Chương 1 - Bố Hay Chú
“Viên Viên, hôm nay con gọi bố là chú nhé, để Khiêu Khiêu gọi bố là bố.”
Tại buổi họp phụ huynh, khi bố nói câu này, một tay ông đặt lên vai tôi, tay kia đang dắt cậu bạn cùng lớp của tôi là Khiêu Khiêu.
“Tại sao ạ?” Tôi hỏi.
“Khiêu Khiêu không có bố,” ông nói rất nhanh. “Thằng bé rất đáng thương, hôm nay con giúp bố một việc: cứ để thằng bé gọi bố là bố một lần, còn con gọi bố là chú. Hiểu chưa?”
Tôi không nói gì, chỉ nhìn chằm chằm vào đôi môi đang mấp máy của ông.
“Quyết định vậy đi.” Bố vỗ vỗ lên vai tôi.
Mẹ của Khiêu Khiêu bước tới, trên tay cô ta cầm tờ khăn giấy, hốc mắt đỏ hoe.
“Viên Viên hiểu chuyện nhất mà, đúng không con? Giúp em Khiêu Khiêu nhé.”
Bố rút tay khỏi vai tôi, ánh mắt tràn ngập sự thúc giục.
Hai chữ “hiểu chuyện” giống như một cái công tắc, làm đầu tôi bỗng chốc hiện ra vô số hình ảnh.
Lần thứ nhất là vào sinh nhật 7 tuổi của tôi. Tôi canh giữ chiếc bánh kem dâu tây mẹ tự nướng để đợi ông ấy về lúc mười hai giờ đêm. Bảy ngọn nến cháy rụi chỉ còn lại sợi bấc đen sì, sáp nến nhỏ giọt lên quả dâu tây nằm trên cùng, đỏ chót như máu chảy ra từ đầu gối tôi lần bị ngã trước đó.
Lúc ông ấy mở cửa, trên người mang theo mùi thuốc sát trùng của bệnh viện, bảo rằng: “Khiêu Khiêu bị sốt, một mình dì Lâm không lo xuể, con hiểu chuyện nhé, sinh nhật để lần sau bù.” Tôi chỉ “Dạ” một tiếng, cạy quả dâu tây dính đầy sáp nến kia ném đi, vị ngọt đắng ngắt.
Lần thứ hai là lúc ông ấy vừa mua cho tôi chiếc xe đạp nhỏ màu hồng. Tôi vừa mới tập đạp lảo đảo được hai mét, chưa kịp gọi ông ấy nhìn thì điện thoại của dì Lâm đã gọi đến.
Ông ấy bế tôi từ yên xe xuống, đặt tôi ngồi lên bậc thềm ven đường, rồi đẩy chiếc xe cho Khiêu Khiêu đang chạy tới, bảo: “Con lớn rồi, nhường em đi, em chưa biết đi xe, để bố dạy em trước.”
Tôi ngồi xổm trên bậc thềm đếm kiến, đếm đến con thứ 127 ông ấy mới quay lại. Chiếc chuông nhỏ tôi dành dụm nửa tháng tiền tiêu vặt để mua gắn trên ghi-đông đã biến mất. Ông ấy bảo: “Khiêu Khiêu thích nên bố tặng nó rồi, lần sau bố mua cho con cái mới.”
Lần thứ ba là cuộc thi làm đồ thủ công gia đình. Tôi và ông ấy đã dán tòa lâu đài bầu trời sao ròng rã nửa tháng trời, từng mảnh kim sa trên cửa sổ đều do chính tay tôi tỉ mẩn dán lên.
Ông ấy bảo sẽ mang nộp cho cô giáo giúp tôi, kết quả là tôi nhìn thấy tòa lâu đài được đặt ở vị trí Giải Nhất trong phòng triển lãm của trường, nhưng cái tên dán trên đó lại là Khiêu Khiêu.
Ông ấy ngồi xổm xuống xoa đầu tôi, nói: “Khiêu Khiêu cần cái này để xét danh hiệu Học sinh ba tốt, con hiểu chuyện nhé, nhường cho em, lần sau bố làm cho con cái to hơn.”
Lần nào cũng vậy, ông ấy nói tôi “hiểu chuyện”, nên tôi phải là người nhường nhịn.
Tôi ngẩng đầu nhìn ông ấy, rồi lại nhìn Khiêu Khiêu đang nấp sau lưng ông, gật đầu, giọng nói không lớn, vừa đủ cho ba người nghe thấy: “Vâng, thưa chú.”
Bố thở phào nhẹ nhõm ra mặt, cười xoa đầu tôi, rồi nắm lấy tay Khiêu Khiêu: “Khiêu Khiêu, đi thôi, bố dắt con vào trong.”
Khiêu Khiêu giơ món đồ chơi siêu nhân Ultraman trên tay nhảy cẫng lên, hét lớn: “Bố đi nhanh lên! Chúng ta ngồi hàng ghế đầu nhé!”
Mẹ Khiêu Khiêu đi theo sau họ. Cô ta quay lại nhìn tôi một cái, ánh mắt đó giống như đang nói cảm ơn, mà lại cũng không giống lắm.
Buổi họp phụ huynh diễn ra được một nửa thì đến lượt tôi lên bục đọc bài văn mẫu. Tôi đứng trên bục giảng, nhìn xuống hàng ghế đầu tiên thấy bố đang bóc quýt cho Khiêu Khiêu.
Tôi há miệng, câu văn “Bố của em là siêu nhân, bố hay công kênh em lên đỉnh đầu để xem pháo hoa” vốn đã thuộc làu làu, giờ lại không sao thốt ra được chữ nào.
Đứng im nửa phút, tôi lí nhí nói: “Em xin lỗi, em quên mang bài văn rồi ạ.”
Lúc chạy xuống bục, đầu gối tôi va vào góc bàn, đau đến mức phải hít hà.
Buổi họp phụ huynh kết thúc rất nhanh.
Chúng tôi cùng nhau bước ra khỏi trường mẫu giáo, Khiêu Khiêu nói liến thoắng không ngừng, khoe cô giáo khen cậu bé, khoe được hoa điểm tốt, khoe bố giỏi quá.
Bố cứ cười mãi.
Đến ngã tư, nhà Khiêu Khiêu rẽ trái, nhà chúng tôi rẽ phải.
Về đến nhà, mẹ từ trong bếp bước ra, đang đeo tạp dề, hỏi: “Hôm nay họp phụ huynh thế nào con?”
Bố buông tay tôi ra: “Cũng tốt, mẹ Khiêu Khiêu một mình nuôi con không dễ dàng gì, hôm nay anh có giúp đỡ một chút.”
Mẹ nhìn bố, nhìn mất mấy giây.
Ăn cơm xong, bố ra ngoài gọi điện thoại.
Ông ấy đứng ngoài ban công, giọng rất trầm, nhưng tôi vẫn nghe thấy ông ấy nói: “Không sao đâu”, “Việc nên làm mà”, “Em một mình mang theo con vất vả rồi”.
Mẹ rửa bát, tôi giúp mẹ lau bàn.
“Mẹ ơi.” Tôi nói nhỏ, “Hôm nay bố không phải là bố của con.”
Tay mẹ khựng lại: “Sao cơ?” Mẹ quay sang nhìn tôi.
“Hôm nay ở trường, bố là bố của Khiêu Khiêu.”
Tôi nói rất chậm, từng chữ đều rành rọt, giống hệt như cách bố nói lúc sáng. “Bố bảo con gọi bố là chú. Bố bảo, Khiêu Khiêu có thể gọi bố là bố, còn con phải gọi là chú.”
Cổ họng mẹ chuyển động, giống như vừa nuốt xuống thứ gì đó.
Mẹ ngồi thụp xuống, ôm tôi vào lòng, nói: “Vậy từ nay về sau, Viên Viên cứ gọi ông ấy là chú nhé.”
2
Từ ngày hôm đó, hai tiếng “chú ơi” giống như được khắc trên lưỡi tôi, cứ mở miệng là tự nhiên tuôn ra.
Lần đầu tiên là chạng vạng tối hôm sau, điện thoại bàn reo.
Tôi chạy lại nghe, vừa “A lô” một tiếng thì nghe thấy giọng bố truyền ra từ ống nghe: “Viên Viên à, bố mua cho con—”
“Cháu chào chú ạ.” Tôi ngắt lời ông, giọng đều đều, như đang đọc chữ trong sách giáo khoa.
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.
“Viên Viên, chuyện hôm nọ là bố sai.” Giọng ông trầm xuống. “Nhưng em Khiêu Khiêu thật sự rất…”
“Chú tìm mẹ cháu đúng không ạ?”
Tôi hỏi lại lần nữa, ngón tay xoắn xoắn dây điện thoại. “Mẹ cháu đang phơi quần áo.”
Lần này sự im lặng kéo dài hơn.
“Ừ, chú tìm mẹ cháu.” Cuối cùng ông ấy nói.
Tôi đặt ống nghe xuống bàn trà, không cúp máy, hét vọng ra ban công: “Mẹ ơi, chú gọi điện này.”
Hai chữ “chú” tôi gọi cực kỳ rõ ràng, giống hệt cách cô giáo mẫu giáo dạy đọc phát âm, tròn vành rõ chữ.
Mẹ bước vào, nhìn tôi một cái, cầm lấy điện thoại, chỉ nói đúng hai câu rồi cúp máy.
“Bố con bảo cuối tuần sẽ đưa con đi thủy cung.”
Mẹ lau khô tay, ngồi xổm xuống ngang tầm mắt tôi.
“Là chú ạ.” Tôi sửa lại.
Mẹ nhìn tôi, nhìn rất lâu, rồi nhẹ nhàng xoa má tôi: “Đúng, là chú.”
Lần thứ hai là cuối tuần mẹ đưa tôi đi siêu thị mua sữa chua.
Tôi đang kiễng chân với lấy hộp sữa chua vị đào trên tầng cao nhất của kệ hàng, thì nghe thấy một giọng nói quen thuộc vang lên bên cạnh: “Khiêu Khiêu, chạy chậm thôi kẻo ngã.”
Tôi quay đầu lại, thấy bố đang đẩy xe hàng đi tới, Khiêu Khiêu ngồi trong xe, ôm một con gấu bông Ultraman to hơn cả người, miệng ngậm kẹo mút.
Bố nhìn thấy tôi, mắt sáng lên, buông tay cầm xe đẩy bước về phía tôi, đưa tay định ôm tôi: “Viên Viên, con cũng đi mua đồ à?”
Tôi lùi lại một bước, nấp thẳng ra sau lưng mẹ, túm chặt vạt áo mẹ, ló đầu ra, giọng nói không to nhưng đủ để mấy cô đang chọn hoa quả xung quanh nghe thấy: “Cháu chào chú ạ.”
Ánh mắt của mấy người phụ nữ đó lập tức đổ dồn về phía bố, xì xào bàn tán. Tôi nghe có người nói nhỏ: “Đó chẳng phải là con trai nhà họ Trần sao? Sao con gái ruột lại gọi là chú thế kia?”
Mặt bố “xoẹt” một cái đỏ bừng, tay cứng đờ giữa không trung, tiến thoái lưỡng nan.
Khiêu Khiêu bám vào thanh chắn xe hàng hét lên với tôi: “Đúng rồi! Đây là bố của tớ! Cậu gọi chú là đúng rồi!”
Dì Lâm vội vàng bước tới kéo bố một cái, cười ngượng nghịu với mẹ tôi nói: “Mẹ con tôi neo đơn, anh ấy giúp xách đồ chút thôi.”
Sau đó cô ta đẩy xe bước đi thật nhanh, tôi thấy lúc đi bố còn ngoái lại nhìn tôi mấy lần, sắc mặt cực kỳ khó coi.
Lần thứ ba là chiều thứ Hai tan học, tôi vừa bước ra khỏi cổng trường thì thấy bố đang đợi.
Ông ấy thấy tôi ra liền vội vàng tiến lại, tay cầm một chiếc hộp được gói cực kỳ đẹp, là cây gậy phép thuật Elsa phiên bản giới hạn mà tôi đã nài nỉ xin ông ấy mấy tháng trời. Trước đó ngày nào tôi cũng lải nhải, nói muốn cầm nó đi thi hóa trang ở trường.
“Viên Viên, xem bố mua gì cho con này.”
Ông ấy đưa chiếc hộp ra trước mặt tôi, giọng mang chút lấy lòng. “Trước đây hứa mua cho con, món con thích nhất đây.”
Tôi nhìn chằm chằm chiếc hộp in hình Elsa đó đúng ba giây, lắc đầu: “Cháu cảm ơn chú, tuần trước mẹ cháu đã mua cho cháu rồi ạ.”
Nói xong, tôi không đợi ông ấy mở miệng, đeo cặp sách chạy thẳng sang bên kia đường. Mẹ đang đứng đợi tôi trước cửa tiệm trà sữa, trên tay cầm ly trà sữa trân châu mà tôi thích nhất.
Lúc chạy qua tôi ngoái lại nhìn một cái, bố vẫn đứng sững ở đó, giơ cây gậy phép thuật lên, giống như một gã bù nhìn bị lãng quên.
Sau đó, ông ấy liên tục đến cổng trường đợi tôi mấy ngày liền.
Lúc thì mang bánh kem dâu tây, lúc thì mang thịt xiên nướng mà tôi thích ăn.
Nhưng lần nào tôi cũng chỉ nói một câu “Cháu cảm ơn chú, cháu không lấy”, rồi quay đầu bỏ đi.
Mãi cho đến ba ngày trước hội thao của trường. Hôm đó ông ấy không mang quà gì cả, chỉ đứng ở cổng.
Ông đứng thẳng tắp, giống như những bạn nhỏ chuẩn bị tuyên thệ trong trường mẫu giáo.
“Viên Viên,” ông ấy ngồi xổm xuống, hai tay giữ chặt vai tôi, lực hơi mạnh, “Tuần sau trường có hội thao, bố nhất định sẽ đến. Lần này bố chỉ làm bố của một mình con thôi, chỉ cổ vũ cho một mình con, được không?”
Mắt ông ấy rất sáng, sáng đến mức hơi đáng sợ.
“Bố thề.”
Ông ấy giơ ba ngón tay lên, giống hệt trên tivi, “Nếu bố lừa con, bố sẽ… bố sẽ biến thành cún con.”
Tôi không nói gì.
Tôi nhìn bóng hình nhỏ bé của mình phản chiếu trong mắt ông ấy, nhẹ nhàng gật đầu.
Ông ấy bật cười rạng rỡ, bế bổng tôi lên xoay một vòng.
“Vậy chúng ta ngoắc tay nhé!”
Tôi gật đầu, thầm nói trong lòng: Chỉ tin thêm một lần này nữa thôi. Nếu lần này ông ấy thực sự đến, mình sẽ lại gọi ông ấy là bố.
3
Mặt trời ngày diễn ra hội thao chói chang đến nhức mắt. Tôi đã ra đứng đợi dưới gốc cây ngô đồng ở cổng trường trước nửa tiếng.
“Viên Viên, mười phút nữa là bắt đầu cuộc đua tiếp sức gia đình rồi, bố con đến chưa?”
Cô giáo cầm súng phát lệnh bước tới hỏi.
Tôi kiễng chân nhìn ra ngã tư, mỏi nhừ cả cổ, gật đầu thật mạnh: “Bố đến rồi ạ!”
Nhưng ngoài cổng vẫn trống trơn.
Nhạc tập khởi động vang lên.
Tất cả các bạn nhỏ và bố mẹ đều nắm tay nhau xếp thành vòng tròn, tôi đứng một mình, cô giáo bước tới dắt tay tôi: “Viên Viên, chúng ta cùng nhảy với cô Vương trước nhé?”
Tôi gật đầu, mắt vẫn dán chặt ra cổng.
Đến bài khởi động thứ ba, tôi nhìn thấy bố.
Ông ấy chạy vào, tay xách một túi nilon, trán nhễ nhại mồ hôi.
Tôi suýt nữa thì nhảy cẫng lên vẫy tay với ông.
Nhưng giây tiếp theo, tôi thấy ông ấy chạy thẳng về phía Khiêu Khiêu.
Khiêu Khiêu đang ôm đầu gối ngồi dưới đất khóc, dì Lâm thì đứng cạnh đang lo lắng gọi điện thoại.
Bố lao tới ngồi thụp xuống, kiểm tra cẩn thận đầu gối của Khiêu Khiêu.
Tôi kiễng chân lên, thấy trên đầu gối Khiêu Khiêu có một vệt đỏ nhỏ xíu, chắc là vô tình bị xước da.
Bố rút từ trong túi nilon ra cồn i-ốt và băng gạc, động tác thành thạo như thể đã làm cả trăm lần.
Ông ấy vừa xử lý vết thương vừa ngẩng lên nói gì đó với dì Lâm dì Lâm che miệng, hốc mắt lại đỏ hoe.
Cô giáo giục các thí sinh thi tiếp sức vào vị trí xuất phát.
Tôi đứng chôn chân tại chỗ, nhìn bố cách đó năm mươi mét đang nhẹ nhàng thổi lên đầu gối Khiêu Khiêu, sau đó bế thốc cậu bé lên, đi về phía phòng y tế.
“Trần Viên Viên! Trần Viên Viên, đến lượt con rồi!” Cô giáo gọi bên cạnh.
Tôi bước như cái máy đến vạch xuất phát, thầy trọng tài nhìn quanh tôi: “Phụ huynh của con đâu?”
“Ông ấy…” Tôi há miệng, nhìn thấy cánh cửa phòng y tế vừa đóng lại.
“Phụ huynh của con bé ở đây!”
Giọng của mẹ vang lên từ phía sau.
Tôi quay ngoắt đầu lại, thấy mẹ đang kéo một người chú mà tôi chưa từng gặp mặt chạy tới.
Mẹ thở dốc, tóc hơi rối.
“Mẹ xin lỗi Viên Viên, mẹ đến muộn.” Mẹ ngồi xuống ôm lấy tôi, cánh tay mẹ đang run rẩy.
Người chú đó cũng ngồi xuống, nhìn ngang tầm mắt tôi: “Cháu là Viên Viên đúng không? Chú tên là Chu Lãng, là bạn của mẹ cháu. Vừa nghe mẹ nói cháu sắp thi chạy tiếp sức, chú đã đặc biệt mượn một bộ đồng phục gia đình, cho chú tham gia với được không? Chú chạy nhanh lắm đấy, đợt hội thao công ty chú từng giành giải quán quân cơ.”
Cô giáo tình cờ đi tới, nhìn chú Chu Lãng rồi sững người: “Vị này là?”