Chương 1 - Cô Dâu Bị Bỏ Quên

Đêm giao thừa làm 28 món, mẹ chồng không cho ngồi chung mâm, tôi gom hết mang đi, cả nhà nhìn bàn trống trơn ngớ người.

Trong bếp, nấm hương khô, mộc nhĩ, hoa hiên ngâm từ tối qua đã nở bung, đầy ắp ba chậu lớn. Tôi liếc nhìn bảng ghi chú trên điện thoại — “Thực đơn cơm tất niên nhà họ Trần “. Đây là danh sách mà mẹ chồng tôi, bà Trương Quế Phân, đã gửi vào nhóm gia đình từ một tháng trước, còn cố tình tag tên tôi: “Tô Mẫn, cô cứ theo đó mà làm, không được thiếu món nào.”

8 món lạnh: Bò sốt tương, gà luộc thái phay, nộm sứa, đậu phụ bắc thảo, củ cải xào chua ngọt, thịt luộc tỏi, cá hun khói ngũ vị, nộm mộc nhĩ.

12 món nóng: Thịt kho tàu, sườn xào chua ngọt, cá chẽm hấp xì dầu, tôm om bơ tỏi, gà hầm cay, thịt viên sốt nấm , thịt khâu nhục, ruột non xào cay, đậu hũ Tứ Xuyên, súp lơ xào tỏi, rau củ xào, canh sườn ngô.

4 món hấp: Thịt chưng thính, đầu cá hấp tiêu đỏ, xíu mại trân châu, xôi bát bảo.

4 món tráng miệng/điểm tâm: Chả giò, bánh tổ, bánh trôi, sủi cảo.

Tròn trĩnh 28 món. Mẹ chồng bảo nhà họ Trần là gia đình nề nếp, ăn tết phải hoành tráng vì họ hàng xóm giềng đều nhìn vào.

Tôi thắt tạp dề, hít một hơi thật sâu rồi bắt đầu lao vào làm.

Đầu tiên là hầm canh. Canh sườn ngô phải ninh lửa nhỏ ít nhất ba tiếng. Tôi chần sườn, thái ngô, thả vài lát gừng vào rồi bật lửa to cho sôi, sau đó hạ nhỏ lửa. Tiếp theo là xử lý thịt bò, bò sốt tương phải luộc và ngâm gia vị từ đêm qua mới ngấm.

Trần Hạo, chồng tôi, đến hơn 9 giờ mới ngủ dậy. Anh ta lê đôi dép lẹt quẹt bước vào bếp, ngáp ngắn ngáp dài nhìn đống nguyên liệu la liệt trên bếp: “Làm nhiều thế cơ à?”

“Mẹ anh gọi món đấy, không được thiếu món nào đâu.”

“Vất vả cho em rồi, vất vả rồi.” Miệng thì nói vậy, nhưng tay anh ta đã thò ra định nhón lấy cái chả giò vừa mới rán xong.

Tôi lấy đũa gõ nhẹ vào tay anh ta: “Đừng đụng vào, để tối ăn.”

“Nếm thử một cái thì sao đâu?” Anh ta cười nhăn nhở, nhét tọt miếng chả giò vào miệng, vừa nhai vừa bỏ đi.

Tôi tiếp tục cắm cúi làm. Gà luộc xong phải ngâm nước đá da mới giòn; cá hun khói phải chiên hai lửa mới đủ độ giòn xốp; thịt viên phải tự tay băm chứ xay máy thì ăn không có độ dai. Tiếng dao thớt lạch cạch vang lên không ngừng từ sáng cho tới tận chiều.

2 giờ chiều, mẹ chồng tôi đến. Bà mặc chiếc áo khoác lông chồn mới mua, tóc uốn xoăn lọn to, tay đeo vòng vàng khối, vừa vào cửa đã ngó ngay vào bếp.

“Úi giời, vẫn chưa làm xong à?” Bà nhíu mày, “Mấy giờ rồi hả? 6 giờ tối là mở tiệc rồi, cô có làm kịp không đấy?”

“Mẹ yên tâm, sắp xong rồi ạ.” Tôi không ngẩng đầu lên, tay vẫn đảo đều chảo thịt kho tàu.

Mẹ chồng mở vung nồi ra nhìn một cái rồi bĩu môi: “Thịt này màu chưa đủ đỏ, cô cho ít xì dầu quá đúng không? Tôi bảo này, thịt kho nhà họ Trần dịp Tết là bộ mặt của gia đình đấy, bác cả với mọi người kén ăn lắm.”

“Con làm y theo công thức mẹ đưa mà.”

“Công thức là chết, con người là sống cơ mà.” Bà quẳng lại một câu rồi quay ngoắt ra phòng khách, bật TV xem kênh hý khúc.

Tôi cắn môi, tiếp tục xào nấu. Dầu bắn lên mu bàn tay làm rộp một nốt bọng nước, tôi khẽ suýt xoa, lấy tạp dề quệt vội rồi làm tiếp.

4 giờ chiều, em chồng tôi là Trần Lệ dẫn theo chồng con đến. Vừa bước vào cửa đã oang oang: “Chị dâu ơi, em đói quá, có gì ăn lót dạ trước không?”

Mẹ chồng ngoài phòng khách vọng vào: “Đừng có đụng vào mấy món kia, đồ để tối ăn đấy. Tô Mẫn, cô nấu cho cái Lệ bát mì đi.”

Tôi đang dở tay rán thịt viên, chảo dầu đang sôi không dứt ra được. Trần Lệ tự mò vào bếp, lục lọi một hồi rồi chép miệng: “Sao đến tí đồ ăn vặt cũng không có thế này? Chị dâu buồn cười thật, Tết nhất mà nhà không chuẩn bị sẵn hạt dưa bánh kẹo à?”

Tôi im lặng. Hạt dưa bánh kẹo tôi mua rồi, để trong tủ, nhưng chẳng ai tự giác lấy ra. Bọn họ chỉ đợi tôi dâng lên tận miệng.

Thấy tôi không thèm đáp, Trần Lệ bĩu môi đi ra ngoài, lầm bầm với mẹ chồng: “Mẹ xem chị ấy kìa, mặt cứ hằm hằm như ai nợ tiền không bằng.”

Giọng mẹ chồng không to không nhỏ, vừa đủ vọng vào bếp: “Tết nhất mà tỏ thái độ với ai? Làm có mỗi bữa cơm thôi mà, làm dâu nhà ai chẳng phải nấu cơm?”

Tay cầm muôi của tôi khựng lại. Tôi hít một hơi thật sâu, tiếp tục đảo thịt viên trong chảo.

5 giờ chiều, gia đình bác cả, chú hai lần lượt đến đông đủ. Phòng khách trở nên ồn ào náo nhiệt. Đàn ông hút thuốc uống trà bàn chuyện chứng khoán, phụ nữ cắn hạt dưa buôn chuyện, trẻ con chạy lăng xăng tranh nhau điều khiển TV.

Còn trong bếp, chỉ có mình tôi.

Cả 8 họng bếp ga đều được bật hết công suất, nồi hấp tỏa khói nghi ngút, chảo xào xèo xèo, chả giò trong lò nướng đang dần chuyển màu vàng ruộm. Trán tôi ướt đẫm mồ hôi, áo sau lưng dính sát vào người, lưng đau như muốn gãy làm đôi.

5 giờ 40 phút, cuối cùng cũng xong tất cả. Tôi xếp 28 món ăn lên đĩa, bày biện cực kỳ đẹp mắt. Món lạnh xếp vòng ngoài, món nóng để ở giữa, món hấp tỏa khói nghi ngút, điểm tâm đan xen. Một bàn tiệc đầy ắp, sắc hương vị đều đủ cả.

Tôi lau tay, cởi tạp dề, định đi thay bộ quần áo sạch sẽ. Mẹ chồng bước vào bếp, liếc nhìn bàn ăn, gật gù hài lòng: “Ừm, cũng được. Cô mau dọn dẹp qua đi, lau dọn cái bếp cho sạch, lát khách về còn phải rửa bát nữa.”

“Mẹ, con đi thay đồ rồi ra ăn cơm.”

“Ăn cơm gì?” Mẹ chồng liếc tôi, giọng điệu coi như chuyện hiển nhiên, “Hôm nay đông người, mâm chính không đủ chỗ đâu. Cô cứ ăn trong bếp đi, tôi để phần lại cho ít đồ ăn.”

Tôi sững người: “Mẹ, con bận bịu cả một ngày trời…”

“Làm dâu nhà ai mà chẳng bận? Ngày xưa tôi hầu hạ cả một đại gia đình, cũng toàn phải đợi đàn ông ăn xong mới được lên bàn.” Mẹ chồng xua tay, “Đây là quy củ của nhà họ Trần, con dâu không được lên bàn ăn tiệc. Cô cứ ăn trong bếp, cũng thế cả thôi.”

“Thế còn Trần Lệ? Cô ấy cũng là con dâu (nhà người ta) mà.”

“Nó mà giống cô à? Nó là con gái nhà họ Trần, lấy chồng rồi thì vẫn là máu mủ nhà họ Trần.” Giọng mẹ chồng không cho phép cãi lại, “Thôi, đừng có lề mề nữa, mau dọn dẹp sạch sẽ cái bếp đi.”

Tôi đứng chôn chân tại chỗ, ngón tay hơi run lên.

Ngoài phòng khách vẳng lại tiếng chạm cốc leng keng, bác cả cười sang sảng: “Bà Quế Phân à, con dâu bà tay nghề khá đấy, nấu như ngoài hàng!”

Mẹ chồng cười đáp: “Ôi dào, cũng tàm tạm thôi bác ạ, ăn cho có không khí.”

Giọng Trần Hạo cũng vang lên: “Nào bác cả, cháu kính bác một ly!”

Không một ai hỏi “Tô Mẫn đâu rồi?”.

Không một ai nói “Gọi Tô Mẫn ra ăn cùng đi”.

Tôi đứng nơi cửa bếp, nhìn họ quây quần bên chiếc bàn tiệc mà tôi đã nai lưng làm suốt cả ngày trời, nâng ly chúc tụng, nói cười vui vẻ. Ngay cạnh Trần Hạo là cái bát không của tôi – mẹ chồng đã tiện tay để lại trong bếp, gắp lèo tèo vài miếng đồ ăn lạnh, trông như cho mèo ăn.

Nước mắt tôi trực trào nơi khóe mắt, nhưng tôi không để nó rơi xuống.

Tôi cúi xuống nhìn hai bàn tay mình. 10 ngón tay thì 6 ngón bị phồng rộp. Trong kẽ móng tay toàn mùi hành tỏi rửa không sạch. Đầu gối vì đứng cả ngày mà hơi run rẩy.

28 món ăn.

Từ 28 Tết bận rộn đến tận Giao thừa, ròng rã hai ngày trời.

Không một ai giúp tôi nhặt dù chỉ một cọng hành.

Không một ai hỏi xem tôi có mệt không.

Không một ai nghĩ rằng, tôi cũng xứng đáng được ngồi tại chiếc bàn ăn đó.