Chương 12 - Món Nợ Mười Ba Năm

Tôi nhìn con trai, ánh sáng rạng rỡ toát lên từ trong tâm hồn nó khiến lòng tôi trào dâng đủ cảm xúc.

Tối hôm ấy, tôi và Tiểu Quang trò chuyện trong thư phòng.

Bỗng nó nói với tôi: “Ba, dạo này con đang tìm hiểu về mô hình dưỡng lão cộng đồng và doanh nghiệp xã hội.

Con nghĩ, quỹ ‘Thành Tâm – Nắng Ấm’ hiện tại chỉ đang làm công việc hỗ trợ tài chính.

Nhưng sau này, liệu có thể phát triển thành một tổ chức tự vận hành được không? Ví dụ

như mở một căng-tin cộng đồng phi lợi nhuận, hay một trung tâm chăm sóc người già ban ngày chẳng hạn?”

Tôi sững người. Chưa bao giờ tôi nghĩ xa đến vậy. Mọi chuyện với tôi chỉ đơn thuần là làm

điều đúng đắn. Nhưng con trai tôi… nó đã nhìn thấy một tương lai rộng lớn hơn.

Tôi mỉm cười, vỗ vai nó:

“Được chứ. Sau này con tốt nghiệp rồi, nhà này và cả ‘Thành Tâm – Nắng Ấm’ giao hết cho con làm chủ. Ba sẽ làm chân hậu cần cho con.”

Bên ngoài trời đã sẩm tối, trong nhà đèn đuốc sáng trưng.

Tôi như thấy được, một hạt giống thiện lương đã lặng lẽ nảy mầm từ bao giờ… giờ đâyđang lớn lên thành một cái cây vững chãi, đủ sức chở che và lan tỏa ấm áp đến thật nhiều người.

20

Mùa xuân năm thứ hai, một chuyện bất ngờ đã xảy ra.

Một chương trình dân sinh của đài truyền hình thành phố – không biết từ đâu – biết được

câu chuyện của quỹ “Thành Tâm – Nắng Ấm”. Họ liên hệ với tôi qua khu dân cư, bày tỏ mong muốn thực hiện một phóng sự đặc biệt.

Phản ứng đầu tiên của tôi là muốn từ chối.

Tôi làm tất cả những việc này không phải để nổi tiếng, càng không muốn cuộc sống bị xáo

trộn quá nhiều. Nhưng đạo diễn chương trình thì vô cùng kiên trì. Anh ta đích thân đến tận nhà, ngồi nói chuyện rất lâu với tôi.

Anh nói: “Anh Lý, tôi biết anh là người khiêm tốn. Nhưng câu chuyện của anh, của dì Vương, và việc

con trai anh bị ảnh hưởng rồi chọn học ngành công tác xã hội… tất cả xâu chuỗi lại là một

mạch truyện rất có sức lan tỏa. Chúng tôi không đưa tin để câu khách, mà chỉ hy vọng nhiều

người hơn được nhìn thấy rằng: xã hội này vẫn còn rất nhiều điều ấm áp. Một tấm lòng tử

tế, hoàn toàn có thể được nhân rộng và tiếp nối.”

“Anh có nghĩ tới chưa – biết đâu chính câu chuyện của anh, lại truyền cảm hứng để hàng trăm, hàng nghìn ‘Lý Thành’ khác xuất hiện?”

Câu nói cuối cùng của anh ấy khiến tôi thực sự dao động.

Tôi hỏi ý kiến dì Vương và Tiểu Tần. Dì Vương cười bảo:

“Đây là chuyện tốt. Để cả thành phố biết cháu Tiểu Lý của chúng ta tốt đến mức nào.”

Tiểu Tần thì gật đầu không chút do dự, ánh mắt đầy tự hào.

Thế là, tôi nhận lời phỏng vấn.

Chương trình phát sóng xong, hiệu ứng vượt xa tưởng tượng của tất cả chúng tôi. Mấy

ngày liền, điện thoại của tôi gần như nổ tung. Nào là bạn học cũ, đồng nghiệp cũ, cả những

họ hàng xa đã mất liên lạc từ lâu – và nhiều nhất là người hoàn toàn xa lạ. Cuộc gọi nào

cũng chỉ toàn lời khen, sự khâm phục, cảm động.

Trong nhóm chat khu dân cư, ai cũng nhắc đến tôi, tag tôi liên tục, gọi tôi từ “Tiểu Lý” sang

“Anh Lý”, rồi “Thầy Lý”. Cảm giác đó rất lạ – như thể chỉ sau một đêm, tôi từ một cư dân bình thường trở thành “người nổi tiếng” trong khu.

Nhưng điều khiến tôi bất ngờ hơn cả là: rất nhiều người sau khi xem chương trình đã chủ

động liên hệ với quỹ. Họ muốn quyên góp, hoặc đăng ký làm tình nguyện viên. Chỉ trong

vòng một tuần, tài khoản của quỹ “Thành Tâm – Nắng Ấm” đã nhận thêm hơn 200.000 tệ tiền

quyên góp. Đội ngũ tình nguyện viên cũng từ hơn chục người tăng lên thành hàng trăm.

Một buổi chiều nọ, tôi nhận được một cuộc gọi lạ.

Người bên kia giới thiệu là giám đốc chi nhánh Tây Thành của ngân hàng Kiến Thiết.

“Anh Lý đúng không ạ, tôi là…” – anh ấy vừa giới thiệu tên, vừa cười nói – “Tôi xem chương

trình của anh rồi, rất xúc động. Sau khi bàn bạc, Đảng ủy của chi nhánh chúng tôi đã quyết

định: sẽ bình chọn quỹ từ thiện ‘Thành Tâm – Nắng Ấm’ của anh là Dự án trách nhiệm xã hội

tiêu biểu của năm, và sẽ thay mặt chi nhánh ủng hộ cho quỹ của anh 500.000 tệ.”

Năm trăm nghìn!

Tôi cầm điện thoại mà không thốt nên lời. Tôi chưa từng nghĩ, cái quỹ từng khiến tôi vừa hổ thẹn vừa xúc động ngày nào… nay lại một lần nữa mang đến một món quà lớn như vậy.

Cuối tuần đó, ngân hàng tổ chức một lễ trao tặng nhỏ. Tôi đại diện quỹ lên sân khấu nhận

tấm biển quyên góp khổng lồ. Dưới ánh đèn chiếu sáng rực rỡ, tôi có hơi hồi hộp. Nhưng

khi nhìn xuống hàng ghế phía dưới, thấy ánh mắt đầy tự hào của Tiểu Tần và dì Vương, trái tim tôi lập tức dịu lại.

Tôi cầm micro, không nói lời sáo rỗng.

Chỉ kể đơn giản về câu chuyện của tôi và dì Vương.

Kể vì sao tôi thành lập quỹ.

Kể về 13 năm kiên trì không danh lợi.

Cuối cùng, tôi nói:

“Tôi không phải anh hùng. Tôi chỉ làm một việc mà tôi tin là đúng… và đã kiên trì suốt mười

ba năm. Hôm nay đứng ở đây, tôi chỉ muốn nói với tất cả mọi người: đừng ngại trao đi sự tử

tế. Bởi bạn sẽ không bao giờ biết được – một bát cơm bạn mang đến hôm nay, có thể trong

tương lai, sẽ hóa thành một trận mưa xuân ấm áp, tưới mát cả thành phố này.”

Dưới khán đài, vỗ tay như sấm dậy.

Khoảnh khắc ấy, tôi cảm nhận sâu sắc rằng: đời mình chưa bao giờ trọn vẹn và có ý nghĩa

đến thế. Mười ba năm bền bỉ, tôi không chỉ gìn giữ một mái nhà hạnh phúc, mà còn thắp lên

một ngọn lửa yêu thương – ngọn lửa ấy đang bùng cháy, lan tỏa, và thắp sáng biết bao góc khuất trên đời.

21

Thời gian thấm thoắt trôi, lại là một đêm giao thừa nữa.

Đây đã là năm thứ tư chúng tôi đón Tết tại ngôi nhà mới. Tiểu Quang giờ là sinh viên năm ba, vừa học giỏi vừa năng nổ, trở thành gương mặt nổi bật của khoa.

Bữa cơm tất niên năm nay phong phú hơn mọi năm, vì ngoài bốn người trong gia đình, còn

có thêm vài vị khách đặc biệt – những cụ già neo đơn vẫn còn minh mẫn, hiện đang được quỹ “Thành Tâm – Nắng Ấm” hỗ trợ.

Tiểu Quang đề xuất: “Tết nhất là phải đông vui!” Thế là tôi và Tiểu Tần bàn nhau, dứt khoát mời các cụ về nhà, cùng ăn bữa cơm đoàn viên.

Phòng khách rộng lớn kê hai bàn tròn. Các cụ tụm lại, chuyện trò rôm rả, vừa ăn vừa xem

chương trình xuân trên TV, gương mặt ai nấy đều rạng rỡ với nụ cười đã lâu chưa thấy. Cả

căn nhà ngập tràn tiếng cười nói và mùi thơm của món ăn, cái ấm áp và rộn ràng ấy, không món sơn hào hải vị nào sánh được.

Dì Vương – như một “trưởng bối tối cao” trong nhà – được mọi người vây quanh ở giữa. Dì

mặc đồ đỏ rực rỡ, tinh thần phấn chấn, tay phát lì xì cho từng cụ, miệng luôn miệng chúc:

“Tết vui vẻ nhé! Năm sau lại về đây ăn Tết nha!”

Nhìn cảnh tượng trước mắt, tôi bỗng thấy như đang nhìn thấy một đại gia đình hình thành –

một gia đình không cùng huyết thống, nhưng lại được kết nối bằng tình thương và lòng tốt.

Sau bữa ăn, các cụ bày bài đánh lá trong phòng khách, Tiểu Tần và Tiểu Quang ngồi chơi cùng. Tôi đẩy xe dì Vương ra ban công yên tĩnh.

Ngoài trời, pháo hoa rực rỡ, vạn nhà lên đèn.

“Tiểu Lý, cháu xem đi, đẹp quá ha.” – Dì Vương ngắm pháo hoa, cảm thán.

“Vâng, dì ạ. Đẹp thật.”

“Dì sống gần bảy mươi năm rồi, trước kia luôn nghĩ con người sống là vì bản thân, vì con

cái. Mãi đến khi gặp cháu, dì mới hiểu… hóa ra, sống còn có thể có giá trị lớn hơn nhiều.”

Dì quay sang, nắm lấy tay tôi. Đôi bàn tay đầy nếp nhăn nhưng vẫn ấm áp và rắn rỏi.

“Quyết định đúng đắn nhất trong đời dì, không phải là lập cái quỹ ấy. Mà là mười ba năm

trước, trong cái ngày mưa ấy, đã mở cửa cho cháu. Cánh cửa ấy không chỉ cứu được chính

dì, mà còn thành toàn cho cháu, cho Tiểu Quang, cho cả căn nhà đông vui này.”

Trong mắt dì, ánh pháo hoa chiếu lên lấp lánh – nhưng càng khiến ánh mắt ấy thêm sâu xa và sáng rõ.

“Thế nên, Tiểu Lý à, không phải cháu cảm ơn dì, mà là dì phải cảm ơn cháu. Cảm ơn vì

cháu đã để một bà già như dì, lúc gần đất xa trời, vẫn sống được có giá trị, có thể diện như thế này.”

Tôi lắc đầu, cổ họng nghẹn lại. “Dì à, không có dì, làm gì có cái nhà này. Dì mới là trụ cột của chúng cháu.”

Dì Vương mỉm cười, vỗ vỗ mu bàn tay tôi, không nói thêm gì nữa. Hai bà cháu cứ thế lặng

lẽ ngồi bên nhau, cùng ngắm pháo hoa ngoài trời, lòng đều ấm như nhau.

Tiếng chuông giao thừa vang lên, năm mới đến rồi.

Tôi đẩy xe dì Vương quay lại phòng khách, cùng Tiểu Quang và Tiểu Tần chúc Tết các cụ.

Tiếng chúc mừng, tiếng cười giòn, hoà thành bản nhạc xuân ấm áp nhất đêm đông.

Tôi nhìn tất cả mọi thứ trong căn nhà này: các cụ già cười tươi rạng rỡ, Tiểu Tần bận rộn rót

trà lấy nước, Tiểu Quang đang nhiệt tình hướng dẫn các cụ dùng điện thoại, và bên cạnh tôi – dì Vương ngồi an yên, ánh mắt dịu dàng…

Tôi chợt nhận ra, khoảnh khắc ấy, rõ ràng hơn bao giờ hết: Tài sản quý giá nhất đời tôi,

không phải ba trăm tám mươi sáu vạn, cũng không phải những giải thưởng hay lời tán dương.

Mà chính là những ánh mắt, nụ cười, là khói bếp, tiếng người, là sự ấm áp và yêu thương cứ lặng lẽ tuôn chảy trong dòng đời.

Mười ba năm, tôi tưởng mình chỉ đang bỏ công nấu cơm đưa cơm.

Đến hôm nay mới thực sự hiểu: Thứ tôi nhận lại – là một mùa xuân rực rỡ đủ sưởi ấm cả phần đời còn lại.