Chương 29 - Hai Mươi Lăm Năm Chờ Đợi Lòng Tốt

Đời người, sợ nhất là coi lòng tốt của người khác dành cho mình thành thói quen. Một người ngày nào cũng bưng nước cho bạn, bạn liền coi bưng nước là bổn phận của họ. Một người ngày ngày nấu cơm cho bạn, bạn sẽ nghĩ nấu cơm là việc họ phải làm. Nhưng làm gì có nhiều chữ “phải” đến thế? Trên đời này, ngoại trừ núm ruột mình rứt ra đẻ, có ai nợ bạn, có ai mắc mớ gì bạn? Con rể đối tốt với bạn hai mươi lăm năm, đó là lòng nhân hậu của người ta, không phải nghĩa vụ. Con gái phụng dưỡng bạn, đó là lòng hiếu thảo, nhưng cũng không thể quên đi sự biết ơn. Hai đứa con trai không lo được cho bạn, đó là sự thiếu sót của chúng, nhưng cũng không thể thù hằn cả đời.

Sống đến tám mươi sáu tuổi, tôi mới ngộ ra trọn vẹn đạo lý này: Gốc rễ của tình thân, không chỉ nằm ở huyết thống, mà nằm ở sự chung sống hàng ngày. Con đối xử tốt với mẹ, mẹ biết; mẹ đối xử tốt với con, con ghi nhận. Cứ qua lại như vậy, tình cảm mới ngày một bền chặt. Nếu chỉ có một bên một mực hy sinh, bên kia thản nhiên đón nhận, thì tình nghĩa có sâu đậm đến mấy, sớm muộn cũng sẽ nguội lạnh.

Hai mươi lăm năm của Kiến Quốc, chính là minh chứng sống. Cậu ấy không kể lể công lao, không tính toán thiệt hơn. Nhưng tôi càng không coi cậu ấy là người ngoài, thì càng cảm nhận rõ sức nặng của sự hy sinh ấy. Sức nặng ấy, tôi đã ghi khắc suốt hai mươi lăm năm. Cuốn sổ tiết kiệm đó, chính là tờ biên lai tôi viết cho sức nặng ân tình này. Có điều tờ biên lai này, vẫn còn xa mới đủ.

Buổi tối, cả nhà tụ tập đông đủ. Cháu trai dẫn theo chắt nội chơi ngoài phòng khách, thằng bé chạy lon ton khắp nơi, miệng lẩm bẩm. Cháu gái trong bếp phụ mẹ nó nấu nướng, thái cọng hành cũng bị lệch. Kiến Quốc từ bồn hoa trở về, trên tay quả nhiên mang theo hai cành hồng, một cành màu hồng phấn, một cành màu đỏ. Cậu ấy chia một cành cho cháu gái, con bé thích thú vô cùng, khen bố, hoa đẹp quá. Kiến Quốc bảo, đẹp chứ gì? Sang năm dưới lầu nhà mình sẽ nở cả một mảng lớn. Cành còn lại cậu ấy lấy kéo cắt tỉa, cắm vào bình thủy tinh nhỏ để đầu giường tôi.

Trên bàn ăn, mọi người cười nói rôm rả. Cháu trai kể chuyện cơ quan, cháu gái khoe món mới học được, chắt nội thi thoảng chêm vào vài câu nói ngọng nghịu, khiến cả nhà cười ồ lên. Kiến Quốc gắp thức ăn cho con gái, con gái gắp cho tôi, tôi lại gắp cho chắt nội. Giữa bàn, nồi canh sườn sôi sục bốc khói nghi ngút, hơi nước mờ mịt, hun lên mặt mỗi người ửng hồng.

Tôi gắp một miếng sườn bỏ vào miệng, sườn hầm nhừ tơi, mím môi cái là tan ngay. Tôi chầm chậm nhai, ánh mắt chuyển từ mặt con gái, sang Kiến Quốc, sang cháu trai, cháu gái, chắt nội, rồi cuối cùng dừng lại ở vầng trăng vừa ló rạng ngoài cửa sổ. Trăng rất tròn, sáng vằng vặc, như vừa được gội rửa.

Trong đầu tôi bỗng lóe lên một câu nói cũ: Trăng tròn người đoàn viên. Nhưng tôi biết, sự đoàn viên này không phải từ trên trời rơi xuống, mà là do mỗi thành viên trong gia đình này, dùng từng chút từng chút ân tình, dần dần vun đắp cho tròn đầy.

Ăn xong bữa tối, tôi ngồi trên sô pha, chắt nội trèo lên đùi, giọng non nớt đọc bài thơ Đường vừa học: “Sàng tiền minh nguyệt quang, nghi thị địa thượng sương…” Tôi lẩm nhẩm đọc theo từng câu, sợi dây thừng căng chặt suốt hai mươi lăm năm trong lòng tôi, giờ đã hoàn toàn buông lỏng.

Tôi quay đầu lại, bảo Kiến Quốc: “Kiến Quốc, mẹ muốn nói với con chuyện này.”

Cậu ấy vội vàng ngồi lại gần, vẻ mặt nghiêm túc: “Mẹ, mẹ cứ nói.”

Tôi cười, bảo: “Đừng căng thẳng. Mẹ chỉ muốn bảo, mấy gốc hồng con trồng, đẹp lắm. Đợi khi nào nở rộ, con hái một bó, đặt trong phòng mẹ. Ngày nào mẹ cũng muốn ngắm.”

Kiến Quốc thở phào nhẹ nhõm, cười như một đứa trẻ: “Chuyện đó thì khỏi phải nói. Ngày nào con cũng hái cho mẹ, hái đến khi nào mẹ chán ngắm thì thôi.”