Chương 4 - Đêm Đen Nấu Cháo

Trường An tức đến đỏ bừng cả hai vành tai:

“Ta là hạng người không biết giữ quy củ thế sao?”

Hai đứa nhỏ kia đồng loạt gật đầu lia lịa.

6

Người nơi bến sông đâu có thiếu bánh gạo giá rẻ.

Họ thiếu là bữa cơm nóng hổi được đưa tới tận tay đúng giờ giấc.

Thuyền vừa cập bến, cánh phu phen khuân vác bận tối mắt tối mũi, tới lúc được nghỉ chân thì các hàng quán ăn uống đã thu dọn tản mác cả rồi. Thuận Phong Lâu lại cách quá xa, đi đi về về một chuyến thì lỡ mất đợt hàng tiếp theo.

Lương thúc ngồi xổm bên mạn thuyền gặm bánh nguội, nghe ta hỏi liền vỗ đùi đánh đét:

“Đưa tới tận nơi được thì còn gì bằng! Nhưng hôm nay hai mươi người, ngày mai ba mươi người, ngộ nhỡ thuyền không cập bến thì có khi chẳng có mống nào. Ai rảnh công mà chạy không?”

Ta ngẫm nghĩ một chốc: “Tối hôm trước định rõ số lượng chuẩn xác. Người phát sinh thêm thì gom đủ mười phần ta lại đưa tới một chuyến. Hụt đi vài người cũng được, miễn báo trước một tiếng.”

“Một mình ngươi gánh nổi chăng?”

Khoản này thì đúng là ta gánh không xuể thật.

Ta bèn tìm tới Ngô tẩu – người chuyên đẩy xe cút kít bán củi.

Mỗi ngày tẩu ấy đều phải đẩy xe sang phía bến sông, củi giao xong là xe rỗng trở về. Ta tính cho tẩu tiền cước mỗi chuyến, định sẵn giờ giấc cho chuẩn, mượn xe của tẩu để chở cơm.

Tào phớ thì đặt trước của thím Lê, thím làm nghề này mười mấy năm, tay nghề vững vàng hơn ta nhiều. Bản thân ta hấp bánh, làm bánh nướng nhân mặn, lại đặt thêm ít bánh nướng dày dặn chắc dạ bên sạp lão Chu đối diện.

Lão Chu nhìn ta trân trối một hồi:

“Ngươi không tự nướng bánh ư?”

“Một mình gánh vác không xuể. Chú có sẵn lò nướng, cháu dựng thêm một chiếc lò nữa chỉ tổ tốn củi đôi bên.”

Lão xoa xoa tay, ra một mức giá.

Ta gật đầu, song dặn với thêm một câu: “Phải nướng mới, không được lấy bánh nguội cũ từ hôm trước. Kích cỡ lớn nhỏ chúng ta định rõ từ đầu.”

Chuyến cơm đầu tiên đưa sang, mười bảy phần, đi đi về về chẳng sánh đổ lấy một giọt.

Ta thu dọn bát đĩa rỗng mang về rửa sạch, kiểm tra từng chiếc xem có sứt mẻ góc nào không. Trên sổ ghi rõ mỗi nhà nhận bao nhiêu phần, trừ đi các khoản, phần còn lại mới thực sự là tiền lời của mình.

Tiểu Mãn ôm ghế con lăng xăng lượn quanh sổ sách của ta tới ba vòng:

“Người ghi chép tản mát quá.”

“Vậy con dạy ta một cách ghi dễ tra cứu xem nào.”

Mắt nó sáng rực lên, vừa cầm mẩu than củi lên thì ta đã đặt chiếc đồng hồ cát con con lên mặt bàn.

Thứ này ghép từ hai chiếc bình gốm nhỏ, đo đếm thời gian không chuẩn xác tuyệt đối, song đủ để nhắc nhở người ta biết đường ngơi nghỉ.

“Cát chảy hết thì hôm nay không học nữa.”

Nó phồng mang trợn má: “Vẫn còn bao nhiêu khoản chưa tính xong kìa.”

“Ta sẽ tự tính dần dà.”

Nó chỉ bảo nhanh thoăn thoắt, giảng tới đoạn hăng say quá liền buột miệng thốt ra:

“Bốn mươi bảy phân hiệu của Lục gia thương hiệu, chưa từng thấy ai ghi chép sổ sách kỳ quặc như người!”

Dứt lời, gian phòng tĩnh lặng đến mức nghe rõ từng hạt cát rơi lách tách.

Ta làm bộ như không nghe thấy vế đầu, đẩy tờ giấy lại gần nó hơn một chút:

“Khoản tiền cước xe của Ngô tẩu đặt ở chỗ này, đúng chưa con?”

Tiểu Mãn trừng mắt nhìn ta trân trối, nửa ngày sau mới khẽ gật đầu một cái.

Công việc đưa cơm mới dần dà đi vào nề nếp.

Đỗ chưởng quầy dẫu có hạ giá bánh gạo thêm nữa cũng chẳng tài nào cướp nổi những thực khách đang mòn mỏi chờ bên mạn thuyền.

Thế nhưng, ta rốt cuộc vẫn lao lực quá độ mà đổ bệnh.

Chiều hôm ấy, thu dọn bát đĩa xong xuôi, ta ngồi trên ghế run lên bần bật vì ớn lạnh, định bụng uống tạm bát nước nóng cho qua cơn, Hạnh Nhi bỗng đóng sầm cửa lại.

Nó sờ trán ta, lập tức quay ngoắt bảo Trường An đi mời Tôn lang trung đầu ngõ.

Ta bảo ráng đợi một chút, gạo ngâm cho tối nay còn chưa chuẩn bị.

Nó bỗng nhiên nổi cơn lôi đình:

“Lúc nào cũng đợi! Việc của ai mà không đợi được chứ!”

Hốc mắt con bé đỏ hoe, bờ vai run rẩy dữ dội:

“Sáng bảo ta đợi, chiều cũng bảo ta đợi. Đợi tới đêm khuya thì người đã tắt thở rồi, chẳng một ai đợi được nữa cả!”

Ta sững sờ.

Nó dường như mới sực tỉnh nhận ra mình vừa lỡ lời, vội lấy tay bịt miệng, lùi lại một bước.

Đợi Tôn lang trung bắt mạch xong xuôi, dặn dò ta phải tĩnh dưỡng, nó mới rón rén ngồi thụp xuống bên mép giường, lấy khăn ướt lau tay cho ta:

“Trước kia trong thôn từng có người phát bệnh như thế.”

Ta không vạch trần lời nói dối ấy.

Chỉ nhẹ nhàng cầm lấy bàn tay con bé, ủ ấm vào trong chăn bông:

“Lần này ta nghe lời con.”

Tối hôm đó, Lương thúc dẫn người sang lấy cơm, ta cách cánh cửa tạ lỗi báo tạm nghỉ một hôm, tiền cọc xin hoàn trả đủ.

Có người lẩm bẩm càu nhàu vài câu. Ta nghe thấy cả, trong lòng cũng sốt ruột như lửa đốt.

Hạnh Nhi ngồi ở đuôi giường, chớp mắt nhìn ta không rời nửa bước.

Ta rốt cuộc đành nuốt ngược câu “thực ra ta vẫn gượng làm được” vào trong bụng.

Sáng hôm sau tỉnh giấc, thấy con bé gục đầu bên mép giường ngủ thiếp đi, tay vẫn còn nắm chặt chiếc khăn sạch định thay cho ta.

Đóa hoa nhung đỏ trên đầu nó ngủ vẹo sang một bên.

7

Ta tĩnh dưỡng trọn vẹn hai ngày.

Đêm ngày thứ hai, ngoài sân bỗng vang lên một tiếng “bịch” nặng nề.

Ta khoác vội manh áo chạy ra, thấy Trường An đang ngồi bệt dưới đất, bên cạnh là chiếc chậu nhào bột lật úp. Tiểu Mãn cầm đèn dầu, Hạnh Nhi vịn chiếc ghế đẩu, mặt mũi ba đứa trẻ dính đầy bột trắng.

Nước trên bếp vẫn chưa kịp đun sôi.

May thay, vẫn chưa kịp đun.

Trường An trèo lên ghế với bao bột thì trượt chân ngã xuống, cổ tay cọ xước một mảng da.

Câu đầu tiên nó thốt ra là: “Bột không bị bẩn, vẫn dùng được.”

Ta không nói nửa lời, đón lấy ngọn đèn dầu soi vào tay nó trước:

“Cử động được không?”

Nó cử động mấy ngón tay, vội bảo không đau.

Ta bảo Hạnh Nhi đi gọi Tôn lang trung, rồi quét gọn chỗ bột vương vãi sang một bên.

Trường An cứ đăm đăm nhìn đống bột ấy mãi.

Ta ngồi xổm trước mặt nó:

“Lời ước định hôm nọ, còn tính nữa chăng?”

Nó cúi gằm mặt: “Người ngã bệnh rồi.”

“Thì đã làm sao?”

“Cơm vẫn phải làm chứ. Nghỉ thêm hai ngày nữa, thực khách đi mất thì sao.”

“Đi mất thì tìm mối khác.”

“Còn tiền nợ thì tính thế nào?”

Tiểu Mãn đứng bên cạnh, vành mắt bỗng đỏ hoe:

“Nợ nần biết làm sao bây giờ? Nhỡ người ta tới siết nhà thì chúng con biết ngủ ở đâu?”

Lồng ngực ta nghẹn ứ lại như có tảng đá đè nặng.

Ta chỉ biết bảo chúng nghỉ ngơi, lại chưa từng tỏ tường cho chúng hay: nếu thực sự có ngày không kiếm ra tiền, ta sẽ xoay xở ra sao.

Ba đứa trẻ này theo phụ thân quá cố chịu đói chịu rét, nghe nguyên chủ mắng nhiếc rủa xả, suýt chút nữa bị bán tống bán tháo đi. Dẫu cho sống qua hai kiếp người, thứ duy nhất chúng có thể chạm tới và nương tựa, cũng chỉ có mái nhà rách nát lung lay trước gió này mà thôi.

Ta dời ghế lại, rót cho mỗi đứa một bát nước ấm:

“Hôm qua ta đã bàn tính với thím Lê rồi. Nghỉ thêm một ngày, thím ấy cùng lão Chu sẽ phụ trách đưa cơm sang bến sông, ta chỉ nhận một phần tiền công chắp nối mối mang và rửa bát đĩa. Trong tay chúng ta đã tích cóp được một chút đỉnh, tuyệt không đến mức ngày mai đứt bữa.”

Tiểu Mãn quẹt nước mắt.

“Thực sự đến ngày trả nợ mà không đủ, ta sẽ đích thân đi khất nợ, đi tìm mối xoay xở, vay mượn bao nhiêu đều lập văn tự rõ ràng, tuyệt đối không đem các con ra gán nợ.”

Trường An ngẩng đầu lên:

“Ngộ nhỡ… nhà này thực sự mất trắng thì sao?”

“Thì ta dẫn các con đi thuê nhà khác. Đường cùng thì sang gian chái chứa củi của thím Lê nương náu tạm, ta đã hỏi han trước rồi.”

Nó nhìn ta trân trối, hồi lâu sau mới hỏi khẽ: “Cả bốn người chúng ta cùng đi ư?”

“Cả bốn người cùng đi.”

Ánh đèn rọi vào hàng mi còn vương bột trắng của nó.

Nó bỗng gục đầu xuống, nước mắt rơi lã chã vào bát nước:

“Kỳ thực… con biết làm rất nhiều thứ.”

Ta đưa chiếc khăn tay sang:

“Ta biết.”

“Con không phải học từ phụ thân đâu. Trước kia con…”