Chương 5 - Hoán Đổi Vị Trí Thi Đại Học

Tôi nhìn bà ngoại nằm yên bình trên giường. Mắt bà nhắm nghiền, khóe miệng có một vệt máu khô — vết thương do lúc ngã. Tôi đứng bên giường, không khóc. Không phải là không muốn khóc, mà từ khoảnh khắc bà ngã xuống, một cái công tắc nào đó trong cơ thể tôi đã bị tắt đi. Nước mắt nằm ở một nơi tôi không thể chạm tới, không thể tuôn ra.

Bên cạnh là chiếc túi vải của bà. Hai bộ quần áo thay cũ được gấp ngay ngắn. Một cuốn sổ tiết kiệm được bọc ba lớp túi nilon, mỗi lớp đều thắt nút chết. Dưới cùng là một đôi giày thể thao trắng. Mới tinh. Trên hộp giày dán một mảnh giấy viết tay. Tôi nhận ra chữ của bà, nguệch ngoạc.

Tôi lấy đôi giày ra. Mặt giày trắng tinh khôi, dây giày thắt thành hình nơ bướm xinh xắn. Ướm thử… ừm, vẫn giống như trước đây, to hơn một size.

Bà ngoại luôn nói: *”To hơn một size để đi được thêm một năm mà!”*

Tôi như thấy hình ảnh bà dành dụm tiền, chạy lên trên trấn, giữa những sạp hàng chất cao như núi, chọn đôi giày trắng mà bà cho là đẹp nhất. Nước mắt lúc này mới rơi xuống, thấm vào mặt giày trắng thành một vệt sẫm màu.

### 6

Cuốn sổ tiết kiệm đem ra ngân hàng kiểm tra, số dư là 3.400 tệ 6 hào. Lịch sử giao dịch bắt đầu từ ba năm trước, mỗi tháng gửi 100 đến 200 tệ. Có hai tháng bị gián đoạn — đó là hai tháng bà nằm viện vì viêm phổi. Sau khi xuất viện, bà tiếp tục gửi. 3.400 tệ, đủ cho một năm sinh hoạt phí của tôi.

Dưới đáy túi vải còn có một bìa hồ sơ nhựa buộc bằng dây thun. Bên trong là tất cả những mẩu báo cắt ra về tôi. Những tờ báo ngả vàng, đều do chính tay bà xé, mép giấy nham nhở.

Tờ thứ nhất: *”Danh sách học sinh đạt giải thi Olympic Sinh – Lý cấp thành phố”*, dòng thứ ba có một vòng tròn nguệch ngoạc vẽ bằng bút bi — Lâm Tuế Tuế, giải Nhất*.

Tờ thứ hai: *”Chân dung các thí sinh đạt giải thi Olympic Vật lý cấp tỉnh”*, góc dưới bên phải là một tấm ảnh tập thể mờ mờ. Mặt sau bà viết một dòng chữ: *”Hàng thứ hai, từ trái sang thứ ba là Tuế Tuế.”*

Tờ thứ ba: Bản photocopy báo trường trung học, tiêu đề *”Học sinh Lâm Tuế Tuế của trường được chọn vào đội tập huấn Olympic Vật lý cấp quốc gia”*. Bản photo rất mờ, có những chữ không nhìn rõ.

Từ lớp 7 đến lớp 12, mỗi khi tên tôi xuất hiện trên bất kỳ tờ báo, báo trường hay bảng thông báo nào, bà ngoại đều tìm cách lưu lại. Mẹ vào phòng tôi bốn lần mà không hề nhận ra tờ giấy báo tuyển thẳng trên bàn. Còn bà ngoại, ở một ngôi làng cách xa bốn tiếng chạy xe, lại không bỏ lỡ bất kỳ khoảnh khắc rực rỡ nào của tôi.

Mặt sau của mẩu báo cuối cùng, bà viết một dòng chữ, nét bút rất mạnh, gần như đâm xuyên tờ giấy: *”Tuế Tuế của bà là giỏi nhất.”*

Tôi gập bìa hồ sơ lại, ôm vào lòng. Lúc trời gần sáng, điện thoại mẹ reo. Là thầy Vương Kiến Bình, giáo viên chủ nhiệm hỏi về việc tôi vắng thi. Giọng mẹ đã khàn đặc, nhưng bà vẫn nói lại những lời dối trá đó — “sốt cao”, “thi lại”, “quyết định của con”. Giọng bà truyền đến từ cuối hành lang bệnh viện, đứt quãng.

Ngay tại hành lang nơi mẹ ruột vừa qua đời, bà vẫn đang nói dối để bao che cho con gái lớn.

Tôi tựa lưng vào tường bệnh viện, tay nắm chặt cuốn sổ tiết kiệm của bà. Lúc thắt những nút thắt đó, bà đã nghĩ gì? Có lẽ bà sợ mất tiền. Từ làng lên thành phố bốn tiếng đi xe ba bánh xóc nảy đến rụng rời xương cốt. Bà bọc thứ quan trọng nhất trong ba lớp nilon, nhét xuống đáy túi, đè dưới quần áo thay, rồi đặt đôi giày trắng lên trên cùng.

Mở sổ tiết kiệm ra, trang đầu dán một mảnh giấy nhỏ: *”Cho Tuế Tuế đi học đại học.”*

### 7

Đám tang tổ chức ở làng. Di ảnh của bà chụp từ năm năm trước, bối cảnh là cây táo trong sân nhà bà. Trong ảnh bà híp mắt cười, tay trái cầm một chùm táo vừa hái. Cây táo đó tôi từng leo hồi nhỏ, bà đứng dưới giang tay đón tôi vì sợ tôi ngã. Mỗi lần tôi leo lên cao bà lại gọi: “Đủ

CHƯƠNG 6 – ẤN ĐỂ ĐỌC TIẾP: