Chương 3 - Di Chúc Đắng Cay
7.
Tôi quay lại ngồi xuống ghế.
Anh cả ngồi trên ghế sofa, người hơi nghiêng về phía trước, chăm chăm nhìn tờ giấy trong tay luật sư.
Chị dâu ở bên cạnh, sắc mặt xanh mét.
Chị hai nắm chặt khăn giấy, ngón tay trắng bệch.
Luật sư đặt hồ sơ phẳng trên bàn.
“Trang thứ tư, do chính tay ông Tô Đức Sơn viết.”
Ông bắt đầu đọc.
“‘Tôi biết các con đang chờ bản di chúc này.’”
“‘Kiến Quốc chờ căn nhà. Mẫn Mẫn chờ tiền gửi.’”
“‘Các con nghĩ rằng tôi không biết.’”
“‘Nhưng tôi biết hết.’”
Trong phòng khách, không ai lên tiếng.
Luật sư tiếp tục.
“‘Kiến Quốc. Ba năm sau khi tôi đột quỵ, con đến bốn lần. Lần đầu là lúc tôi nằm viện. Lần thứ hai là dịp Tết, con ở lại một ngày rưỡi. Lần thứ ba là sinh nhật bảy mươi tuổi của tôi, con mang đến một chiếc bánh kem. Lần thứ tư, con sẽ không đến nữa, vì lần này là tang lễ của tôi.’”
Sắc mặt anh cả từ trắng chuyển sang đỏ, từ đỏ lại chuyển sang trắng.
“‘Mỗi tháng con chuyển hai nghìn tệ. Ba năm, bảy mươi hai nghìn. Con nghĩ như vậy là đủ rồi.’”
“‘Con không biết rằng, mỗi lần con gọi điện nói “ba giữ gìn sức khỏe”, sau khi cúp máy, tôi đều nhờ Tiểu Vãn mở vòng bạn bè của con cho tôi xem.’”
“‘Con chơi golf ở Tam Á. Con ăn nhà hàng Michelin ở Tokyo. Con đổi xe mới ở Thâm Quyến.’”
“‘Chiếc xe đó bao nhiêu tiền? Chị dâu con từng đăng vòng bạn bè. Bốn trăm tám mươi nghìn.’”
“‘Bốn trăm tám mươi nghìn đủ thuê một người chăm sóc toàn thời gian sáu năm.’”
Tay anh cả run lên.
“Ba…”
Luật sư không dừng lại.
Khăn giấy của chị hai rơi xuống đất.
“‘Những bài con đăng vòng bạn bè tôi đều xem. Tiểu Vãn đọc cho tôi nghe.’”
“‘“Người cha con yêu nhất” — con thậm chí không biết tôi uống thuốc gì.’”
“‘“Luôn ở bên cạnh” — lần ở lâu nhất của con là bốn tiếng.’”
“‘“Rất nhớ ba” — mỗi lần rời đi con thậm chí không nói tạm biệt.’”
“‘Con đưa cho Tiểu Vãn hai nghìn tệ.’”
“‘Hai nghìn tệ.’”
“‘Con đưa hai nghìn tệ.’”
Chị hai cúi đầu.
Vai run lên.
Lần này, thật sự đang run.
Cô cả đặt hạt dưa xuống.
Chú hai đặt tách trà xuống.
Không ai nói gì.
Luật sư lật lại hồ sơ.
“Tiếp theo là phần thứ hai của trang thứ tư.”
Ông nhìn tôi một cái.
“Cũng là phần quan trọng nhất.”
8.
Chị dâu đột nhiên đứng bật dậy.
“Đủ rồi.”
Chị chỉ vào luật sư.
“Ông đọc mấy cái này thì có ích gì? Phía trước di chúc đã viết rõ ràng, nhà thuộc về Kiến Quốc, tiền gửi thuộc về Tô Mẫn. Ký cũng đã ký rồi. Bây giờ ông đọc mấy cái này…”
Chị quay sang tôi.
“Là cô sắp đặt đúng không? Cô cấu kết với luật sư?”
Tôi không nói gì.
Chị dâu bước tới trước mặt tôi, nhìn tôi từ trên cao.
“Tô Vãn, cô chăm sóc ba ba năm, ai cũng biết. Nhưng đó là cô tự nguyện. Không ai ép cô.”
Chị nhìn quanh một vòng.
“Cô không đi làm, ăn của ba uống của ba, ở trong căn nhà này ba năm. Bây giờ ba mất rồi, cô còn muốn gì nữa?”
Chú ba gật đầu.
“Thúy Hoa nói cũng có lý…”
Chú hai trầm ngâm.
“Bản di chúc này… đúng là ý của lão Tô…”
Cô cả thở dài, nhìn tôi, muốn nói lại thôi.
Ánh mắt họ hàng quét qua người tôi.
Mang theo biểu cảm phức tạp.
Có người thương hại, nhưng nhiều hơn là.
“Thôi bỏ đi.”
“Đừng làm lớn chuyện.”
“Di chúc là di chúc.”
Chị dâu càng nói càng hăng.
“Cô nghĩ cô chăm ba ba năm thì nên được chia tài sản sao? Đó là bổn phận của cô. Ai bảo cô là con gái? Ai bảo cô chưa kết hôn chưa có con? Cô không chăm thì ai chăm?”
Giọng chị càng lúc càng sắc.
Chị chỉ thẳng vào mũi tôi.
“Cô có tư cách gì tranh với chúng tôi?”
Tôi nhìn chị.
Nhìn năm giây.
Sau đó tôi cười.
Chị dâu sững lại.
“Cô cười cái gì?”
“Tôi cười chị.”
Tôi nói.
“Chị quá vội rồi.”
Tôi quay sang luật sư.
“Luật sư Trần, mời ông tiếp tục.”
Luật sư đẩy gọng kính.
“Được.”
Ông cầm tờ giấy lên.
“Trang thứ tư, phần thứ hai.”
Ông đọc.
“‘Hai mặt bằng thương mại tại số 18 và số 22 đường Giải Phóng, khu Thành Quan.’”
Sắc mặt anh cả thay đổi.
“Cái gì?”
Luật sư tiếp tục.
“‘Đã được làm thủ tục sang tên hợp pháp vào tháng sáu năm 2022 cho con gái út Tô Vãn.’”
Cả phòng hoàn toàn im lặng.
“‘Thủ tục sang tên do chính tôi thực hiện, hợp pháp và có hiệu lực. Hai mặt bằng trên không thuộc phạm vi di sản, không nằm trong nội dung phân chia của di chúc này.’”
Tôi nhìn thấy gương mặt anh cả.
Từ trắng chuyển sang xám.
Miệng chị dâu há ra, không nói được chữ nào.
Đường Giải Phóng.
Con phố thương mại tốt nhất khu Thành Quan.
Hai mặt bằng.
Một mặt bằng bảy mươi hai mét vuông, một mặt bằng năm mươi sáu mét vuông.
Giá thị trường.
Tôi biết.
Vì khi sang tên, tôi đã ký vào báo cáo định giá.
Hai căn cộng lại năm triệu hai trăm nghìn.
Tháng thứ ba sau khi cha đột quỵ, ông bảo tôi đẩy ông đến văn phòng công chứng.
Ngày hôm đó ông nói vẫn còn rất khó khăn.
Nhưng ông chỉ vào chữ trên hồ sơ, từng chữ một.
Công chứng viên hỏi ông.
“Ông Tô, ông xác nhận muốn chuyển hai bất động sản này cho Tô Vãn?”
Cha gật đầu.
Rất mạnh.
Gật ba lần.
Công chứng viên lại hỏi.
“Ông đang trong trạng thái tự nguyện và tỉnh táo khi đưa ra quyết định này chứ?”
Cha mở miệng.
Dùng rất nhiều sức mới nói ra một câu.
“Con bé… là người duy nhất… ở lại.”
Ngày hôm đó, trên đường tôi đẩy ông về nhà.
Ông nắm tay tôi.
Ngón tay siết rất chặt.
Ông đang khóc.
Nước mắt chảy theo nếp nhăn trên mặt.
Ông không nói được gì.
Nhưng tôi hiểu.
Tôi luôn hiểu.
9.
Anh cả đột nhiên đứng bật dậy.
“Không thể nào.”
Anh đi đến trước mặt luật sư.
“Sau khi ba bị đột quỵ thì làm sao có thể đi làm thủ tục sang tên? Ông ấy còn nói không rõ!”
Luật sư lấy ra từ cặp công văn một tập tài liệu.
“Giấy công chứng.”
Ông đặt tài liệu lên bàn.
Anh cả giật lấy tài liệu.
Lật một lần.
Lại lật một lần.
Trên giấy có chữ ký của cha.
Run run, xiêu vẹo, nhưng đúng là nét chữ của ông.
Còn có con dấu thép của văn phòng công chứng.
Chị dâu ghé lại xem.
“Năm trăm… năm trăm hai mươi vạn?”
Giọng chị run lên.
“Hai mặt bằng đó đáng giá năm trăm hai mươi vạn?”
Chị quay sang tôi.
“Cô… có phải đã lợi dụng lúc ba không tỉnh táo để lừa ông ký không?”
“Văn phòng công chứng có ghi hình toàn bộ quá trình.” Luật sư nói.
Chị dâu im bặt.
Anh cả đập tập tài liệu xuống bàn.
“Cho dù mặt bằng cho cô ấy, căn nhà vẫn là của tôi.”
Anh nhìn luật sư, như đang tự trấn an mình.
“Nhà thuộc về tôi, trong di chúc viết rõ rồi, còn ký tên nữa.”
Luật sư lại đẩy gọng kính.
“Đúng vậy.”
Ông nói.
Ông lấy ra từ cặp công văn thêm một tập tài liệu.
“Cùng với khoản vay ngân hàng chưa trả hết gắn với căn nhà.”
Ông mở tài liệu.
“Hai triệu tám trăm nghìn.”
Gương mặt anh cả không còn trắng nữa.
Mà là xám.
“Cái gì… khoản vay?”
“Ông Tô Đức Sơn vào năm 2020 đã thế chấp căn nhà này để vay ngân hàng hai triệu tám trăm nghìn.” Luật sư nói. “Dùng để mua hai mặt bằng trên đường Giải Phóng.”
Ông nhìn anh cả.
“Điều thứ nhất của di chúc ghi rõ: căn nhà thuộc về trưởng tử Tô Kiến Quốc.”
“Trang ký tên của di chúc ghi rõ: người thừa kế xác nhận chấp nhận toàn bộ điều khoản.”
“Ông đã ký.”
Ông dừng một chút.
“Theo quy định của Bộ luật Dân sự, người thừa kế khi nhận thừa kế phải chịu nghĩa vụ trả nợ của người đã mất trong phạm vi di sản.”
“Nói cách khác.”
“Căn nhà là của ông.”
“Khoản vay cũng là của ông.”
“Hai triệu tám trăm nghìn.”
Chị dâu chân mềm nhũn, ngồi phịch xuống.
“Hai triệu tám…”
Anh cả đứng đó, như bị rút hết xương.
“Tôi… tôi không chấp nhận… tôi có thể từ chối thừa kế…”
“Ông Tô.” Giọng luật sư rất bình tĩnh. “Ông đã ký. Di chúc đã có hiệu lực.”
“Có hiệu lực tức là có hiệu lực.”
Anh cả quay sang tôi.
“Tô Vãn… cô đã biết từ trước?”
Tôi nhìn anh.
Miệng anh mở ra.
Lại khép lại.
Rồi lại mở ra.
Không nói được gì.
Chị dâu hét lên chói tai.
“Không được. Chuyện này không tính. Lúc ký anh ấy không biết có khoản vay.”
Luật sư ngẩng đầu.
“Dòng thứ hai trên trang ký tên: ‘Tôi xác nhận đã biết toàn bộ nội dung di chúc và các quyền lợi nghĩa vụ kèm theo.’”
Ông đẩy trang ký tên tới trước mặt chị dâu.
“Chồng bà đã ký.”
Chị dâu nhìn chằm chằm dòng chữ đó.
Tay chị run lên.
Phòng khách yên lặng rất lâu.
Sau đó luật sư nói.
“Vẫn chưa xong.”
Ông lấy ra một phong thư.
Trên phong bì viết ba chữ.
“Gửi Tiểu Vãn.”
Nét chữ của cha.
Xiêu vẹo, vừa nhìn đã biết là viết sau khi đột quỵ.
“Lá thư này, ông Tô Đức Sơn yêu cầu mở trước mọi người sau khi đọc xong di chúc.” Luật sư nhìn tôi. “Nhưng người nhận là cô Tô Vãn, tôi cần sự đồng ý của cô.”
Tôi gật đầu.
Luật sư mở phong thư.
Lấy ra hai tờ giấy.
Trang thứ nhất là lời cha viết cho tôi.
Trang thứ hai là một bản sao giao dịch ngân hàng.
Luật sư đọc lá thư trước.
“‘Tiểu Vãn.’”
“‘Khi con đọc lá thư này, ba đã không còn nữa.’”
“‘Cả đời này, điều đúng đắn nhất ba làm là sinh ra con.’”
“‘Điều sai lầm nhất là để con một mình gánh vác ba năm.’”
Mắt tôi nóng lên.
“‘Ba không phải không biết con đã chịu bao nhiêu khổ. Mỗi buổi sáng con giúp ba trở mình, con nghĩ ba đang ngủ. Không phải. Ba đều tỉnh.’”
“‘Tay con bị tê buốt vì lạnh. Lưng con không tốt. Con lúc nào cũng rất mệt.’”
“‘Nhưng con chưa từng khóc trước mặt ba.’”
Nước mắt chảy xuống.