Chương 1 - Di Chúc Của Ông Nội

Khi di chúc đọc đến tên tôi, cả nhà đều bật cười.

“Triệu Mẫn Phương, ông Triệu Đức Hậu để lại cho cô là——”

Người công chứng ngập ngừng một lát.

“Một câu.”

Bà thím cả Tiền Phượng Anh không nhịn được, “phụt” một tiếng cười thành tiếng. Anh họ Triệu Văn Long cúi đầu nghịch điện thoại, vai run lên bần bật.

Bác cả Triệu Kiến Quốc ho khẽ một tiếng, giả vờ nghiêm túc. Nhưng khóe miệng ông ta không giấu nổi nụ cười.

Người công chứng đọc ra câu đó.

“604, nhớ kỹ.”

Toàn trường yên lặng hai giây.

Rồi tiếng cười càng lớn hơn.

Tôi nhìn di ảnh của ông nội.

Ông trong ảnh cũng không cười. Giống như khi còn sống vậy, ánh mắt nhìn tôi nhàn nhạt.

Tôi không khóc. Cũng không cười.

Tất cả mọi người đều ký xong tên, đứng dậy đi ra ngoài.

Luật sư Chu Duy Dân là người thu dọn hồ sơ cuối cùng.

Ông ấy gọi tôi lại.

“Triệu tiểu thư, cô ở lại một lát.”

1.

Nhà bác cả đã đi tới cửa.

Tiền Phượng Anh quay đầu nhìn tôi một cái, nói: “Phương Phương, lát nữa về nhà ăn cơm nhé. Ông nội con mất rồi, chúng ta vẫn là người một nhà.”

Giọng điệu rất ôn hòa.

Tôi nghe suốt hai mươi tám năm, nghe ra trong lớp ôn hòa ấy đang bọc thứ gì.

Bọc lấy câu “con chẳng được chia cái gì, sau này vẫn phải dựa vào chúng ta”.

Tôi không đáp.

Ngược lại bác cả Triệu Kiến Quốc cũng không quay đầu. Ông ta đã gọi điện ngay ở ngoài hành lang.

“…Đúng, chuyện sang tên căn nhà cậu để mắt giúp, còn cái cửa hàng kia nữa, nhanh chóng đổi hợp đồng thuê, đổi thành tên tôi…”

Giọng không lớn.

Nhưng hành lang có tiếng vọng.

Từng chữ tôi đều nghe thấy.

Cửa đóng lại rồi.

Luật sư Chu khép tập hồ sơ lại, nhìn tôi.

“Triệu tiểu thư, trước lúc ông nội cô còn sống, ông ấy đã dặn tôi một việc.”

Tôi chờ.

“Ông ấy nói, nếu cô không khóc, không làm ầm lên tại hiện trường công bố di chúc thì hãy đưa cái này cho cô.”

Ông ấy lấy từ cặp công văn ra một phong bì giấy da màu nâu.

Phong bì rất cũ, bốn góc đều đã sờn xù lên. Bên ngoài không có chữ.

“Ông ấy nói cô sẽ không khóc.” Giọng Luật sư Chu hơi không vững, “Ông ấy nói cô từ trước đến nay chưa từng khóc.”

Tôi nhận lấy phong bì.

Rất nhẹ.

Tôi không mở ngay tại chỗ.

“Cảm ơn ông, Luật sư Chu.”

Ông ấy nhìn tôi một cái. Ánh mắt đó — phải nói thế nào nhỉ, không giống như đang nhìn một người “chỉ được chia một câu”.

Giống như ông ấy đang cố nén lại điều gì đó chưa nói ra.

Tôi rời khỏi văn phòng luật sư.

Bên ngoài là gió tháng tư. Không lạnh không nóng.

Điện thoại reo. Là anh họ Văn Long.

“Phương Phương, cái ‘604’ của em là có ý gì vậy? Ha ha ha, chẳng lẽ ông nội già lú rồi à?”

Tôi nói: “Em không biết. Có lẽ là vậy.”

“Được, em đừng để trong lòng nhé, tính ông nội thế nào em cũng biết rồi đấy, từ nhỏ đã thiên vị——nhưng ông ấy đúng là đối xử với em kém hơn một chút. Để lát anh nói với bố anh, cuối năm sẽ chia em hai vạn từ tiền thuê cửa hàng.”

Hai vạn.

Cửa hàng đứng tên ông nội, một năm tiền thuê là bốn mươi tám vạn.

Hai vạn.

Tôi nói: “Cảm ơn anh, anh.”

Tôi cúp máy.

Một mình đi rất xa.

Đi đến cổng khu nhà nơi ông nội ở.

Bảo vệ nhận ra tôi. Mười năm rồi. Mỗi tuần ít nhất đến ba lần. Đưa cơm cho ông nội, đưa thuốc, lau người, thay ga giường.

“Lại là Tiểu Triệu à?”

“Vâng. Lên dọn dẹp một chút.”

Mở cửa.

Trong phòng vẫn là mùi hương lúc ông nội còn sống. Mùi dầu gió và cái khí tức khô khan đặc trưng của người già.

Trên bàn phòng khách vẫn đặt thuốc hạ huyết áp tôi mua cho ông vào tuần trước. Ông vẫn chưa uống hết.

Tôi ngồi xuống bên giường ông.

Trên tủ đầu giường có một khung ảnh. Là ảnh chụp chung của ông nội và anh họ Văn Long. Chụp lúc Văn Long tốt nghiệp MBA. Ông nội cười rất vui.

Không có ảnh của tôi.

Trong phòng khách cũng không có.

Trong phòng ăn cũng không.

Tôi đi ra đi vào căn nhà này suốt mười năm.

Trong căn nhà này không có lấy một tấm ảnh có tôi.

Tôi ngồi bên giường, tay siết chặt phong bì giấy da.

Không mở ra ngay.

Tôi ngửi thấy mùi của ông nội trên chiếc giường ấy.

Chăn bên cạnh gối nhăn nhúm. Lần ông nội nhập viện cuối cùng đi quá vội, tôi chưa kịp gấp lại cho ông.

Tôi gấp chăn lại.

Vỗ vỗ chiếc gối, chỉnh cho ngay ngắn.

Tay vừa chạm xuống dưới gối, liền đụng phải một thứ cứng cứng.

Một tấm ảnh.

Là lúc tôi bảy tuổi. Tóc buộc hai bím, ngồi xổm trong sân ăn dưa hấu.

Mặt sau viết một hàng chữ, bằng bút bi, ngoằn ngoèo.

“Ngày 4 tháng 6 năm 2003, ngày đầu tiên Phương Phương đến nhà.”

4 tháng 6.

604.

Tay tôi run lên.

2.

Năm tôi bảy tuổi, ba qua đời.

Tai nạn xe. Trên đường tan làm về.

Mẹ tôi tái giá vào năm thứ hai sau khi ba mất. Bà nói bà không nuôi nổi tôi.

Ông nội đón tôi về.

Nhà bác cả lúc đó ở ngay sát vách nhà ông nội. Ba phòng một phòng khách. Ngày đầu tiên, Tiền Phượng Anh đã sầm mặt.

“Ba, con bé này ba nhận thì nhận, nhưng tiền ăn mặc đi học của nó——”

Ông nội nói: “Tôi lo.”

Từ ngày đó, tôi lớn lên ở nhà ông nội.

Cũng từ ngày đó, tôi và anh họ Triệu Văn Long đã không còn cùng một đãi ngộ.

Năm nào cũng vậy, đến Tết.

Ông nội phát bao lì xì ngay trước mặt cả nhà.

Bao lì xì của Văn Long, một vạn.

Bao lì xì của tôi, hai trăm.

Năm đầu tiên, tôi cứ nghĩ là vì tôi mới về nhà.

Sang năm thứ hai, vẫn vậy.

Đến năm thứ ba, tôi học được cách không mở lì xì ngay trước mặt mọi người.

Tôi nhét phong bao vào túi, về đến căn phòng nhỏ của mình mới mở ra. Hai tờ tiền đỏ. Tôi vuốt phẳng chúng, kẹp vào trong sách giáo khoa.

Văn Long ở phòng khách lớn tiếng đếm tiền.

“Ông nội năm nay cho con một vạn hai! Ông nội là tốt nhất!”

Ông nội ngồi trên sofa, cười ha hả.

Không nhìn tôi.

Sau này lớn lên, không còn phát lì xì nữa. Mà đổi thành thứ khác.

Văn Long muốn mua xe, ông nội bỏ ra mười lăm vạn.

Văn Long có bạn gái, dẫn về nhà ăn cơm, ông nội tặng một chiếc vòng vàng.

Văn Long kết hôn, ông nội lo hai mươi vạn tiền sính lễ.

Còn tôi thì sao?

Năm tôi kết hôn.

Tôi tự dành dụm một năm trời, mua một bộ váy cưới giá một nghìn hai. Không phải hàng hiệu, mà là chọn ở chợ đầu mối, kiểu dáng cũng tạm ổn.

Tôi không nhắc gì đến chuyện tiền nong với ai cả.

Nhưng Tiền Phượng Anh đã nhắc.

Trong buổi tụ họp gia đình, bà ta nói trước mặt tất cả mọi người: “Phương Phương kết hôn, ba có định thể hiện gì không? Hồi Văn Long kết hôn, ba còn bỏ ra hai mươi vạn cơ mà.”

Lúc nói câu đó, bà ta đang cười.

Tôi biết bà ta không phải đang bênh tôi. Bà ta đang xác nhận: ông nội sẽ không bỏ tiền cho tôi.

Ông nội gắp một miếng rau.

“Phương Phương là con gái, gả đi rồi thì là người nhà khác. Mừng phong bì là được rồi.”

Mừng một nghìn.

Một nghìn tệ.

Ngày tôi kết hôn, Tiền Phượng Anh cũng đến. Mặc một bộ đồ mới tinh.

Bà ta nắm tay tôi nói: “Phương Phương, bộ váy cưới này của cháu đẹp thật đấy, mua ở đâu vậy?”

Tôi nói bừa một cái tên nhãn hiệu.

“Thật không? Nhìn không giống lắm.” Bà ta cười cười, “Nhưng mà cũng được, rất hợp với cháu.”

Tôi gật đầu.

Rất hợp với tôi.

Bộ váy cưới một nghìn hai, rất hợp với tôi, người chỉ xứng nhận phong bì một nghìn.

Tôi hầu hạ ông nội suốt mười năm.

Ít nhất mỗi tuần tôi cũng đến ba lần.

Đo huyết áp cho ông, cho ông uống thuốc, lau người cho ông. Sau này chân ông không còn nhanh nhẹn, không tự tắm được nữa, là tôi giúp ông lau.

Mùa hè cũng lau, mùa đông cũng lau.

Thay ga giường. Giặt quần áo. Nấu cơm. Đi bệnh viện cùng ông.

Mỗi lần đi bệnh viện, đăng ký, xếp hàng, lấy thuốc, đều là tôi làm.

Văn Long chưa từng đến một lần.

“Văn Long bận.” Ông nội luôn nói vậy.

“Công việc của nó bận, cháu đừng trách nó. Dù gì cháu cũng ở gần, chịu khó chạy qua chạy lại chút.”

Chạy qua chạy lại chút.

Tôi ở gần.

Mỗi lần tôi đến nhà ông nội, là quãng đường tàu điện ngầm đi một chiều bốn mươi lăm phút.

Văn Long ở khu chung cư sát bên nhà ông nội. Đi bộ năm phút.

Cậu ta bận.

Có một lần ông nội nhập viện. Viêm phổi. Nằm viện bốn tháng.

Tôi xin nghỉ dài hạn ở đơn vị. Tiền lương bị trừ một phần ba.

Tôi ăn mì ăn liền ở hành lang bệnh viện. Một thùng mì ăn liền sáu đồng rưỡi.

Điện thoại reo.

Là bài đăng trên WeChat của Văn Long.

Tam Á. Bãi biển. Giơ một ly cocktail.

Chú thích: “Đời người thì nên biết hưởng thụ.”

Tôi tắt điện thoại.

Mì đã nguội.

Tiền Phượng Anh từng đến bệnh viện một lần. Xách theo một thùng sữa.

Bà ta nhìn tôi nói: “Phương Phương à, con chăm ông nội là chuyện nên làm. Năm đó ba con đi rồi, mẹ con cũng bỏ đi. Là ông nội con kéo con lớn lên. Ân tình này, con cả đời cũng không trả hết được.”

Trên tay tôi vẫn còn dính thuốc mỡ dùng để lau người cho ông nội.

Khựng lại hai giây.

“Vâng.”

Rồi tiếp tục lau.

3.

Hồi tôi học đại học, tôi muốn thi nghiên cứu sinh.

Giáo viên trong trường nói nền tảng của tôi tốt, thi đỗ được.

Tôi nhắc với ông nội một câu.

Lúc đó ông đang xem ti vi. Không quay đầu lại.

“Con gái học nhiều như vậy để làm gì? Ra ngoài kiếm tiền sớm đi. Con cũng không còn nhỏ nữa, đừng làm mấy chuyện vô ích.”

Tôi không nhắc nữa.

Năm sau.

Giấy báo trúng tuyển MBA của Văn Long được gửi tới.

Bác cả cố ý in ra một bản, đóng khung lại, đặt trong phòng khách nhà ông nội.

Ông nội cười đến không khép miệng lại được.

“Văn Long có tiền đồ! Giống hệt ta hồi còn trẻ.”

Tiền Phượng Anh nói: “Học phí MBA không rẻ đâu, ba.”

Ông nội nói: “Tôi trả. Cháu trai tôi đi học, tôi trả.”

Học phí hai năm MBA, mười bốn vạn.

Tài liệu ôn thi nghiên cứu sinh của tôi vẫn bị đè dưới gối.

Sau này tôi dọn đi, cũng không mang theo những tài liệu ấy.

Không còn dùng được nữa.

Có người nói tôi nên tranh.

Tranh cái gì chứ.

Vị trí của tôi trong cái nhà này, từ năm bảy tuổi đã định sẵn rồi.

Triệu Kiến Quốc là cháu trai ruột.

Tôi là của nhà Kiến Dân. Kiến Dân chết rồi. Tôi là đứa được “nhận nuôi”.

Ăn của ông ấy, ở của ông ấy.

Cả đời cũng không trả hết được.

Ngày thu dọn di vật của ông nội, là tôi một mình đi.

Nhà bác cả đang bận làm thủ tục sang tên. Tiền Phượng Anh ở nhà tính toán phương án sửa sang cửa tiệm. Văn Long đang cùng bạn gái xem nhà cưới — dùng căn nhà ông nội cho.

Không ai quản tủ quần áo, lọ thuốc và sách cũ của ông nội.

Mấy thứ này không đáng tiền.

Những món đồ không đáng tiền thì thuộc về tôi.