Chương 1 - Quán Mì Và Những Bàn Tay Đánh Bài
Người già kéo đến quán tôi ké điều hòa, tôi lập tức chỉnh nhiệt độ xuống 16 độ.
Tôi mở một quán mì ngay cổng khu dân cư cũ phía tây thành phố, việc làm ăn khá ổn, điều hòa bật suốt từ sáng đến tối.
Sau khi vào hè, những người già trong khu dân cư bắt đầu đến quán tôi ké điều hòa.
Ban đầu chỉ có hai ba người, sau đó kéo đến từng nhóm, rồi về sau dứt khoát chiếm luôn bàn để đánh bài, cắn hạt dưa, biến quán mì của tôi thành phòng đánh bài miễn phí.
Đến giờ ăn, họ cũng không chịu đi.
Tôi nhẹ nhàng khuyên nhủ, họ lại mắng tôi coi thường người già.
Tôi đã thử đủ mọi cách, nhưng đều bị nhóm người già này lần lượt hóa giải.
Nhìn cả căn phòng đầy những người ngang nhiên đến ké mát, tôi bỗng nghĩ thông rồi.
Chẳng phải họ muốn ké điều hòa sao?
Vậy thì cứ để họ ké cho đã!
Loại công suất lớn, nhiệt độ 16 độ ấy.
01
Tôi ngẩng đầu nhìn đồng hồ treo tường, mười một giờ tám phút sáng.
Chỉ hơn mười phút nữa là đến giờ ăn trưa.
Thế nhưng trong quán mì rộng hơn một trăm mét vuông của tôi, hai mươi chiếc bàn đã chật kín người, lại chẳng có một ai đang ăn uống.
Ở chiếc bàn tròn sáu người cạnh cửa sổ, bốn ông già đang đánh bài, quân bài đập xuống bàn bốp bốp, gạt tàn cắm đầy đầu thuốc, dưới đất vương đầy vỏ hạt dưa và vỏ đậu phộng.
Chiếc bàn bốn người bên cạnh có ba bà cụ vừa cắn hạt dưa vừa mở video ngắn bằng loa ngoài, âm lượng lớn đến mức như muốn hất tung cả mái nhà.
Ở chiếc bàn nhỏ trong góc, một ông già còn tháo luôn giày, gác chân lên ghế, đôi chân đi tất cứ thế phơi ra ngoài, mùi chân hòa với mùi thơm của mì khiến người ta buồn nôn.
Tôi hít sâu một hơi, cầm thực đơn đi về phía chiếc bàn tròn.
“Các bác, các cô chú, sắp đến giờ ăn rồi, mọi người xem có phải nên…” tôi nói.
Mấy ông già đánh bài còn chẳng buồn ngẩng đầu, một người đập lá bài xuống bàn:
“Vội gì chứ? Chúng tôi chơi thêm hai ván, đến giờ ăn thì tự khắc sẽ nhường.”
“Không phải, thật sự sắp đến giờ ăn rồi, khách vào sẽ không có chỗ ngồi.”
Tôi cố nén giận.
Một ông già trong số đó dừng tay, nheo mắt nhìn tôi:
“Cậu chủ này, chúng tôi làm sao? Chúng tôi cản trở cậu buôn bán à? Chúng tôi chỉ ngồi đây thôi, có động vào đồ của cậu đâu, cũng chẳng đuổi khách của cậu. Có phải cậu chê chúng tôi đến ké điều hòa không?”
Ông già này họ Trương, tôi nghe mọi người đều gọi ông ta là lão Trương, là người cầm đầu trong nhóm, tính tình khá ngang ngược.
Tôi rất muốn nói, chẳng phải chuyện đó quá rõ rồi sao?
Nhưng ông ta đã nói hết những gì có thể nói.
Bà cụ đang mở video bằng loa ngoài cũng chen vào:
“Chúng tôi đều sống trong khu này, đến quán cậu còn giúp cậu làm mặt tiền đấy, nhìn vào cứ tưởng buôn bán đông khách biết bao. Điều hòa của cậu đằng nào chẳng phải bật, chút chuyện này mà cũng tính toán thì đừng kinh doanh nữa.”
Tôi nghẹn đến mức suýt không thở nổi, chỉ đành cao giọng nhắc lại:
“Đến giờ ăn rồi, phiền mọi người nhường chỗ một chút, tôi còn phải tiếp khách đến ăn.”
Lão Trương cười lạnh:
“Cậu cũng mở cửa buôn bán mà sao không hiểu tiếng người thế? Chúng tôi nói bao nhiêu lần rồi, đến giờ ăn thì tự khắc sẽ đi.”
“Nhưng lần trước các bác cũng nói vậy, kết quả một giờ chiều vẫn còn ngồi đây. Tôi mở cửa làm ăn, tháng này gần như lỗ sạch rồi, các bác thương tình giúp tôi với.”
“Cậu làm ăn lỗ thì liên quan gì đến chúng tôi? Tự cậu kinh doanh không tốt lại đổ lên đầu chúng tôi à?” lão Trương nói.
Bà cụ kia lại tăng âm lượng video lên thêm một nấc:
“Đúng đấy, chúng tôi ngồi đây chứ có cấm cậu tiếp khách khác đâu. Cậu đuổi chúng tôi tức là coi thường người già.”
Tôi cảm thấy thái dương giật liên hồi, cố giữ bình tĩnh:
“Tôi không coi thường mọi người, nhưng mọi người nhìn xem, hơn một tháng nay ngày nào đến giờ ăn cũng chẳng có khách nào ngồi được.”
“Thế là vì mì của cậu không ngon!”
Lão Trương cầm bài lên lần nữa:
“Đánh!”
“Bốp” một tiếng, một lá bài bị đập mạnh xuống bàn.
Tôi đứng đó, cảm giác bất lực từ lòng bàn chân dâng thẳng lên đầu.
Năm ngoái tôi thuê lại mặt bằng kinh doanh ngay cổng khu dân cư cũ phía tây thành phố này rồi mở quán mì Chu Ký.
Ban đầu suy nghĩ rất đơn giản, ngay cổng khu dân cư cũ, đông người qua lại, tiền thuê tương đối rẻ, thích hợp làm ăn nhờ khách quen.
Nửa năm đầu quả thật rất tốt.
Mì của tôi dai ngon, nước dùng ninh đậm đà, cư dân quanh đây, dân văn phòng và học sinh đều thích đến ăn, doanh thu mỗi ngày có thể đạt năm sáu nghìn tệ.
Nhưng từ khi mùa hè năm nay bắt đầu, mọi chuyện trở nên khó xử lý.
Đầu tháng Bảy, khi thời tiết vừa nóng lên, mỗi buổi chiều đều có hai ba người già vào ngồi.
Lúc đó tôi cũng chẳng để tâm.
Dù sao cũng không phải giờ ăn, điều hòa đằng nào cũng bật, người già vào tránh nóng một lát chẳng có gì to tát.
Đôi khi tôi còn bảo nhân viên rót cho họ một cốc nước ấm.
Nhưng nhóm người già này cứ như mèo ngửi thấy mùi tanh.
Ngày đầu hai người, ngày thứ hai bốn người, sau một tuần, cứ đúng hai giờ đến năm giờ chiều là quán tôi lại bắt đầu “mở sòng bài”.
Về sau, mới mười giờ sáng vừa mở cửa, quán đã bị những người già chiếm hết.
Bàn bốn người thì bốn người ngồi đánh bài, bàn hai người thì hai người chơi cờ, ngay cả chiếc bàn nhỏ nhất gần cửa cũng có một ông già chuyên dùng để đặt bình giữ nhiệt và quạt lá.
Quán mì của tôi bật điều hòa suốt ngày, vốn là chuyện cơ bản khi kinh doanh ăn uống.
Nhưng tôi không ngờ điều đó lại trở thành “biển hiệu” thu hút người già.
Cuối tháng Bảy, đến giờ ăn tối, lần đầu tiên tôi mở miệng khuyên họ rời đi.
“Các bác, các cô chú, đến giờ ăn rồi, khách sắp tới ăn cơm, mọi người xem…” tôi nói.
“Được được được, đi ngay đây.”
Lúc ấy họ vẫn còn biết giữ thể diện, lần lượt đứng dậy rời đi.
Nhưng sang đầu tháng Tám, khi tôi khuyên nữa, họ không chịu đi.
“Quán cậu đằng nào cũng mở, chúng tôi ngồi đây có ảnh hưởng gì đến cậu đâu.”
“Đúng đấy, chúng tôi có ăn đồ của cậu đâu, cậu đuổi chúng tôi làm gì?”
“Cậu trẻ này sao chẳng hiểu chuyện gì cả? Chúng tôi già rồi, sợ nóng.”
Đến giữa tháng Tám, họ đã ngang nhiên đến mức khiến tôi trợn mắt há miệng.
“Tôi đã ngồi đây rồi, cậu mở quán còn dám đuổi khách à?”
“Chúng tôi là khách, khách hàng là thượng đế, cậu có hiểu không?”
“Cậu mà dám đuổi, chúng tôi sẽ tố cáo!”
Khách hàng.
Thượng đế.
Họ đã từng mua thứ gì?
Không những chưa mua gì, mỗi ngày còn dùng hết mấy gói khăn giấy miễn phí.
Họ biến quán mì của tôi thành trung tâm sinh hoạt người cao tuổi, thành phòng đánh bài miễn phí, thành khu nghỉ dưỡng tránh nóng.
Hơn một tháng qua doanh thu của tôi từ trung bình năm nghìn tệ mỗi ngày giảm xuống chưa đến hai nghìn.
Ngày nào tôi cũng trơ mắt nhìn đến giờ ăn, những vị khách thực sự muốn ăn mì vừa đẩy cửa bước vào, thấy cả phòng toàn ông bà già đánh bài, mở video bằng loa ngoài, tháo giày phơi chân thì lập tức quay đầu bỏ đi.
02
Tôi đã thử rất nhiều cách.
Tôi từng đến giờ ăn thì đi từng bàn khuyên nhủ, nhưng đều bị họ mắng ngược lại.
Tôi từng bảo nhân viên cứ năm phút lại cầm thực đơn tới hỏi:
“Các bác muốn gọi món gì không ạ?”
Họ chỉ cười rồi nói:
“Để xem thêm chút nữa.”
Tôi thậm chí còn thử phát loa:
“Kính thưa quý khách, số ghế của quán có hạn, xin ưu tiên chỗ ngồi cho khách dùng bữa.”
Phát suốt ba ngày, người già vẫn đánh bài thì đánh bài, cắn hạt dưa thì cắn hạt dưa, hoàn toàn coi như không nghe thấy.
Nhìn từng vị khách lần lượt bỏ đi, tôi hiểu khuyên nhủ chẳng có tác dụng.
Những người già này đã tụ lại thành nhóm chống đối, mặt dày như tường thành, nói gì cũng vô ích.
Phải nghĩ cách khác.
Một cách giải quyết tận gốc, khiến họ tự nguyện rời đi.
Sáng hôm sau, tôi cho người in một tờ thông báo rồi dán ở vị trí dễ thấy nhất trên cửa kính.
Giấy trắng chữ đen, viết rõ ràng:
THÔNG BÁO
Quán là địa điểm kinh doanh, số lượng chỗ ngồi có hạn.
Khách vào quán cần sử dụng dịch vụ, xin không chiếm chỗ.
Người không sử dụng dịch vụ vui lòng không vào trong chiếm chỗ.
Cảm ơn quý khách đã hợp tác.
Mười giờ sáng, nhóm người già đầu tiên đến đúng giờ.
Mấy ông già đánh bài đi đầu, mỗi người phe phẩy một chiếc quạt lá, phía sau là hai bà cụ và vài gương mặt tôi chưa từng thấy.
Họ đến cửa, lão Trương nheo mắt nhìn thông báo.
“Ồ, còn dán cả thông báo cơ đấy.”
Họ đẩy cửa, đi thẳng vào trong rồi chọn chiếc bàn tròn lớn gần cửa sổ ngồi xuống.
Tôi đi theo:
“Bác à, bác cũng thấy thông báo ngoài cửa rồi đấy.”
Lão Trương liếc tôi:
“Ý là vào quán phải tiêu tiền đúng không? Được, mỗi người cho một cốc nước lọc.”
Mấy ông bà già phía sau lập tức phụ họa:
“Đúng đấy, nước lọc, mỗi người một cốc, chúng tôi tiêu tiền.”
Tôi cố nén giận:
“Nước lọc không bán riêng, nước nóng là quán cung cấp miễn phí.”
“Vậy cho chúng tôi một đĩa hạt dưa, loại mười tệ, lấy thêm vài cái đĩa, chúng tôi tự chia.” Một bà cụ nói.
“Chúng tôi đã tiêu tiền rồi, giờ cậu hết lời để nói rồi chứ?” lão Trương đắc ý nhìn tôi.
Tôi thật sự muốn khóc mà không có nước mắt.
Mười tệ tiền hạt dưa, họ có thể cắn cả ngày, chẳng khá hơn việc chiếm chỗ mà không tiêu tiền là bao.
Nhưng người ta quả thật đã mua đồ, tôi lấy lý do gì đuổi họ?
Lúc này tôi mới nhận ra, cái gọi là thông báo chỉ có thể ngăn người biết điều chứ không ngăn được người mặt dày.
Người bình thường nhìn thấy thông báo sẽ nghĩ:
“À, không mua gì thì không được ngồi, vậy mình đi.”
Còn đám ông bà già này thì sao?
Họ căn bản chẳng thèm giả vờ.
Không phải cậu muốn chúng tôi tiêu tiền sao?
Được, tôi tiêu.
Tôi mua thứ rẻ nhất, mua một phần gia vị một tệ, mua một cốc nước lọc.
Sau đó thì sao?
Sau đó họ tiếp tục chiếm chỗ, hưởng điều hòa, đánh bài.
Bạn chẳng thể làm gì được họ.
Tôi thử nói lý lẽ:
“Tôi dán thông báo với ý muốn mọi người vào quán là để ăn uống, chứ không phải chiếm chỗ. Mọi người gọi một đĩa hạt dưa rồi ngồi cả ngày thì khác gì không tiêu tiền?”
“Vậy ý cậu là muốn quy định mức tiêu tối thiểu à?”
Tôi còn chưa hiểu ông ta muốn nói gì thì lão Trương đã lấy điện thoại ra gọi báo cơ quan chức năng.
Chuyện này thật sự quá vô lý.
Tôi dán thông báo trong chính cửa hàng của mình, không đánh người, không mắng người, cũng chưa đuổi ai, càng chẳng xảy ra xung đột.
Tôi không tin chuyện như thế cũng có người quản.
Nhưng cuối cùng tôi vẫn đánh giá thấp mấy ông bà già này.
Nửa tiếng sau, hai người mặc đồng phục bước vào cửa, một nam một nữ.
Người đàn ông xuất trình giấy tờ:
“Anh là chủ quán phải không? Chúng tôi thuộc cơ quan quản lý thị trường. Có người tố cáo anh vi phạm quy định khi đặt mức tiêu dùng tối thiểu.”
Đầu óc tôi “ong” một tiếng.
Lão Trương đứng dậy, ngẩng cằm đắc ý nhìn tôi:
“Đúng đúng đúng, chính là quán này. Họ dán thông báo, nói không tiêu tiền thì không được ngồi. Chúng tôi tiêu rồi thì họ lại chê chúng tôi tiêu ít. Tôi có ghi âm đây.”
Tôi:!!!
Mẹ kiếp, đám ông bà già này còn biết ghi âm nữa à?
03
Tôi muốn giải thích, nhưng nữ nhân viên đã bắt đầu phổ biến quy định cho tôi:
“Theo quy định quản lý ngành dịch vụ ăn uống, cơ sở kinh doanh ăn uống không được đặt mức tiêu dùng tối thiểu.”
Tôi chỉ vào cả phòng đầy người già, giận đến mức không chịu nổi:
“Nhưng ngày nào họ cũng đến chiếm chỗ mà không ăn uống gì, tôi còn làm ăn thế nào?”