Chương 1 - Người Đàn Ông Bên Cạnh Giường Bệnh

Bố tôi được đẩy vào phòng cấp cứu lúc hai giờ mười bảy phút chiều hôm đó, tôi ký tên vào bản cam kết phẫu thuật, ngòi bút đâm rách cả giấy.

Y tá bảo chi phí phẫu thuật ba mươi lăm vạn, phải nộp trước hai mươi vạn, không thì không thể lên bàn mổ.

Tôi đứng sau cây cột lớn ở sảnh tầng một khu điều trị nội trú, gọi cuộc điện thoại đầu tiên cho anh trai tôi.

Anh ấy không bắt máy.

Cuộc gọi thứ hai reo đến hồi chuông thứ sáu anh ấy mới nghe, đầu dây bên kia có tiếng người nói chuyện, giống như đang ở trên bàn nhậu.

Anh ấy nói, việc gì thế, đang bận.

Tôi nói bố ngã từ giàn giáo xuống, xuất huyết não, đang cấp cứu ở bệnh viện nhân dân, chi phí phẫu thuật ba mươi lăm vạn.

Đầu dây bên kia im lặng một chút.

Rồi anh ấy nói, ừ, biết rồi.

Nói xong liền cúp máy.

Bố tôi là thợ nề.

Làm thợ nề cả đời.

Năm anh tôi hai mươi hai tuổi đòi làm ăn buôn bán, bố tôi bán căn nhà ở quê đi, được bảy vạn tám ngàn tệ, không thiếu một xu đưa hết cho anh ấy.

Bảy vạn tám của năm 2003, bố tôi chắt bóp suốt mười hai năm trời.

Anh tôi cầm số tiền đó mở cửa hàng vật liệu xây dựng đầu tiên, gặp đúng đợt sốt đô thị hóa, ba năm mở liền bốn chi nhánh, sau này lại mở trạm trộn bê tông, lại lập đội xe vận tải.

Bây giờ anh ấy ở khu chung cư view sông Thành Nam, căn hộ thông tầng rộng một trăm sáu mươi mét vuông, phòng khách treo một bức tranh sơn thủy, chị dâu tôi bảo thuê người vẽ, tốn mất hai vạn.

Dưới hầm để hai chiếc xe hơi, một chiếc Passat màu đen, một chiếc Audi Q5 màu trắng, chiếc Audi là chị dâu lái, biển số đuôi ba con 6.

Bố tôi thì ở trong dãy nhà tạm bằng tôn dựng cạnh công trường.

Mùa hè bốn mươi độ, mùa đông âm năm độ, cửa sổ dán kín bằng nilon, gió thổi qua kêu phần phật.

Năm nay ông năm mươi tám tuổi, vẫn còn trèo giàn giáo.

Mẹ tôi mất sớm, một mình bố tôi gà trống nuôi con kéo hai anh em tôi khôn lớn.

Anh tôi lớn hơn tôi bảy tuổi.

Bố tôi chưa từng hỏi xin anh tôi một đồng nào.

Lần thứ hai tôi gọi điện cho anh trai là vào sáu giờ rưỡi sáng hôm sau.

Chắc anh ấy vẫn chưa dậy, giọng nói lờ đờ ngái ngủ.

Tôi nói anh ơi, tiền phẫu thuật vẫn còn thiếu hơn hai mươi vạn nữa, bác sĩ bảo không thể kéo dài thêm được, em viết giấy vay nợ cho anh, tính lãi theo ngân hàng.

Anh ấy ho hai tiếng, tôi nghe thấy tiếng bật lửa tanh tách, anh ấy đang châm thuốc.

Anh ấy nói, không phải anh không muốn giúp chú, năm nay làm ăn khó khăn, mấy công trình tiền nong đều chưa kết toán xong, tiền trên sổ sách không rút ra được.

Tôi nói anh ơi, năm đó bố bán nhà cho anh mở tiệm, bảy vạn tám đấy.

Anh ấy bảo, chuyện từ bao nhiêu năm trước rồi.

Chuyện từ bao nhiêu năm trước rồi.

Câu nói đó tôi nhớ mãi đến tận bây giờ, không sót một chữ.

Lần thứ ba tôi gọi điện, là chị dâu nghe máy.

Chị ấy bảo anh chú đang tắm, chú có chuyện gì thì nói với chị cũng được.

Tôi nói chị dâu, bố bị xuất huyết não, tiền mổ vẫn còn thiếu—

Chị ấy bảo, chị biết rồi, anh chú nói với chị rồi. Không phải không giúp bố con chú, mà nhà nào cũng có nỗi khổ riêng, năm nay bọn chị cũng khó khăn, cuối năm còn một khoản nợ ngân hàng phải trả, chú đâu thể bắt bọn chị bán nhà đi được.

Tôi nói chị dâu, em không phải xin, em là vay.

Chị ấy nói, vay thì cũng phải có mới cho vay được chứ, bọn chị có phải mở ngân hàng đâu.

Sau khi cúp máy, tôi ngồi rất lâu ở lối thoát hiểm cầu thang bệnh viện.

Khúc cua tầng ba có một ô cửa sổ, trên mặt kính có một vết nứt, dán bằng băng dính trong suốt, gió từ khe nứt lùa vào, ram ráp lạnh.

Bên ngoài trời đã tối mịt, đèn đường đã bật sáng, ánh màu vàng cam.

Dưới lầu có một bà cụ đang dắt chó đi dạo, con chó nhỏ xíu, chạy được hai bước lại dừng lại hít ngửi mặt đất.

Bố tôi nằm trong phòng hồi sức tích cực ICU trên lầu, người cắm ba ống dẫn lưu.

Ông không hề biết tôi đang đứng bên ngoài gọi điện vay tiền.

Ông chẳng biết một chuyện gì cả.

Tôi đi vay tất cả những người có thể vay.

Lão Lưu, bạn cùng phòng đại học chuyển cho hai vạn, chúng tôi tốt nghiệp năm năm chưa từng gặp lại, cậu ấy nhắn một câu “không vội trả”.

Trong nhóm lớp cấp ba gom được một vạn sáu, người góp năm trăm, người góp một ngàn, người góp hai ngàn, có một bạn nữ ngày xưa hiếm khi nói chuyện chuyển ba ngàn tệ, phần ghi chú viết chữ “cố lên nhé”.

Ba ngàn tệ.

Tên cô ấy tôi suýt nữa thì không nhớ nổi.

Bác họ tôi gom cho một vạn.

Bên họ hàng đằng ngoại gom được ba vạn.

Cơ quan ứng trước cho hai tháng lương, tám ngàn bốn.

Vẫn còn thiếu mười hai vạn.

Bố tôi nằm trong phòng ICU sáu ngày.

Ngày thứ sáu bác sĩ tìm tôi nói chuyện, bảo rằng chỗ xuất huyết đã kiểm soát được, nhưng bắt buộc phải mổ lần hai để dọn sạch khối máu tụ, nếu không di chứng sẽ cực kỳ nghiêm trọng.

Tôi nói tôi biết rồi.

Bác sĩ nhìn tôi một cái, bảo, chuyện chi phí thì—

Tôi nói để tôi tự lo.

Chiều hôm đó tôi đến tiệm vàng.

Bố tôi có một chiếc đồng hồ đeo tay hiệu Thượng Hải, loại máy cơ, mặt số đã ố vàng.

Đó là chiếc đồng hồ mẹ mua cho ông hồi mới cưới nhau, tốn một trăm hai mươi tệ. Một trăm hai mươi tệ của năm 1985, bằng hai tháng lương của bố tôi.

Sau khi mẹ mất, bố tôi vẫn luôn đeo nó, dây da thay mất ba lần, vỏ đồng hồ mòn bóng loáng.

Hôm nhập viện, bác Triệu bạn làm cùng tháo ra từ cổ tay ông, nhét dưới gầm gối.

Khoảnh khắc lục tìm chiếc đồng hồ ấy ra, tay tôi run lên bần bật.

Người ở tiệm cầm đồ lật qua lật lại ngắm nghía hai lần, bảo chiếc này năm tháng lâu quá rồi, bộ máy mòn nhiều, đưa cậu tám trăm.

Tám trăm tệ.

Tôi bảo được.

Gã đếm từng tờ tiền đặt lên mặt quầy, tôi khựng lại mất mấy giây mới cầm lấy.

Tôi lại quẹt thấu chi sạch ba chiếc thẻ tín dụng, gom thêm được bốn vạn mốt.

Hỏi mượn Tiểu Triệu đồng nghiệp hai vạn, tháng trước cậu ấy vừa đóng tiền cọc mua nhà, trong tay cũng chẳng còn bao nhiêu.

Vẫn còn thiếu năm vạn.

Cuối cùng là chủ nhiệm Trần ở khoa tôi biết chuyện, lấy tiền riêng cho tôi mượn năm vạn, bảo bao giờ có thì trả.

Ca mổ diễn ra vào ngày thứ tám.

Mổ suốt năm tiếng hai mươi phút.

Bác sĩ mổ chính bước ra mồ hôi ướt đẫm cả mũ phẫu thuật, ông ấy nói ca mổ coi như thuận lợi, nhưng khả năng phục hồi chức năng vận động nửa người bên trái phải trông chờ vào giai đoạn sau.

Tôi hỏi ý bác sĩ là sao.

Ông ấy nói, đi lại có thể sẽ không được thuận tiện, phải tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng.

Bố tôi cả đời này kiếm cơm dựa vào đôi chân.

Trèo giàn giáo, ngồi xổm trên bờ tường, vác bao xi măng leo cầu thang, một ngày đi bộ hai vạn bước.

Bây giờ ông có thể sẽ không đi lại bình thường được nữa.

Hôm bố tôi được chuyển ra khỏi phòng ICU, mở mắt ra câu đầu tiên ông hỏi là, hết bao nhiêu tiền.

Tôi bảo không tốn mấy.

Ông hỏi, anh mày đến chưa.

Tôi bảo anh ấy bận.

Ông không hỏi thêm nữa.

Mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, bờ môi mấp máy, không biết định nói điều gì.

Tôi rót cho ông cốc nước, đưa ống hút đến bên khóe miệng.

Ông nhấp một ngụm, bảo, để đấy đi.

Anh tôi chưa từng bước chân đến bệnh viện.

Một lần cũng không.

Bố tôi nằm viện ba mươi hai ngày.

Ngày xuất viện chỉ có một mình tôi làm thủ tục.

Bảng thanh toán in ra hết tổng cộng hơn ba mươi sáu vạn bốn ngàn, bảo hiểm y tế chi trả một phần, tự chi trả hai mươi bảy vạn.

Trong hai mươi bảy vạn ấy, có một đồng nào của anh tôi không.

Không có.

Lúc tôi đẩy xe lăn đưa bố ra khỏi cổng lớn khu nội trú là hơn chín giờ sáng, đã sang tháng mười một, gió se se lạnh.

Bố tôi lấy tay sờ nắn bắp chân trái, cái chân đó đã không còn nghe theo sự điều khiển nữa rồi.

Ông nói, về nhà thôi.

Tôi nói vâng.

Ông bảo, nấu cho tao bát mì, thả thêm quả trứng ốp la, cơm bệnh viện tao nuốt ngán ngẩm rồi.

Tôi đón bố về căn phòng trọ một gian tôi đang thuê.

Bốn mươi lăm mét vuông, ở tầng sáu, không có thang máy.

Tôi cõng ông leo lên.

Ông nằm trên lưng tôi, nhẹ hơn rất nhiều so với trí nhớ của tôi.

Hồi tôi còn nhỏ ông từng cõng tôi leo núi, khi ấy ông nặng một trăm sáu mươi cân, sống lưng thẳng tắp như một thanh sắt đặc.

Bây giờ ông chưa đầy một trăm hai mươi cân, từng khúc xương sống cộm gồ ghề cọ vào lưng tôi.

Lên đến tầng năm ông bảo nghỉ một tí.

Tôi nói không cần đâu, sắp đến nơi rồi.

Ông bảo, nghỉ một tí đi.

Tôi đành dừng lại.

Ông áp người trên lưng tôi không nói lời nào, độ mười mấy giây sau, ông bảo đi thôi.

Tối hôm ấy tôi nấu mì cho ông ăn, mì sợi tự cán tay, thêm một quả trứng ốp, rắc chút hành hoa.

Ông ăn được nửa bát.

Ông bảo đủ rồi.

Tôi bảo ăn thêm tí nữa đi.

Ông bảo nuốt không vô.

Ông đặt đũa xuống, nhìn lướt qua cổ tay mình.

Chỗ đó trước kia từng đeo chiếc đồng hồ Thượng Hải kia.

Ông nhìn nhìn một thoáng, chẳng nói năng chi.

Tuần thứ ba sau khi bố xuất viện, lúc ngồi ăn cơm ở căng tin cơ quan tôi lướt Bảng tin bạn bè.

Chị dâu tôi đăng một bài viết mới.

Chín bức ảnh.

Bức đầu tiên là một chiếc xe hơi màu đỏ, hiệu BMW X3, trên vô lăng thắt một chiếc nơ bướm.

Dòng trạng thái viết là: Quà sinh nhật chồng tặng, yêu anh.

Tôi nhìn lại thời gian đăng bài.

Ngày mùng chín tháng mười một.

Bố tôi nằm viện từ ngày mười hai tháng mười đến ngày mười ba tháng mười một.

Ngày mùng chín tháng mười một, bố tôi vẫn còn nằm bẹp trên giường bệnh, tay trái cầm đôi đũa còn không vững.

Anh tôi mua cho chị dâu một chiếc BMW.

Tôi chụp màn hình bài đăng đó lại, lưu vào trong điện thoại.

Không cho bất kỳ ai xem.

Tối hôm đó khi tôi về nhà, bố tôi đang ngồi trên chiếc ghế xếp ở phòng khách xem tivi, chương trình Thời sự.

Tay trái ông đặt trên đầu gối, các ngón tay thỉnh thoảng lại co duỗi cử động một chút, bác sĩ bảo đây là đang tự tập phục hồi, phải vận động nhiều.

Ông hỏi, hôm nay đi làm mệt không con.

Tôi bảo không mệt.

Ông nói, trong tủ lạnh có hai cái màn thầu, trưa bố hấp lại cho nóng rồi, con ăn tạm đi.

Tôi nói vâng.

Lúc tôi đứng trong bếp hâm nóng màn thầu, lò vi sóng kêu vo vo, tôi rút điện thoại ra, lại nhìn ngắm bức ảnh chiếc BMW kia thêm một lần nữa.

Chiếc xe màu đỏ, chiếc nơ bướm, ngày mùng chín tháng mười một.

Tôi tắt màn hình điện thoại, đút lại vào túi quần.

Màn thầu nóng rồi, tôi ăn kèm một đĩa dưa muối ăn liền hai cái.

Bố tôi ở ngoài phòng khách nói vọng vào, chị dâu con hai hôm trước đăng cái gì trong nhóm ấy nhỉ, bố không bấm vào xem.

Tôi bảo không có gì đâu, quảng cáo ấy mà.

Ông ừ một tiếng.

Đêm hôm đó tôi mất ngủ.

Không phải vì chiếc xe kia.

Mà là vì lúc bố tôi nói chữ “quảng cáo”, tôi đã không hề do dự mà tiếp lời nói dối.

Quá trình hồi phục của bố tôi rất chậm.

Kỹ thuật viên vật lý trị liệu bảo ít nhất phải nửa năm mới thấy được hiệu quả, với điều kiện là ngày nào cũng phải kiên trì tập luyện.

Ban ngày tôi đi làm, tối về đỡ ông tập.

Dìu ông đi lại trong phòng khách, từ mé ban công sang đến mé cửa chính, khoảng cách sáu mét, đi một lượt mất ba phút đồng hồ.

Tay phải ông bám vào tường, chân trái kéo lê trên sàn, mỗi bước đi đều dồn hết sức lực, trán ướt đẫm mồ hôi.

Đi được hai vòng là ông chịu không nổi nữa, ngồi phịch xuống ghế thở dốc.

Ông bảo, mày đi làm việc của mày đi, mặc kệ tao.

Tôi bảo không sao đâu.

Ông hỏi, năm nay mày bao nhiêu tuổi rồi.

Tôi bảo hai mươi tám.

Ông nói, đến tuổi tìm đối tượng rồi đấy.

Tôi nói để sau hẵng hay.

Ông bảo, đừng có giống như bố, mẹ mày mất sớm, bố thui thủi một mình bao nhiêu năm nay, chẳng dễ chịu gì đâu.