Chương 1 - Trang Cuối Sổ Nhân Phẩm

Năm bảy tuổi, tôi sửa bài kiểm tra từ chín mươi chín điểm thành một trăm điểm.

Sau khi phát hiện, mẹ vung tay t/ át mạnh vào mặt tôi, vừa khóc vừa tự hỏi rốt cuộc mình đã nuôi dạy thế nào mà lại có một đứa con trai quen thói nói dối.

Kể từ đó, tôi có một cuốn “Sổ nhân phẩm” dành riêng cho mình.

Chỉ cần tôi nói dối một câu, mẹ sẽ ghi vào đó một lần.

Trong nhà mất tiền, tôi nói chị cả lấy, mẹ ghi một lần.

Em trai lấy chiếc đồng hồ cơ bố mới mua, tôi nói không phải mình, mẹ lại ghi thêm một lần.

Đến lần thứ chín mươi chín, tôi nằm trên nền xi măng dưới khu nhà cũ, gọi điện cho mẹ.

“Người chị thuê đã đẩy con xuống. Con sắp ch/ ết rồi, mẹ, mẹ đến đây một chút đi.”

Đầu dây bên kia vang lên tiếng giấy bị đập xuống bàn.

Tôi nghe thấy tiếng mẹ mở nắp bút máy.

“Lần thứ chín mươi chín rồi.”

Giọng bà bình thản như đang đọc một khoản ghi chép trong sổ sách.

“Sầm Dã, mẹ đã nói rồi. Nếu con nói dối đủ một trăm lần, mẹ sẽ coi như không có đứa con trai này. Con tự suy nghĩ cho kỹ xem mình có muốn tiếp tục nói dối nữa không.”

Tôi hé miệng, lồng ngực ngập trong bọt m/ áu, khó nhọc bật ra một hơi thở yếu ớt.

“Tại sao… mẹ mãi mãi không chịu tin con?”

Mẹ cười lạnh.

“Một lần thất tín, cả đời bị nghi ngờ.”

“Trừ khi con đưa ra được bằng chứng.”

Tôi nhìn chiếc điện thoại đã rơi hỏng.

Màn hình vẫn còn sáng, nhưng camera chỉ còn là một mảng đen nứt vỡ.

Tôi không có bằng chứng.

Cũng chẳng còn cơ hội lần sau nữa.

Mẹ cúp máy.

Trên màn hình, gương mặt tươi cười của bà giữa cánh đồng hoa cải dầu dần dần tối đi.

Mẹ à, cuối cùng, nỗi oan mà cả đời này con không thể rửa sạch cũng sắp kết thúc rồi.

Khi mở mắt lần nữa, tôi đã ch/ ết.

Linh hồn tôi trở về nhà.

Cuốn “Sổ nhân phẩm” đang mở trên bàn ăn, nét mực ở trang thứ chín mươi chín đã khô hoàn toàn.

【Giả vờ bị thương, nhân cơ hội vu oan cho chị cả.】

Hai giờ sáng, mẹ bước ra khỏi phòng ngủ, cầm điện thoại nhắn tin cho tôi.

【Mẹ để phần cháo kê cho con rồi. Về nhà nhận lỗi rồi hãy ăn. Trốn tránh, không chịu nhận sai chỉ khiến con càng sai thêm thôi.】

Bà mở nắp nồi đất, múc ra một bát cháo vẫn còn ấm.

Trong bát còn có một quả trứng luộc đã bóc vỏ.

Bởi vì hồi nhỏ, tôi không thích những mảnh vỏ trứng dính vào lòng trắng.

Theo bản năng, tôi đưa tay ra đón lấy.

Thế nhưng, những đầu ngón tay lại xuyên thẳng qua đáy bát, chỉ chạm vào khoảng không.

Trước đây, lần nào cũng là tôi chủ động cúi đầu trở về nhà.

Ăn cháo xong, tôi lại phải cầm bút ký tên vào cuốn “Sổ nhân phẩm”.

Tôi từng hỏi mẹ:

“Nếu lần này con nhận lỗi, lần sau mẹ có tin con không?”

Mẹ đẩy cây bút đến trước mặt tôi, chỉ nói rằng phải xem biểu hiện của tôi đã.

Về sau, mỗi lần trong nhà xảy ra chuyện, câu đầu tiên tôi nói luôn là:

“Lần này con thật sự không lừa mẹ.”

Nhưng mẹ luôn lật cuốn sổ về trang đầu tiên.

Ở đó ghi lại lần nói dối đầu tiên của tôi khi mới bảy tuổi.

Bài kiểm tra chín mươi chín điểm bị bôi bút xóa năm ấy được dán cố định ở trang đầu bằng băng keo trong suốt.

Các góc giấy giờ đã ngả vàng.

Năm đó, mẹ từng mắc một trận bệnh nặng.

Tôi hỏi bà phải làm thế nào thì bà mới khỏe lại.

Mẹ nói chỉ cần tôi thi được một trăm điểm, bà sẽ khỏi bệnh.

Ngày công bố kết quả, tôi ôm bài kiểm tra chín mươi chín điểm, khóc đến mức không thở nổi.

Em trai nhìn thấy, thuận miệng nói:

“Anh sửa chín mươi chín thành một trăm là được mà? Dù sao giáo viên cũng chẳng nhận ra đâu.”

Tôi của năm bảy tuổi hoàn toàn không hiểu việc sửa điểm có ý nghĩa gì.

Tôi chỉ dùng bút xóa che đi con số chín mươi chín, rồi nguệch ngoạc viết lên đó số một trăm.

Mẹ chỉ liếc mắt đã nhận ra.

Ngay trước mặt chị cả và em trai, bà liên tiếp t/ át tôi mười cái.

Tôi ôm mặt, vừa khóc vừa hét:

“Là Tri Viễn bảo con sửa mà!”

“Tri Viễn chưa bao giờ làm ra chuyện như vậy!”

Mẹ tức giận đến mức toàn thân run rẩy.

“Con sửa điểm đã đành, lại còn dám vu oan cho em trai! Một đứa con trai nhân phẩm bại hoại, cho dù thành tích có tốt đến đâu thì có ích gì?”

Hôm đó, mẹ đuổi tôi ra ngoài giữa mùa đông giá rét, bắt tôi đứng suốt cả đêm.

Ngày hôm sau, tôi sốt cao, toàn thân nóng hầm hập.

Mẹ lại đích thân nấu cháo kê, đặt xuống bên cạnh chân tôi.

Bà không xin lỗi, chỉ nói:

“Con phải nhận sai thì mới khỏi bệnh được.”

Kể từ bài kiểm tra ấy, tôi không bao giờ sửa điểm nữa, cũng chẳng dám nói dối dù chỉ nửa lời.

Thế nhưng, mỗi lần trong nhà mất đồ, người đầu tiên mẹ nghi ngờ mãi mãi là tôi.

Tôi chỉ ra chị cả và em trai, nhưng chỉ cần hai người họ phủ nhận một câu, mẹ lập tức cho rằng tôi đang bịa chuyện.

Chẳng biết từ lúc nào, cuốn “Sổ nhân phẩm” đã ghi kín chín mươi chín lần phạm lỗi.

Tôi vẫn luôn không hiểu tại sao lại như vậy.

Bây giờ thì tôi đã hiểu.

Một lần thất tín, cả đời bị nghi ngờ.

Đúng lúc ấy, chị cả bước ra khỏi phòng dành cho khách.

Chị nói đã muộn thế này mà tôi vẫn chưa về, giọng điệu có vẻ hơi lo lắng.

Mẹ lại chẳng để tâm.

“Mỗi lần phạm lỗi, nó đều cứng đầu cứng cổ, cuối cùng chẳng phải vẫn ngoan ngoãn về nhà nhận sai đấy sao? Càng những lúc thế này càng không được nhượng bộ. Phải để nó nhớ đời mới được.”

Ánh mắt chị cả lướt qua cuốn “Sổ nhân phẩm”, thoáng hiện vẻ mất tự nhiên.

“Sầm Dã từng nói gần đây có người ở trường cứ bám theo thằng bé. Hay là chúng ta đi xem thử?”

Mẹ hừ lạnh.

“Nếu nó là học sinh ngoan ngoãn, biết giữ bổn phận thì sao lại dây dưa với đám côn đồ? Chẳng phải do bản thân nó có hành vi không đứng đắn hay sao?”

Bà mang cuốn “Sổ nhân phẩm” về phòng ngủ, chuẩn bị đợi tôi trở về sẽ dạy dỗ tôi một trận ra trò.

Bát cháo trên bàn dần nguội lạnh.

Mẹ cũng không hâm nóng lại nữa.

Chương 2

Sáng hôm sau, việc đầu tiên mẹ làm là đến phòng tôi.

Bà lật chăn lên, thấy tôi cả đêm không về, liền lấy từ trên nóc tủ quần áo xuống chiếc roi mây từng dùng để đ/ ánh tôi, rồi lấy khăn lau sạch.

Đúng lúc ấy, cửa hàng bánh kem gọi điện đến xác nhận đơn đặt hàng vào thứ Bảy.

Lúc này mẹ mới nhớ ra thứ Bảy là sinh nhật tôi.

Chiếc bánh kem ấy là thứ tôi đã mong chờ từ rất lâu.

Trên bánh còn phải đặt một mô hình xe đua màu xanh mà tôi yêu thích.

Mẹ im lặng một lúc, sau đó bảo nhân viên hủy đơn.

“Đứa trẻ không hiểu chuyện. Đợi nó sửa đổi rồi đặt sau.”

Trên bàn ăn, mẹ múc bữa sáng cho chị cả và em trai trước.

Đến lượt bát của tôi, bà chỉ múc nửa bát, sau đó mang vào bếp giữ ấm.

Bố nhíu mày.

“Bà mềm lòng quá rồi đấy. Đến bao giờ nó mới chịu sửa đổi? Tiền sinh hoạt tháng sau cứ cắt đi đã.”

Mẹ do dự một lát, mở ứng dụng chuyển khoản, hủy lệnh chuyển định kỳ hai trăm tệ mỗi tháng cho tôi.

Chị cả hạ thấp giọng hỏi:

“Nếu hôm nay Sầm Dã vẫn không về thì sao ạ?”

Bố đặt thìa xuống.

“Nó không có tiền trong tay, chẳng lẽ còn có thể tiếp tục chống đối gia đình mãi được?”

Bố vốn ít nói, nhưng lại là người hiểu rõ nhất cách dùng tiền để kiểm soát con cái.

Không có tiền thì cũng chẳng có tư cách cứng đầu.

Mỗi tháng, tôi chỉ có hai trăm tệ tiền tiêu vặt.

Số tiền ấy miễn cưỡng đủ để ăn uống, đi lại, vậy mà tôi vẫn phải ghi chép từng khoản chi tiêu.

Trong khi đó, tiền của chị cả và em trai chưa bao giờ cần ghi sổ.

Tất cả bắt đầu từ năm tôi mười ba tuổi, khi lần đầu tiên tôi nói rằng tiền lẻ trong nhà bị mất.

Trong chiếc hộp sắt vốn có một trăm tám mươi tệ.

Thế nhưng, lúc mở ra chỉ còn ba mươi tệ.

Em trai nói mình không biết.

Chị cả lại khẳng định chắc chắn tôi đã lén lấy tiền đi mua đồ.

Mẹ lập tức lấy cuốn “Sổ nhân phẩm” ra.

“Người mẹ nghi ngờ nhất vẫn là con. Chị cả và em trai con chưa bao giờ nói dối. Chỉ có con, mới bảy tuổi đã biết sửa điểm. Bây giờ học thêm thói giấu tiền thì có gì lạ?”

Tôi tức giận đến mức ném chiếc hộp sắt xuống đất.

“Con không hề tiêu số tiền đó!”

Sau này, tôi phát hiện bên trong hộp giày thể thao mới mua của em trai có lót mấy tờ tiền nhàu nát.

Tôi mang đến cho mẹ xem.

Nhưng em trai lại nói trước khi lấy tiền, nó đã báo với tôi rồi, không ngờ tôi còn cố tình làm ầm chuyện mất tiền lên.

Mẹ trở tay t/ át tôi thêm một cái.

“Bản thân con là đồ nói dối còn chưa đủ, bây giờ lại muốn kéo cả em trai xuống nước sao? Có phải con ghen tị vì tiền tiêu vặt của Tri Viễn nhiều hơn con không?”

Hôm ấy, dòng ghi chép thứ hai trong cuốn “Sổ nhân phẩm” là:

【Vì tiền mà chia rẽ tình cảm chị em.】

Về sau, tôi chuyển sang giữ tiền trong tài khoản điện thoại.

Mật khẩu do đích thân mẹ cài đặt.

Bà nói làm vậy mới thuận tiện quản lý tôi.

Cả chị cả lẫn em trai đều biết mật khẩu ấy.

“Chị và em trai con có gì mờ ám đâu mà phải giấu giếm? Con thì có gì cần che đậy chứ?”

Ngay ngày hôm sau, em trai dùng tiền của tôi mua một chiếc tai nghe không dây.

Tôi hỏi nó đã được tôi đồng ý hay chưa.

Nó tháo tai nghe xuống, đập mạnh lên mặt bàn.

“Anh không chỉ là đồ nói dối, mà còn là đồ mách lẻo nữa à?”

Mẹ bảo nó đeo tai nghe trở lại, sau đó quay sang yêu cầu tôi mang cuốn “Sổ nhân phẩm” ra.

Tháng trước, chị cả đã chuyển tám trăm tệ từ tài khoản của tôi.

Đó là số tiền tôi kiếm được nhờ giúp giáo viên mỹ thuật sắp xếp phòng vẽ.

Tôi vốn định dùng nó để đóng học phí cho một lớp học vẽ.

Ban đầu, chị cả nói mình không lấy.

Đến khi tôi tìm được lịch sử chuyển khoản, chị mới đổi giọng, nói chỉ mượn tạm để xoay xở, sau đó quên trả.

Mẹ đưa tay che dòng lịch sử chuyển khoản ấy lại.

“Chị con đã nói sẽ trả rồi, con còn muốn thế nào nữa? Nhất định phải vu oan cho chị cả, biến nó thành đồ nói dối giống con thì con mới vừa lòng sao?”

Bố lại chuyển thêm cho chị cả một nghìn tệ.

“Đừng chấp nhặt với thằng em không hiểu chuyện.”

Chị cả nhận tiền rất nhanh.

Còn tám trăm tệ của tôi thì mãi mãi không được trả lại.

Đúng lúc ấy, em trai bỗng ôm bụng kêu đau.

Mẹ lập tức bảo nó đừng đi đâu, rót nước nóng cho nó, rồi nhắn tin cho giáo viên.

“Tri Viễn sẽ không vô cớ xin nghỉ học đâu. Thằng bé thật sự không khỏe.”

Tôi chợt nhớ đến lần Bùi Kiêu đ/ á vào bụng tôi năm ngoái.

Khi trở về nhà, tôi phải vịn vào tủ giày, khom người xuống vì đau.

Hôm ấy, mẹ cũng từng rót nước nóng cho tôi.

Tôi nói người làm chuyện đó là người quen của chị cả.

Mẹ lập tức đặt cốc nước ra xa, ở chỗ tôi không thể với tới.

“Sự quan tâm của mẹ dành cho con cũng có giới hạn. Nếu con còn tiếp tục ăn nói bậy bạ như vậy, sau này mẹ sẽ không quan tâm đến con nữa.”

Hôm ấy, tôi không được uống ngụm nước nào nữa.

Còn bây giờ, em trai đã uống hết cốc nước nóng, chị cả cũng ăn xong bữa sáng.

Mẹ thu dọn bát đũa của hai người, mang đến bồn rửa.

Trong bếp, chỉ còn lại nửa bát cháo đang được giữ ấm dành cho tôi.

Chương 3

Tối hôm ấy là buổi tiệc gia đình được tổ chức mỗi tháng một lần.

Họ hàng đều đến đông đủ.

Dưới gầm bàn ăn, tôi nhìn thấy chị cả mở khung trò chuyện với Bùi Kiêu.

Tin nhắn trên cùng là:

【Sầm Dã đâu rồi?】

Phía trước tin nhắn có một dấu chấm than màu đỏ.

Chị cả lại gọi điện cho hắn thêm một lần nữa.

Chuông đổ liên tục cho đến khi cuộc gọi tự động ngắt.

Mẹ bảo chị rót trà cho cậu, chị vội vàng tắt màn hình điện thoại.

Mợ khen chị cả có tiền đồ, sau đó hỏi em trai rằng sang năm thi đại học xong, nó có định ở lại địa phương hay không.

Mẹ mỉm cười nói:

“Tri Viễn nhà em tự biết phấn đấu. Dù đến đâu, thằng bé cũng có thể sống tốt.”

Chiếc ghế của tôi vẫn để trống.