Chương 1 - Khi Bị Bỏ Rơi Chúng Ta Tìm Thấy Nhau

Chồng tôi cùng vợ lão Vương nhà bên bỏ trốn rồi, để lại tôi và đứa con gái ba tuổi.

Tôi đứng ở đầu làng, nhìn cả làng chỉ trỏ vạch lá tìm sâu, cười mà còn khó coi hơn cả khóc.

Lão Vương ngồi xổm ở chân tường hút thuốc, hết điếu này đến điếu khác, khóe mắt đỏ hoe.

Tôi bước tới ngồi xổm xuống: “Lão Vương, họ không cần chúng ta nữa, chúng ta tự sống.”

Anh ấy ngẩng đầu nhìn tôi, nước mắt lã chã rơi xuống.

Hôm sau tôi dọn đến nhà lão Vương, hai nhà cùng nhau nuôi nấng bọn trẻ.

Cả làng ầm ĩ hẳn lên, mẹ tôi mắng tôi mất mặt, bố tôi dọa sẽ đánh gãy chân tôi.

Tôi mặc kệ, cúi đầu sống những ngày tháng rực rỡ nhất cả làng.

Tám năm sau, hai kẻ bỏ trốn kia lủi thủi quay về, nhìn thấy tôi và lão Vương đã đăng ký kết hôn, chồng cũ của tôi hất tung cả bàn nhậu ngay tại chỗ.

Lão Vương đứng chắn trước mặt tôi, chỉ nói một câu, sắc mặt chồng cũ của tôi hoàn toàn sụp đổ.

01

Ngày Lưu Quân đi, đến cái bát cũng không thèm rửa.

Trên bếp vẫn bày cơm thừa từ tối qua ruồi nhặng bâu kín mép bát.

Tôi nghe được tin này từ miệng chị dâu nhà bên.

“Tú Lan này, Lưu Quân nhà cô theo Tôn Xảo Nhi bỏ trốn rồi, đi từ lúc trời chưa sáng, ngồi chuyến xe khách đầu tiên đấy.”

Tôi đang ngồi xổm giặt quần áo ngoài sân, tay ngâm trong nước lạnh, bọt xà phòng trên bàn giặt chảy dọc theo kẽ tay.

“Cái gì cơ?”

“Thật đấy, Tôn Xảo Nhi cuỗm sạch sổ tiết kiệm đi rồi, nhà lão Vương đang loạn cào cào cả lên.”

Tôi đứng dậy, hai chân bủn rủn, phải vịn vào thành chậu giặt đồ thở dốc một lúc lâu.

Vào nhà lục tủ, quần áo của Lưu Quân đã vơi đi một nửa.

Ba ngàn hai trăm tệ trong ngăn kéo, không còn một cắc.

Tờ giấy đăng ký kết hôn vứt dưới cùng, bìa đỏ bám đầy bụi.

Tôi siết chặt cuốn sổ ấy đứng rất lâu, ngón tay vo viên đến mức bìa sổ hằn nếp nhăn.

Nữu Nữu trên giường tỉnh giấc, dụi mắt gọi bố.

Đứa trẻ ba tuổi, làm sao biết bố nó đã theo người khác bỏ trốn rồi.

Tôi bế con bé lên, “Bố đi xa rồi.”

Con bé “ồ” một tiếng, gục lên vai tôi rồi lại ngủ gà ngủ gật.

Tôi không khóc.

Đầu óc ong ong, muốn khóc cũng không khóc được.

Buổi chiều tôi bế Nữu Nữu ra tiệm tạp hóa mua muối dọc đường toàn là những ánh mắt săm soi.

Thím Lý đứng nhặt đậu đũa trước cửa nhà, giọng to như cố tình để tôi nghe thấy.

“Cái con Tôn Xảo Nhi đó tôi nhìn thấu từ lâu rồi, ngày nào chả lượn lờ quanh nhà Lưu Quân.”

“Tú Lan cũng dở, chồng mình mà cũng không giữ nổi.”

Tôi cúi gầm mặt bước qua sống lưng bị những lời này chọc cho đau nhói từng cơn.

Bà chủ tiệm tạp hóa lúc đưa muối nhìn tôi thêm hai cái, khóe miệng nhếch lên.

Tôi đập tiền xuống quầy, không nói tiếng nào, bế con quay về.

Lúc đến gốc cây hòe già đầu làng, tôi nhìn thấy lão Vương.

Vương Đại Trụ ngồi xổm ở chân tường, dưới chân là một đống mẩu thuốc lá, khóe mắt đỏ hoe, râu ria lởm chởm.

Cả người như bị rút gân, rụt lại ở đó.

Tôi dừng bước.

Anh ấy cũng nhìn tôi.

Hai kẻ bị vứt bỏ, dưới ánh mắt của cả làng, nhìn nhau một cái.

Tôi ngồi xổm xuống, đổi tay bế Nữu Nữu, gảy gảy mẩu thuốc lá dưới chân anh ấy.

“Lão Vương, hút nhiều thuốc hại người.”

Anh ấy không đáp lời, lại châm thêm điếu nữa.

“Thạch Đầu nhà anh đâu?”

“Ở trong nhà, sáng đói khóc ầm ĩ, tôi nấu bát mì nó không ăn, đòi mẹ.”

Ngực tôi nghẹn lại.

Nữu Nữu đêm qua cũng khóc nửa đêm, gọi bố.

Tôi nhìn anh ấy, nuốt cục nghẹn trong cổ họng xuống.

“Lão Vương, họ không cần chúng ta nữa, chúng ta tự sống.”

Điếu thuốc của anh ấy khựng lại, “Ý gì?”

“Tôi dọn sang nhà anh, hai đứa trẻ cùng nhau nuôi, ruộng cùng nhau cày. Một mình anh không chăm nổi Thạch Đầu, một mình tôi gánh không nổi mười hai mẫu đất.”

Anh ấy sững sờ, tàn thuốc rớt xuống ống quần cũng không hay.

“Người làng không chọc nát sống lưng chúng ta sao?”

“Đã chọc nát bươm rồi, còn sợ bị chọc thêm hai cái à?”

Anh ấy chằm chằm nhìn tôi rất lâu.

Nước mắt lã chã rơi xuống, đập trúng tàn thuốc, xèo một tiếng.

“Được.”

Chỉ vỏn vẹn một chữ.

02

Sáng sớm hôm sau, tôi thu dọn hai bao tải dứa.

Quần áo của Nữu Nữu, quần áo của tôi, vài cái bát, nửa bao bột mì, chăn đệm trên giường cuộn lại thành một cuộn.

Gả đến đây năm năm, cả cái nhà này chỉ có ngần ấy đồ đạc.

Lưu Quân mê cờ bạc, trong tay có mười đồng thì có thể thua mất tám đồng, trong nhà chưa từng sắm sửa được món đồ gỗ nào ra hồn.

Tôi cõng Nữu Nữu trên lưng, mỗi tay xách một bao tải, ra khỏi cửa.

Thím Triệu vừa hay đổ nước gạo ở đầu ngõ, nhìn thấy bộ dạng này của tôi, chậu suýt nữa thì tuột tay.

“Tú Lan, cô đi đâu thế?”

“Chuyển nhà.”

“Chuyển đi đâu?”

“Nhà lão Vương.”

Chậu rơi thật.

Tôi không dừng bước, lúc đi ngang qua thím ấy, nghe thấy đằng sau hít một ngụm khí lạnh, tiếp đó là tiếng dép lê lạch cạch chạy đi.

Từ nhà tôi đến nhà lão Vương, ba trăm mét.

Đi mất năm phút, ít nhất sáu cánh cửa của sáu hộ gia đình mở ra, đầu thò ra rồi lại thụt vào.

Đến trước cửa nhà lão Vương, anh ấy đang quét sân.

Râu đã cạo, mặt đã rửa, sân cũng đã được dọn dẹp gọn gàng.

Anh ấy biết tôi sẽ đến thật.

“Phòng phía đông dọn xong rồi.” Anh ấy đỡ lấy bao tải trong tay tôi, “Thạch Đầu ở trong nhà, vừa đút cháo xong.”

Tôi bước vào phòng phía đông, trên giường đã trải đệm sạch sẽ, đồ cũ, nhưng đã được giặt giũ.

Bụi trên bệ cửa sổ đã lau, giấy dán cửa sổ được dán mới.

Tôi đặt Nữu Nữu lên giường, con bé tỉnh giấc, nhìn ngó xung quanh.

“Mẹ ơi, ở đâu đây?”

“Nhà mới.”

Con bé nằm úp xuống rồi lại ngủ tiếp, đứa trẻ ba tuổi xoay người một cái là có thể quên hết mọi chuyện.

Thạch Đầu từ phòng phía tây thò đầu ra, năm tuổi, gầy như giá đỗ, rụt rè.

“Thím ạ.”

“Gọi dì đi.”

Thằng bé gật đầu, rụt trở vào.

Buổi trưa tôi nấu cơm cho bốn người, bánh bao chay, bắp cải xào, canh trứng.

Lão Vương bưng bát ngồi ở bậu cửa, hai đứa trẻ ngồi trên ghế đẩu nhỏ, mày nhìn tao tao nhìn mày.

Nữu Nữu gắp nửa quả trứng trong bát mình cho Thạch Đầu, “Anh ăn đi.”

Thạch Đầu nhận lấy, cúi đầu nhét vào miệng, tai đỏ ửng.

Mũi tôi cay cay, quay mặt đi và và ngụm cơm.

Ba giờ chiều, mẹ tôi đến.

Bà đứng ở cổng sân, sắc mặt xám ngắt, trong tay lăm lăm cây gậy.

“Triệu Tú Lan, mày ra đây cho tao!”

Tôi bỏ quần áo đang giặt dở xuống, lau tay bước ra ngoài.

“Mẹ.”

“Mày còn biết gọi mẹ? Chồng vừa mới đi mày đã dọn đến nhà người đàn ông khác? Mày có cần thể diện không?”

“Thể diện để làm gì? Lưu Quân không cần con nữa rồi, con giữ cái thể diện đó cho ai xem?”

“Đồn ra ngoài mặt mũi tao với bố mày để ở đâu?”

“Thế mẹ bảo con phải làm sao? Một mình cày mười hai mẫu đất lại đèo bòng đứa con ba tuổi, ruộng bỏ hoang con chết đói, lúc đó thì có thể diện à?”

Bà bị nghẹn họng, gậy giơ lên nửa ngày không hạ xuống được.

“Mày không thể về nhà mẹ đẻ sao?”

“Cuối năm em trai lấy vợ, bố mẹ lấy gì nuôi hai mẹ con con?”

Gậy của mẹ tôi rơi xuống, bà ngồi bệt xuống đất ôm mặt khóc.

“Tôi đã tạo nghiệp gì thế này…”

Tôi đứng im không nhúc nhích, không đỡ cũng không dỗ.

Không phải là không xót xa, mà là không còn sức lực nữa, sức lực phải giữ lại để sống tiếp.

“Mẹ, mẹ về đi, con sống tốt được.”

Bà khóc lóc bỏ đi, đến đầu ngõ còn ngoái lại nhìn tôi một cái.

Ánh mắt đó tôi nhớ rất lâu.

03

Bố tôi chậm một ngày mới đến.

Ông không chửi bới ngoài cửa, đi thẳng vào trong sân.

Lão Vương đang chẻ củi, nhìn thấy bố tôi, bỏ rìu xuống, gọi một tiếng chú.

Bố tôi không thèm để ý đến anh ấy.

“Tú Lan, về với bố.”

“Không về.”

“Nếu không về, từ hôm nay trở đi mày không phải con gái tao.”

Tôi đứng cạnh chuồng gà, trong tay nắm hạt ngô, đang định cho gà ăn.

Tôi từ từ rắc ngô xuống, bầy gà xúm lại tranh ăn, kêu quang quác.

“Bố, bố đoạn tuyệt thì đoạn tuyệt đi.”

Mặt ông đỏ bừng, ngón tay chỉ vào tôi, “Mày…”

Những lời phía sau không nói ra được nữa.

Trong lòng ông hiểu rõ Lưu Quân là hạng người gì.

Đôi vòng tay bạc mẹ tôi làm của hồi môn, mới về làm dâu ba tháng đã bị Lưu Quân trộm đem bán.

Lúc tôi mang thai Nữu Nữu, hắn đánh bài trên thị trấn thua một ngàn hai, về nhà đòi tiền tôi, tôi bảo không có, hắn đập vỡ bát.

Những chuyện này bố tôi đều biết.

Nhưng cái lý của họ là: con gái lấy chồng như bát nước hắt đi, sống tốt sống dở đều phải nhẫn nhịn.

Tôi nhịn năm năm rồi, không nhịn nữa.

Bố tôi đứng một lúc, xoay người bước đi.

Đi đến cửa, bước chân khựng lại, không quay đầu.

“Lão Vương, nếu cậu dám bắt nạt con gái tôi, tôi xách dao chém cậu.”

“Chú, cháu sẽ không thế.”

Ông đi rồi, tôi ngồi xổm bên chuồng gà thở hắt ra một lúc lâu, không phải buồn bã, mà là nhẹ nhõm.

Đoạn tuyệt thì đoạn tuyệt, còn hơn dây dưa.

Ba tháng đầu là khó khăn nhất.

Tiếng đồn nhảm trong làng đuổi không đi, tôi ra tiệm tạp hóa mua đồ, bà chủ cố tình ném những đồng xu thối lại lên mặt quầy.

“Chà, Tú Lan đến rồi à? Lão Vương nhà cô đâu? Sao không đi cùng?”

Chữ “lão Vương nhà cô” nhấn mạnh vô cùng.

Tôi nhặt từng đồng xu lên nắm chặt trong tay, “Anh ấy trông trẻ rồi.”

Quay lưng bước đi, đằng sau là một tràng cười.

Thạch Đầu ở trong làng cũng bị bắt nạt.

Có hôm về nhà trên mặt hằn vết xanh tím, quần áo lấm lem bùn đất.

“Ai đánh?”

“Thằng mập nhà họ Trương, bảo mẹ con không cần con nữa, con là đứa trẻ hoang không ai cần.”

Đứa bé trai năm tuổi, cắn chặt môi đến trắng bệch, nước mắt chực trào nơi hốc mắt, cắn răng chịu đựng không rơi.

Tôi ngồi xổm xuống lấy khăn lau mặt cho thằng bé.

“Đi, dì đưa con đi.”

Tôi dắt Thạch Đầu đến trước cửa nhà họ Trương.

Vợ hắn đang nhặt rau trong sân, nhìn thấy tôi liền nở nụ cười hóng hớt.

“Tú Lan đến đấy à? Có chuyện gì thế?”

“Quản con chị cho cẩn thận, đụng đến Thạch Đầu một ngón tay nữa, tôi dỡ khung cửa nhà chị.”

Nụ cười đông cứng lại.

“Chỉ là bọn trẻ con đánh nhau chơi thôi mà…”

“Đánh nhau chơi? Nhắm thẳng vào mặt mà đánh chị gọi là đánh nhau chơi à?”

Tôi chỉ vào vết thương của Thạch Đầu, “Hôm nay chị cho một lời giải thích, không giải thích thì ngày nào tôi cũng đến.”

Trương Tam từ trong nhà bước ra, “Được rồi được rồi, để tôi mắng nó hai câu…”

“Không phải chuyện mắng hai câu, con anh ra đây, xin lỗi trước mặt.”

Trương Tam sa sầm mặt mũi, “Cái người này…”

“Tôi bênh vực người nhà, có ý kiến gì không?”

Cuối cùng thằng nhóc mập đó bị bố nó ấn đầu đứng trước mặt Thạch Đầu, ba chữ “xin lỗi” rặn nửa ngày mới ra.

Trên đường về Thạch Đầu im lặng suốt.

Đến cửa nó kéo áo tôi.

“Dì, cảm ơn dì.”

Tôi xoa đầu nó.

Đêm đó lão Vương hút thuốc trong sân, tôi dỗ bọn trẻ xong đi ra, thấy mẩu thuốc lá lập lòe.

“Chuyện cô đến nhà Trương Tam tôi nghe kể rồi.”

“Ừm.”

“Cảm ơn.”

“Nó gọi tôi một tiếng dì, tôi phải bảo vệ nó.”

Anh ấy dập điếu thuốc, bước vào nhà.

Ánh trăng trong sân sáng vằng vặc, tôi ngồi ở bậu cửa nghĩ, ngày tháng nghiến răng mà chịu, rồi cũng sẽ qua.

04

Lúc vụ cày bừa mùa xuân bắt đầu tôi mới thực sự biết cuộc sống này gian khổ đến mức nào.

Hồi Lưu Quân còn ở đây, việc đồng áng ít ra hắn còn đỡ đần được chút đỉnh, mặc dù làm một ngày chơi ba ngày, nhưng những việc nặng như cày bừa, gánh phân vẫn là do hắn làm.

Bây giờ mười hai mẫu đất dồn hết lên vai tôi và lão Vương.

Nhà lão Vương cũng có tám mẫu, cộng lại là hai mươi mẫu.

Hai con người, bốn cánh tay, hai mươi mẫu đất.

Lão Vương không nói gì, trời chưa sáng đã ra đồng.