Chương 11 - Lời Đòi Công Bằng

Bà học cách dùng máy tính, đeo kính lão để tự tay xét duyệt từng đơn xin học bổng từ vùng sâu vùng xa.

Bà gọi điện hỏi han các giáo viên vùng núi, lắng nghe khó khăn giảng dạy của họ;

bà viết thư gửi những học sinh nhận học bổng, khuyên nhủ các em chăm học, lớn lên trở thành người có ích.

Thân phận của mẹ, từ người bị hại, đã trở thành người cho đi. Cuộc đời bà, ở tuổi thất thập cổ lai hy, đã lật sang chương rực rỡ nhất.

Một buổi chiều cuối tuần, tôi tan làm về nhà.

Không thấy mẹ trong phòng khách, tôi đi thẳng ra ban công.

Bà đang ngồi trên chiếc ghế mây, đắm mình trong ánh nắng dịu dàng của mùa thu. Trên tay bà là một chồng thư, đang chăm chú đọc khóe miệng nở nụ cười hiền hòa. Những bức thư ấy, mỗi cái một kiểu, chữ viết còn non nớt – đều đến từ những đứa trẻ được quỹ hỗ trợ.

Nghe tiếng bước chân tôi, mẹ ngẩng đầu lên, mỉm cười rồi giơ cao xấp thư trong tay.

“Duy à, con xem này. Đứa nhỏ này viết, trường nó vừa xây xong phòng máy tính mới, lần đầu tiên được xem ảnh quảng trường Thiên An Môn trên mạng.”

“Còn cô bé này nói, nhờ học bổng mà không cần đi nhặt chai nhựa nữa, có thể chuyên tâm học hành, muốn thi vào Đại học Sư phạm Giang Thành, sau này cũng làm cô giáo.”

Bà vừa kể vừa cười, ánh mắt lấp lánh ánh sáng mà tôi chưa từng thấy rực rỡ đến vậy.

Tôi đi đến phía sau, nhẹ nhàng bóp vai cho mẹ.

Bà vỗ nhẹ tay tôi, rồi chậm rãi thốt lên:

“Duy à, con biết không? Bây giờ mẹ thấy hạnh phúc hơn cả lúc lĩnh lương hưu hai vạn bốn mỗi tháng. Mẹ như… đã quay lại bục giảng rồi.”

Tôi nhìn mẹ, nhìn mái tóc bà óng ánh bạc dưới nắng, nhìn những nếp nhăn sâu mà thảnh thơi trên khuôn mặt, lòng tôi trào dâng cảm giác ấm áp và bình yên không thể diễn tả.

Tôi hiểu rồi.

Thứ tôi giành lại cho mẹ không chỉ là công lý và tiền bạc sau hai mươi năm, mà là giá trị và cảm giác thuộc về của một người làm nghề giáo. Tôi đã trừng trị kẻ ác, nhưng ngoài ý muốn, tôi đã giúp mẹ tìm lại bục giảng của đời mình.

Mà bục giảng đó, còn rộng lớn hơn bất kỳ lớp học nào.

Ánh nắng rót vàng lên người mẹ, như dát lên cuộc đời trọn vẹn mà đầy thăng trầm của bà một lớp ánh sáng vĩnh viễn không thể phai mờ – một lớp kim quang lấp lánh, rạng rỡ.

16

Từ khi Lý Hồng Vĩ ngã ngựa, danh dự và khoản bồi thường của mẹ tôi được khôi phục đầy đủ, cuộc sống gia đình chúng tôi đã có một sự thay đổi vừa tinh tế vừa long trời lở đất.

Sau khi chuyển vào căn nhà mới sáng sủa, rộng rãi ở ngoại ô thành phố, tinh thần của mẹ tôi ngày một tốt lên. Việc thành lập Quỹ Giáo Dục Tú Lan càng khiến bà tìm thấy một bầu trời rộng hơn cả bục giảng. Cuộc sống của bà không còn xoay quanh một mình tôi, mà hướng đến những đứa trẻ và thầy cô cần giúp đỡ ở phương xa. Bà bận rộn mà viên mãn mỗi ngày, nụ cười trên mặt là thứ ánh sáng toát ra từ tận đáy lòng.

Tôi tưởng rằng, cuộc sống sẽ cứ thế bình yên và hạnh phúc trôi đi.

Nhưng rõ ràng, tôi đã đánh giá thấp sự phức tạp của lòng người, và đánh giá thấp sự cám dỗ khủng khiếp của đồng tiền.

Hôm đó, vừa tan sở về đến nhà, tôi đã thấy trước hiên có vài đôi giày không phải của nhà mình. Trong phòng khách, vang lên những tiếng trò chuyện giả tạo và niềm nở.

Tôi bước vào, quả nhiên là mấy gương mặt mà tôi không muốn gặp nhất.

Dì út Vương Tú Cầm, dượng út và cậu con trai cưng của họ – em họ tôi, Trương Vĩ – ba người ngồi chễm chệ trên chiếc ghế sofa mới tinh của chúng tôi. Dì Tú Cầm đang nắm tay mẹ tôi, cười nịnh nhoẻn, miệng nói lời tâng bốc giả tạo.

“Chị à, em nói rồi mà, chị đúng là người có phúc. Căn nhà này, sáng sủa quá trời! Hơn hẳn cái lồng chim nhà em. Bây giờ chị là người nổi tiếng nhất thành phố mình rồi, đại ân nhân! Làm người thân của chị, em cũng thấy hãnh diện biết bao!”

Mẹ tôi chỉ mỉm cười nhạt, không đáp lời cũng không quá xa cách, giữ thái độ khách sáo có chừng mực.

Thấy tôi về, dì Tú Cầm như thấy được chỗ dựa, lập tức đứng dậy:

“Ôi chao, Duy về rồi! Mau lại đây, em con có chuyện muốn bàn với con nè!”

Tôi liếc nhìn Trương Vĩ đang rúc vào góc ghế, cúi đầu chơi điện thoại. Nó hai mươi lăm tuổi, tốt nghiệp đại học xong thì chẳng làm nên trò trống gì, đổi việc liên tục vì chê cực, giờ ở nhà ăn bám gần hai năm rồi.

“Có chuyện gì vậy ạ?” – Tôi đặt cặp xuống, giọng bình thản.

Dượng út xoa tay, lúng túng mở lời:

“À… Duy à, em con… nó muốn làm ăn chút đỉnh. Nhưng tiền vốn ban đầu thì vợ chồng bác… thật sự là không kham nổi.”

Nói đến thế, tôi còn không hiểu ý đồ là gì nữa sao?

Dì Tú Cầm thấy vậy, lập tức xé bỏ lớp mặt nạ, đi thẳng vào vấn đề. Bà ta kéo tay tôi, hạ giọng như thể sợ mẹ tôi nghe thấy, nhưng lại cố ý để cả nhà nghe rõ.

“Duy à, giờ con khác xưa rồi, quản lý cả quỹ mấy chục triệu. Em con là em họ ruột của con đấy, máu mủ mà! Nó như vậy, hai bác lo bạc cả đầu. Con có thể… lấy tạm ba, năm trăm triệu từ quỹ của mẹ con cho nó khởi nghiệp không? Xem như đầu tư! Sau này nó kiếm được, sẽ trả cả vốn lẫn lời mà!”

Tôi bật cười vì sự trơ trẽn đầy tự tin của bà ta.

“Dì ạ, tiền của quỹ là để hỗ trợ học sinh nghèo và giáo viên vùng sâu vùng xa. Từng đồng đều phải công khai và chịu sự giám sát của xã hội. Nó không phải là két riêng nhà mình.”

“Trời đất, sao đầu óc con cứng nhắc thế hả?” – Dì Tú Cầm gắt lên – “Đó là tiền của mẹ con! Mẹ con muốn cho ai thì cho! Cho người ngoài thì được, sao cho em con lại không được? Với lại, là vay chứ đâu phải xin!”

Mẹ tôi vẫn im lặng từ nãy giờ, giờ mới chậm rãi lên tiếng.

“Tú Cầm, tiền của quỹ giờ không còn là của chị nữa. Nó thuộc về xã hội, thuộc về những đứa trẻ cần nó.” – Giọng mẹ tôi nhẹ nhàng nhưng chắc nịch – “Chị không thể vì Trương Vĩ là cháu mà phá vỡ nguyên tắc.”

“Chị!” – Dì Tú Cầm trừng mắt kinh ngạc – “Chị cũng nói đỡ người ngoài à? Em là em ruột của chị đó! Trương Vĩ là cháu ruột chị đó! Giờ chị có tiền rồi, thì chê bỏ mấy người thân nghèo như tụi em sao? Chị quên ai từng chia nửa cái bánh bắp cho chị hồi đó rồi à?”

Bà ta bắt đầu giở chiêu cảm động, thậm chí rơi nước mắt, đóng vai kẻ bị người thân phản bội.

Tôi định lên tiếng mắng, nhưng mẹ tôi ra hiệu bảo tôi im lặng.

Bà nhìn Trương Vĩ – từ nãy giờ vẫn cúi đầu chơi điện thoại – và nhẹ nhàng hỏi:

“Trương Vĩ, cháu ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào dì.”

Trương Vĩ lơ đễnh ngẩng lên.

“Cháu nói dì nghe, cháu định kinh doanh gì?”

“Cháu… cháu muốn mở tiệm net, à không, phòng game.” – Nó thì thào – “Giờ giới trẻ thích cái đó, chắc chắn có lời.”

“Vậy à? Vậy cháu nói xem, mở phòng game cần gì? Tiền thuê mặt bằng bao nhiêu? Chi phí trang trí nội thất thế nào? Cấu hình máy ra sao? Mỗi máy bao nhiêu tiền? Giấy phép phòng cháy lấy thế nào? Giấy phép kinh doanh đâu? Giá cước thế nào để hòa vốn? Khách hàng mục tiêu là ai? Lợi thế cạnh tranh của cháu là gì?”