xuống sàn vang lên những tiếng cộp cộp.

Tiền Như Bình.

Mẹ kế tôi.

Người cuối cùng là một thanh niên ngoài hai mươi, tay xoay xoay chùm chìa khóa xe, ánh mắt đảo quanh tiệm một lượt, khóe miệng đầy vẻ ghét bỏ.

Thẩm Khải.

Em trai cùng cha khác mẹ của tôi.

Chín năm rồi.

Sau khi mẹ tôi mất, Thẩm Trường Hà đưa vợ mới và con trai mới chuyển vào căn biệt thự sang trọng ở phía đông thành phố.

Còn tôi bị vứt lại khu phố cổ, cùng tiệm cầm đồ này mục nát theo năm tháng.

Trong suốt thời gian ấy, bọn họ chỉ đến tìm tôi hai lần.

Lần đầu vào sinh nhật hai mươi tuổi của tôi.

Tiền Như Bình đến thông báo rằng tôi không cần tham gia buổi họp mặt gia tộc, tránh khiến mọi người khó xử.

Lần thứ hai chính là hôm nay.

“Độ à.”

Thẩm Trường Hà đứng trước quầy, cố nặn ra một nụ cười.

“Lâu rồi không gặp.”

Tôi không đáp, cầm giẻ tiếp tục lau quầy.

Chú Chu từ phòng phía sau ló đầu ra, nhìn ba người mới đến một cái rồi lại rụt vào.

“Bố đang nói chuyện với anh đấy.”

Thẩm Khải ném chùm chìa khóa xe lên quầy.

“Điếc à?”

Tiền Như Bình kéo tay áo Thẩm Khải, miệng bảo đừng như thế, nhưng ánh mắt lại tràn đầy khích lệ.

Tôi ngẩng đầu nhìn Thẩm Trường Hà.

“Có chuyện gì?”

Thẩm Trường Hà ho khan một tiếng, lấy từ túi trong áo khoác ra một tập tài liệu rồi đẩy về phía tôi.

“Cha nghe nói về quy củ của tiệm cầm đồ này rồi. Với khoản cầm cố lớn, có thể dùng những thứ vô hình làm tài sản thế chấp.”

Tôi cúi xuống nhìn.

Bản thỏa thuận đoạn tuyệt quan hệ thân nhân.

Bốn chữ màu đỏ được in ngay trên đầu trang.

Bên dưới là những điều khoản dày đặc.

Đại ý là Thẩm Độ và Thẩm Trường Hà tự nguyện chấm dứt quan hệ cha con về mặt pháp lý, hai bên không còn liên quan đến nghĩa vụ phụng dưỡng, quyền thừa kế hay bất kỳ quyền lợi và nghĩa vụ nào khác.

Ngón tay tôi khựng lại trên mặt giấy.

“Ba mươi triệu.”

Thẩm Trường Hà giơ ba ngón tay.

“Công ty gặp chút vấn đề, cần vốn xoay vòng. Cha dùng bản thỏa thuận đoạn tuyệt quan hệ này làm tài sản thế chấp. Theo quy củ tiệm của con, đưa cha ba mươi triệu.”

Trong tiệm bỗng yên ắng.

Gió bấc luồn qua khe cửa, khiến chiếc chuông đồng trên quầy cũ khẽ ngân lên một tiếng.

Tôi ngước mắt nhìn ông ta.

“Ông đã suy nghĩ kỹ chưa?”

“Nghĩ kỹ rồi.”

Nhanh thật.

Thậm chí không do dự lấy một giây.

Tôi nhìn sang Tiền Như Bình.

Bà ta cúi đầu lần chuỗi hạt trên tay, khóe miệng không giấu nổi vẻ đắc ý.

Lại nhìn Thẩm Khải.

Cậu ta đang tựa vào khung cửa chơi điện thoại, chỉ mong chuyện nhàm chán này mau chóng kết thúc.

Bỗng nhiên tôi rất muốn cười.

Ba mươi triệu mua đứt một đứa con trai.

Tôi thậm chí chẳng đáng để ông ta do dự một giây.

“Anh, anh chỉ đáng giá từng ấy thôi.”

Thẩm Khải chẳng buồn ngẩng đầu.

“Biết đủ đi.”

Tiền Như Bình bồi thêm một câu:

“Độ à, cha con cũng chẳng dễ dàng gì. Dòng tiền công ty đang căng thẳng, đây là chuyện cứu nguy trước mắt. Quy củ tiệm cầm đồ của con chẳng phải như vậy sao? Có phải sau này không chuộc lại đâu.”

Bà ta cười, vỗ nhẹ lên quầy.

“Đợi công ty vượt qua khó khăn, cha con sẽ đến chuộc. Người một nhà vẫn là người một nhà.”

Người một nhà.

Đêm mẹ tôi qua đời, bà ta đứng ngoài phòng ICU gọi điện sắp xếp chuyển nhà.

Người một nhà.

Năm tôi hai mươi tuổi, sốt cao đến bốn mươi độ, bà ta bảo người giúp việc khóa cửa lại.

Đừng để lây bệnh cho Khải Minh.

Người một nhà ư?

Tôi nhếch khóe môi, kéo ngăn tủ ra, lấy một cây bút son.

“Quy củ tiệm cầm đồ. Với món cầm cố lớn, đóng dấu là có hiệu lực. Trong vòng ba mươi ngày có thể chuộc lại. Quá hạn, tài sản thế chấp thuộc về tiệm cầm đồ.”

Thẩm Trường Hà gật đầu.

“Được, được. Ba mươi ngày là đủ rồi.”

Tôi chấm bút son vào nghiên mực, mở cuốn sổ cái cũ kỹ đã ngả vàng, viết lên trang mới nhất:

Người cầm cố: Thẩm Trường Hà.

Tài sản thế chấp: Quan hệ cha con (Thẩm Trường Hà – Thẩm Độ).

Số tiền cầm cố: Ba mươi triệu chẵn.

Khi nét bút cuối cùng hạ xuống, tay tôi vẫn rất vững.

Con dấu đỏ được đóng xuống.

Cạch.

Thẩm Trường Hà nhận tấm séc, giơ lên soi dưới ánh sáng rồi bật cười.

Nụ cười ấy vô cùng nhẹ nhõm.

Giống như vừa trút bỏ được gánh nặng suốt mười bảy năm.

“Đi thôi.”

Ông ta phủi áo khoác, gọi hai người phía sau.

Tiền Như Bình khoác tay ông ta, tiếng giày cao gót lộc cộc vang lên khi bước ra ngoài.

Lúc đi ngang quầy, Thẩm Khải bỗng dừng lại.

Cậu ta cúi xuống sát tôi, hạ thấp giọng.

“Anh, nói thật với anh một câu nhé.”

“Bản thỏa thuận đoạn tuyệt quan hệ này, mẹ tôi đã soạn từ nửa năm trước rồi. Hôm nay đến đây chỉ là làm thủ tục thôi.”

Cậu ta đứng thẳng dậy, vỗ vai tôi.

“Ba mươi triệu đủ để anh sống cả đời trong con ngõ rách nát này rồi. Đừng oán trách.”

Bóng lưng ba người biến mất nơi đầu ngõ.

Trong tiệm lại chỉ còn mình tôi.

Chiếc chuông đồng bị gió thổi lại ngân lên một tiếng.

Chú Chu từ phòng trong bước ra, tay bưng một ấm trà nóng đặt lên quầy.

Chú không nói gì.

Tôi cũng không nói gì.

Tôi nhìn chằm chằm hàng chữ đỏ trong sổ cái rất lâu.

Tài sản thế chấp: Quan hệ cha con.

Mực son vẫn chưa khô hẳn, trông như một vết thương vừa rách toạc.

Chú Chu rót cho tôi một tách trà rồi đẩy sang.

“Cậu chủ.”

Giọng chú rất khẽ.

“Ba mươi ngày nữa đến hạn, cậu định làm thế nào?”

Tôi bưng trà lên, nhấp một ngụm.

Đầu lưỡi nóng rát.

“Chú Chu, chú theo mẹ cháu bao nhiêu năm rồi?”

“Hai mươi ba năm.”

“Quy củ mẹ cháu đặt ra năm xưa, nếu quá hạn mà không chuộc lại tài sản thế chấp thì xử lý thế nào?”

Chú Chu im lặng vài giây.

“Thu về tiệm cầm đồ, vĩnh viễn không hoàn trả.”

“Vậy cứ làm theo quy củ.”

Tôi đóng sổ cái, cắm bút son trở lại ống đựng bút.

Ba mươi ngày.

Không hơn, không kém.

Ngày thứ ba sau khi Thẩm Trường Hà nhận ba mươi triệu, tiệc tri ân cuối năm của Công ty Bất động sản Thẩm thị được tổ chức tại khách sạn Bán Sơn ở phía đông thành phố.

Tôi biết chuyện này vì cháu trai chú Chu làm phụ bếp trong khách sạn, chụp vài bức ảnh đăng lên vòng bạn bè.

Cả hội trường đầy những bộ vest và váy dạ hội.

Tháp champagne được xếp cao sáu tầng.

Tượng băng được chạm khắc thành biểu tượng của Thẩm thị.

Thẩm Khải đứng trên sân khấu, tay cầm ly rượu, nở nụ cười đầy đắc ý.

“Cảm ơn các đối tác đã luôn ủng hộ Bất động sản Thẩm thị. Trong năm mới, dự án khu phức hợp văn hóa du lịch ở phía nam thành phố của chúng tôi sẽ chính thức khởi động, với tổng vốn đầu tư một tỷ hai trăm triệu…”

Bên dưới bức ảnh có người bình luận.

“Cậu chủ Thẩm oai phong quá.”

“Thẩm thị mấy năm nay phát triển mạnh thật. Lấy được mảnh đất phía nam thành phố chẳng khác nào sở hữu máy in tiền.”

Tôi đặt điện thoại xuống.

Dự án văn hóa du lịch một tỷ hai trăm triệu.

Tôi mở cuốn sổ cái thứ hai dưới quầy.

Đây không phải sổ ghi chép giao dịch thường ngày của tiệm cầm đồ.

Mà là thứ mẹ để lại cho tôi.

Bìa sổ không có chữ, nhưng mỗi trang đều ghi chép dày đặc.

Ai nợ thứ gì, ai thế chấp thứ gì, ai quá hạn, và sau khi tài sản thế chấp bị thu hồi, số phận người đó đã thay đổi ra sao.

Ghi chép của ba thế hệ.

Tôi lật đến cuối sổ.

Ở đó kẹp một tấm bản đồ.

Phía nam thành phố.

Vị trí mảnh đất ấy được khoanh tròn bằng bút đỏ.

Bên cạnh có một hàng chữ viết tay của mẹ tôi.

“Độ à, mảnh đất này là tài sản thế chấp ông ngoại con thu nhận năm xưa. Giấy chứng nhận quyền sở hữu nằm ở tầng thứ ba của két sắt.”

Mẹ ra đi quá đột ngột, còn rất nhiều chuyện chưa kịp nói với tôi.

Tiệm cầm đồ này cũng có nội tình sâu xa hơn vẻ bề ngoài rất nhiều.

Ông ngoại cả đời nhận đồ cầm cố, có những thứ giá trị vượt xa sức tưởng tượng.

Tôi khép sổ lại, không gây ra một tiếng động.

Ngày thứ năm.

Thẩm Khải đăng một bức ảnh lên vòng bạn bè.

Một chiếc Porsche Cayenne mới tinh, đầu xe buộc dải lụa đỏ.

Dòng chú thích:

“Dự án phía nam thành phố khởi động thuận lợi, tự thưởng cho bản thân.”

Hơn một trăm bình luận bên dưới, tất cả đều chúc mừng.

Ngày thứ mười.

Bất động sản Thẩm thị xuất hiện trên một chuyên trang của tạp chí kinh doanh địa phương.

Tiêu đề là:

“Thẩm thị bố trí chiến lược tại phía nam thành phố, đô thị văn hóa du lịch mới sắp thành hình.”

Ảnh minh họa là Thẩm Trường Hà bắt tay với mấy người đàn ông mặc vest chỉnh tề.

Ai nấy đều cười rất lịch thiệp.

Ngày thứ mười lăm.

Đã đi được nửa chặng đường.

Chiều hôm ấy, tiệm có một vị khách.

Không phải đến cầm đồ.

Mà là đến chuộc đồ.