Chương 1 - Chuyện Thật Đằng Sau Những Lời Kể

01

Cả đời ông nội tôi đã kể cho tôi nghe rất nhiều câu chuyện. Phần lớn tôi đều đã quên. Nào là hồ ly báo ân, nào là thủy quỷ tìm người thế mạng, nào là ma gõ cửa lúc nửa đêm… Hồi nhỏ nghe thì sợ, lớn lên lại thấy toàn chuyện bịa.

Nhưng chỉ có một câu chuyện, đến tận bây giờ tôi vẫn nhớ.

Không phải vì nó đáng sợ, mà bởi sau khi kể xong, ông nội ngồi hút thuốc lào rất lâu rồi mới chậm rãi nói:

– Đây là chuyện thật.

Khi nói hai chữ “chuyện thật”, giọng ông hoàn toàn khác ngày thường. Bình thường mỗi khi kể chuyện, khóe miệng ông luôn hơi nhếch lên. Nhưng hôm ấy, khóe miệng ông phẳng lặng, ánh mắt nhìn về phía xa như đang dõi theo một thứ gì đó. Tôi cũng nhìn theo hướng ấy, nhưng ngoài khoảng không trống trải… chẳng có gì cả.

02

Đó là kỳ nghỉ hè năm tôi mười bảy tuổi. Tôi về quê ở suốt một tháng. Khi ấy ông nội đã bảy mươi tám tuổi, sức khỏe vẫn còn khá tốt, chỉ có điều tai hơi lãng. Mỗi buổi chiều, ông đều mang chiếc ghế tre ra ngồi giữa sân, còn tôi bê chiếc ghế đẩu nhỏ ngồi bên cạnh. Hai ông cháu cứ câu được câu chăng mà trò chuyện.

Chiều hôm đó trời âm u, giống như sắp mưa nhưng mãi vẫn chưa mưa. Muỗi rất nhiều, tôi cứ liên tục đập vào chân mình. Bất chợt ông nội hỏi:

– Cháu có biết miếu Thành Hoàng dùng để làm gì không?

Tôi đáp:

– Quản người chết ạ?

Ông lắc đầu rồi lại gật đầu.

– Thành Hoàng gia không phải quản người chết. Ngài quản… công bằng.

Tôi chẳng hiểu.

Ông châm điếu thuốc lào, rít một hơi. Khói thuốc chậm rãi bay ra khỏi miệng rồi bị cơn gió thổi tan. Ông nói:

– Những điều đúng sai không thể phân rõ ở dương gian… thì xuống âm gian mà phân.

03

Câu chuyện xảy ra vào những năm sáu mươi. Là năm nào thì ông nội không nói rõ. Ông chỉ bảo, khi ấy ông vẫn còn là một chàng trai hơn hai mươi tuổi, làm việc trong đội sản xuất để kiếm điểm công. Ngôi làng ấy tên là làng Dương Liễu.

Trong làng có một góa phụ họ Chu, tên là Chu Quế Lan. Chồng bà mắc bệnh lao phổi rồi qua đời, để lại bà cùng cô con gái nhỏ tên Tiểu Nam, năm ấy mới sáu tuổi.

Ông nội bảo ông không còn nhớ rõ Chu Quế Lan trông như thế nào, chỉ nhớ rằng lưng bà lúc nào cũng thẳng tắp. Những góa phụ khác trong làng đều cúi đầu mà đi, riêng bà thì luôn ngẩng đầu.

Nhưng ngẩng đầu cũng chẳng ích gì.

Một góa phụ mang theo đứa con gái nhỏ, không có anh em chống lưng, không có đàn ông bảo vệ, ở cái làng ấy chẳng khác nào một quả hồng mềm, ai muốn bóp cũng được.

Có người lùa trâu vào vườn rau nhà bà ăn sạch gần nửa. Bà đến đòi lý lẽ, người ta chỉ cười bảo:

– Trâu tự chạy vào đấy chứ có phải tôi dắt đâu. Muốn kiện thì đi kiện con trâu.

Có người giặt quần áo chiếm mất chỗ của bà rồi còn mắng:

– Mắt mù à? Góa phụ cũng xứng dùng chỗ này sao?

Lại có kẻ đứng ngay trước mặt lớn tiếng nói:

– Trước cửa nhà góa phụ lắm chuyện thị phi.

Lớn đến mức cả con ngõ đều nghe thấy.

Chu Quế Lan đều nhịn hết.

Ông nội nói, hồi ấy ông từng nghĩ người phụ nữ này thật ngốc. Về sau mới hiểu, không phải bà ngốc, mà là đang cắn răng chịu đựng.

Bà chỉ muốn chờ con gái lớn lên.

Đáng tiếc…

Bà đã không chờ được ngày ấy.

04

Trong làng có một gã đàn ông độc thân tên là Trần Đại Bưu.

Mỗi lần nhắc đến hắn, ông nội đều nghiến chặt răng.

Hắn hơn bốn mươi tuổi, lười biếng, ham ăn, hễ uống rượu là đánh người. Trước đây từng ngồi tù hai năm. Sau khi ra tù, lại càng chẳng ai dám dây vào. Anh họ hắn là Chủ nhiệm trị an của đại đội, họ Mã. Hai người cùng một giuộc.

Trần Đại Bưu để mắt đến Chu Quế Lan.

Ban đầu hắn chỉ buông lời trêu ghẹo. Mỗi lần gặp trên đường đều cười hề hề nói:

– Quế Lan à, tối ngủ một mình có lạnh không?

– Hay để tôi sang sưởi ấm chăn cho?

Chu Quế Lan không đáp, chỉ cúi đầu bước thật nhanh.

Về sau, hắn bắt đầu động tay động chân. Đi ngang thì tiện tay sờ một cái, hoặc từ phía sau giật tóc bà. Chu Quế Lan tránh hắn, hắn lại cố tình đứng chặn đường đợi bà.

Đến cuối cùng…

Hắn không còn thấy như vậy là đủ nữa.

Ông nội nói chuyện hôm ấy là sau này ông mới nghe người khác kể lại. Nhưng từng chi tiết ông kể đều rõ ràng đến lạ, giống như chính mắt ông đã chứng kiến. Đôi lúc tôi còn nghi ông bịa chuyện, nhưng vẻ mặt ông khi ấy… hoàn toàn không giống đang bịa.

Chiều hôm đó, Chu Quế Lan giặt quần áo bên bờ sông xong đang trên đường về. Lúc đi ngang qua nhà Trần Đại Bưu thì mặt trời vừa lặn, trời vẫn còn sáng. Bà ôm chậu quần áo ướt bước thật nhanh vì Tiểu Nam đang ở nhà một mình.

Trần Đại Bưu đứng ngay trước cửa, cởi trần, mặt đỏ gay. Mùi rượu nồng đến mức đứng cách ba bước cũng ngửi thấy.

– Quế Lan, đi giặt đồ về à?

Chu Quế Lan không trả lời, chỉ bước nhanh hơn.

Trần Đại Bưu vươn tay giữ lấy chiếc chậu.

– Tao đang nói chuyện với mày đấy. Chạy cái gì?

Chu Quế Lan dùng sức kéo chiếc chậu lại. Nước trong chậu hắt tung tóe, bắn ướt cả hai người.

Trần Đại Bưu cúi xuống nhìn phần quần bị ướt rồi bật cười.

Nụ cười ấy khiến sống lưng Chu Quế Lan lạnh buốt.

Bà buông chậu, quay người bỏ chạy.

Nhưng…

Không chạy nổi.

Trần Đại Bưu túm lấy tóc bà, lôi thẳng vào trong sân. Móng tay Chu Quế Lan cào lên bậc cửa, để lại mấy vệt trắng dài. Bà vừa kêu được một tiếng:

– Cứu…

Thì miệng đã bị một bàn tay bịt chặt.

Cánh cổng sau lưng…

Khép lại.

Chuyện xảy ra trong sân kéo dài khoảng một nén nhang. Chu Quế Lan liều mạng giãy giụa, khuỷu tay đập mạnh vào bậc đá, một mảng da bị cọ rách, máu theo cánh tay chảy xuống. Đầu bà bị ép sát xuống đất, mặt dính đầy bùn đất và sỏi vụn, trong miệng chỉ toàn mùi tanh của đất.

Bà không thể kêu cứu.

Điều duy nhất bà nghe thấy là tiếng thở hổn hển nặng nề của Trần Đại Bưu, cùng tiếng con gà mái trong sân bị dọa hoảng, đập cánh loạn xạ.

Xong việc, Trần Đại Bưu đứng dậy, kéo quần lên, lấy bát nước nguội trên bếp uống cạn rồi ợ một tiếng.

– Dám hé răng… tao sẽ quẳng con gái mày xuống giếng.

Giọng hắn bình thản đến mức như chỉ đang nói hôm nay thời tiết đẹp. Thậm chí hắn còn nhe răng cười, để lộ hàm răng vàng khè.

Chu Quế Lan nằm dưới đất, lặng lẽ nhìn lên bầu trời. Lúc ấy trời đã tối đen, không còn nhìn thấy lấy một vì sao.

Bà từ từ bò dậy, mặc lại từng món quần áo, nhặt chiếc chậu nằm vương vãi dưới đất rồi lặng lẽ rời đi.

Khi đi ngang đầu làng, có người nhìn thấy bà.

Sau này người ấy kể với mọi người rằng, dáng đi hôm đó của Chu Quế Lan rất kỳ lạ, như đang bước trên bông, hai chân mềm nhũn, không còn chút sức lực nào nữa.

05

Nhưng cuối cùng, bà vẫn bước về nhà.

Khi về đến nơi, Tiểu Nam đang ngồi trên bậc cửa đợi mẹ, đói đến mức vừa khóc vừa dụi mắt. Chu Quế Lan đặt chậu quần áo xuống, ôm con gái vào lòng nhưng không rơi lấy một giọt nước mắt. Bà đun một nồi nước nóng, ngồi ngâm mình trong chiếc thau gỗ suốt ba canh giờ. Nước thay đến năm lần, da cũng bị chà đến tróc một lớp, vậy mà bà vẫn thấy mình bẩn. Tiểu Nam đã ngủ thiếp trong gian trong từ lúc nào, trên khuôn mặt nhỏ vẫn còn vương những vệt nước mắt chưa khô.

06

Sáng hôm sau, Chu Quế Lan tìm đến đại đội. Chủ nhiệm Mã ngậm điếu thuốc, gác chân lên ghế, nghe bà kể hết mọi chuyện rồi mới nghiền tắt đầu thuốc.

– Cô nói Trần Đại Bưu ức hiếp cô, có bằng chứng gì không?

Chu Quế Lan xắn tay áo lên cho ông ta xem. Vết trầy ở khuỷu tay đã đóng vảy, xung quanh bầm tím một mảng lớn. Bà lại kéo cổ áo xuống một chút, trên cổ hiện rõ năm dấu ngón tay bầm tím.

Chủ nhiệm Mã chỉ liếc qua một cái rồi lại châm thêm điếu thuốc khác.

– Mấy vết thương này cũng có thể là cô tự ngã. Với lại Trần Đại Bưu nói hai người tự nguyện. Một góa phụ như cô, tối muộn còn lảng vảng trước cửa nhà đàn ông làm gì? Chẳng phải là cố ý quyến rũ người ta sao?

Ông nội kể, ngay tại chỗ Chu Quế Lan liền quỳ xuống. Bà dập đầu ba cái thật mạnh, trán đập xuống nền đất vang lên từng tiếng “cộp, cộp”. Khi ngẩng lên, trán bà đã lấm đầy đất cát, còn rỉ cả máu.

Chủ nhiệm Mã lúc ấy mới đỡ bà dậy, mở ngăn kéo lấy ra năm hào nhét vào tay bà.

– Về đi, sống cho yên ổn. Đừng làm ầm lên nữa. Một người phụ nữ mà chuyện này truyền ra ngoài thì khó coi lắm. Cô còn làm lớn chuyện, sau này dân làng nhìn cô thế nào? Con gái cô còn nhỏ, cô định để sau này nó sống sao với người ta?

Chu Quế Lan siết chặt đồng năm hào trong lòng bàn tay đến trắng bệch cả các đốt ngón. Bà không ném trả, bởi bà cần số tiền ấy. Tiểu Nam đã ba ngày chưa được ăn một bữa cơm no.