Chương 1 - Năm Năm Ở Nhờ Bùi Gia

Ta ở nhờ Bùi gia năm năm.

Ngày ngày ta đều mang canh hạt sen đến thư phòng cho chàng.

Chàng không uống.

Ta đổi thành bánh hoa quế.

Chàng không ăn.

Ta đổi thành trà bạc hà.

Chàng nhìn cũng chẳng nhìn.

Ta cứ tưởng là khẩu vị không hợp.

Cho đến hôm ấy, khi đi ngang qua hoa sảnh, ta nghe thấy chàng nói với muội muội rằng—

“Cùng một kiểu với mẫu thân nàng ta.”

“Trong xương cốt đã chẳng sạch sẽ.”

“Trong lòng chỉ toàn ý nghĩ bám víu quyền quý, muội tránh xa nàng ta ra.”

Năm năm lấy lòng, chàng gọi là tâm thuật bất chính.

Năm năm dè dặt cẩn thận, chàng gọi là trèo cao.

Ta không khóc.

Nhân lúc chàng ra khỏi thành làm việc.

Ta nhờ người hầu cũ của mẫu thân đã mất làm mối.

Lặng lẽ gả mình đi.

Chương 1

Quy củ của Bùi gia rất nhiều.

Giờ nào thức dậy, giờ nào dùng bữa, giờ nào đi thỉnh an, tất cả đều có định lệ.

Ta đã sống trong tòa trạch viện này năm năm, mỗi một điều đều nhớ còn rõ hơn cả tiểu thư ruột thịt của Bùi gia.

Không còn cách nào khác.

Ăn nhờ ở đậu nhà người, không nhớ rõ chính là tự tìm đường chết.

Mỗi ngày giờ Mão, trời còn tối đen, ta đã tỉnh dậy.

Trước tiên đến phòng bếp, tự tay nấu một chén canh hạt sen.

Dùng nồi đất nhỏ, lửa nhỏ hầm chậm.

Hạt sen phải bỏ tim, bỏ tim rồi mới không đắng.

Mộc nhĩ trắng phải xé nhỏ, xé nhỏ rồi ăn mới mềm mịn.

Những điều này đều là do ta tự mày mò ra, không ai dạy ta, cũng chẳng ai hỏi ta.

Đợi canh nấu xong, ta múc vào chung sứ xanh rồi bưng đến tiền viện.

Đi qua cửa hoa rủ, qua hành lang tay vịn, đến trước thư phòng của chàng.

Ta khẽ gõ cửa.

“Bùi đại ca, ta nấu canh hạt sen, đặt ở cửa rồi.”

Bên trong chưa từng có tiếng đáp lại.

Ta liền đặt chung canh lên chiếc kỷ thấp bên cạnh ngưỡng cửa, rồi xoay người rời đi.

Lúc đi, ta không dám ngoảnh đầu lại.

Ta sợ chàng vừa hay mở cửa, nhìn thấy dáng vẻ lưu luyến không chịu đi của ta.

Ngày hôm sau, chung sứ xanh được bưng về nguyên vẹn.

Đầy nguyên.

Chàng không uống.

Ta nghĩ có lẽ canh hạt sen quá thanh đạm, không hợp khẩu vị của chàng.

Thế là ta đổi thành bánh hoa quế.

Đêm hôm trước nhào bột, để qua một đêm cho bột nghỉ hẳn, trời chưa sáng đã dậy hấp.

Hoa quế là hoa hái từ cây quế già sau viện vào mùa thu, dùng mật ướp suốt cả mùa đông, đường thấm vàng óng trong veo.

Khi hấp lên, hương thơm lan khắp phòng.

Hấp xong, ta bưng đến cho chàng, đặt trên chiếc kỷ thấp.

Ngày hôm sau.

Vẫn nguyên vẹn được bưng về.

Đổi thành bánh hạnh nhân.

Vẫn nguyên vẹn được bưng về.

Đổi thành trà bạc hà.

Vẫn nguyên vẹn được bưng về.

Đổi thành viên sơn tra, bánh đậu xanh lạnh, sương ngân nhĩ kỷ tử…

Tất cả đều được bưng về nguyên vẹn.

Năm năm.

Ta đổi mấy chục món.

Trên đĩa chưa từng thiếu một góc.

Chàng chưa từng chạm đến dù chỉ một miếng.

Ta liều mạng tự nhủ, có lẽ thật sự là không hợp khẩu vị, cũng có lẽ chàng không thích đồ ngọt.

Nhưng chàng ăn ngọt.

Ta từng tận mắt thấy.

Lần đó, chàng dùng bữa ở chính sảnh, gắp một miếng ngó sen tẩm mật, nhai mấy cái, rồi lại gắp thêm một lần.

Ta ở thiên sảnh giúp Lệnh Nghi cô nương chỉnh giỏ kim chỉ, khóe mắt liếc thấy chàng gắp miếng ngó sen ấy, trong lòng bỗng thắt lại.

Chàng ăn đồ ngọt.

Vậy vì sao lại không chạm vào thứ ta đưa?

Ta không dám nghĩ nhiều, cúi đầu xuống, xỏ sợi chỉ vào lỗ kim.

Ngón tay không vững lắm, bị kim đâm một cái, rỉ ra một giọt máu.

Ta ngậm vào miệng, mút sạch.

Ý nghĩ như thế từng xuất hiện rất nhiều lần.

Mỗi lần như vậy, ta đều nuốt nó trở về.

Giống như mút sạch giọt máu kia.

Không nghĩ nữa, sẽ không đau.

Bùi Diễn Châu là trưởng tử của Bùi phủ.

Thiếu niên vào làm quan, hai mươi hai tuổi đã nhận chức vụ ở Hình bộ, người ngoài nhìn thấy chàng đều phải nặn ra mấy phần tươi cười.

Nụ cười của chàng, ta chưa từng thấy.

Chàng lạnh nhạt với tất cả mọi người, chỉ riêng với muội muội Bùi Lệnh Nghi, thỉnh thoảng sẽ lộ ra vài phần ôn hòa.

Lệnh Nghi là con gái út ruột thịt của Bùi phu nhân, được cả nhà nâng niu trong lòng bàn tay.

Còn ta, là người ngoài ở nhờ Bùi gia.

Mẫu thân ta từng làm việc trong Bùi gia, sau này rời khỏi Bùi phủ, gả cho một thư sinh nghèo dạy học—chính là phụ thân ta.

Phụ thân mẫu thân lần lượt qua đời, ta không còn nơi nào để đi.

Năm đó, Bùi lão phu nhân nhớ chút tình cũ với mẫu thân ta, thấy ta đáng thương nên đón ta vào phủ, nuôi ở viện bên.

Chữ “nuôi” nghe thì hay.

Nhưng đám hạ nhân trong Bùi phủ đều hiểu rõ trong lòng.

Ta không phải tiểu thư của Bùi gia, không phải họ hàng, cũng chẳng tính là dưỡng nữ được nhận nghiêm chỉnh.

Ta chỉ là một kẻ không danh không phận, sống nhờ vào sự bố thí của Bùi gia.

Nha hoàn dưới hiên gặp ta, ngay cả lễ cũng lười hành.

Chăn đệm ở viện bên một mùa mới thay một lần.

Mùa đông, than lửa theo phần lệ chỉ cho một nửa.

Ta co ro trong chăn, hơi thở phả ra cũng thành màu trắng.

Ta đều nhịn.

Bởi vì ta biết, nếu Bùi Diễn Châu thấy ta chướng mắt, chỉ cần một câu là có thể đuổi ta đi.

Ta không còn nơi nào khác để đi.

Vì vậy năm năm qua tất cả những việc ta làm chỉ có một mục đích.

Đó là để chàng cảm thấy ta là người biết ơn báo đáp, không phải gánh nặng, không phải tai họa.

Nhưng ta không biết, trong mắt chàng, những điều ấy lại là một thứ khác.

Chiều hôm đó.

Trời tháng tư, hoa tử đằng trong viện đang nở rộ.

Ta thay Lệnh Nghi làm gấp nốt đường thêu trên một chiếc khăn tay, trong giỏ kim chỉ thiếu một màu tơ, bèn đến kho lấy.

Kho nằm ở góc tây tiền viện, muốn đến đó phải đi qua hoa sảnh.

Cửa hoa sảnh hé mở một nửa.

Lẽ ra ta nên đi đường vòng.

Nhưng ta nghe thấy giọng của Lệnh Nghi.

Nàng đang cười, giọng mềm mại:

“Ca ca, Uẩn Ninh tỷ tỷ là người rất tốt mà, hôm trước còn giúp muội chép một quyển kinh nữa.”

Bước chân ta khựng lại.

Không phải cố ý nghe lén.

Là thân thể đã dừng trước cả đầu óc.

Sau đó ta nghe thấy giọng của Bùi Diễn Châu.

Lạnh, bằng phẳng, không có bất kỳ gợn sóng dư thừa nào.

“Tránh xa nàng ta ra.”

Lệnh Nghi sững lại:

“Vì sao ạ?”

“Muội có biết mẫu thân nàng ta năm đó vào Bùi phủ bằng cách nào không?”

Chàng ngừng một chút.

“Dựa vào một gương mặt để bám lấy tam thúc, gây chuyện đến mức cả thành đều biết. Sau đó tam thúc bị tổ phụ đánh gãy chân, nàng ta thấy không còn lợi lộc gì, quay đầu liền gả cho một tú tài nghèo kiết xác.”

“Trong xương cốt đã chẳng sạch sẽ.”

“Bây giờ nữ nhi của nàng ta ngày ngày đưa đồ đến thư phòng ta—muội tưởng đó là lòng tốt sao? Cùng một kiểu với mẫu thân nàng ta, trong lòng đầy ý nghĩ bám víu quyền quý, ngoài mặt thì giả vờ ngoan ngoãn.”

Hoa sảnh im lặng trong chốc lát.

Lệnh Nghi không nói gì.

Ta đứng sau cột hiên.

Những chùm hoa tử đằng rủ xuống trước mắt, có ong mật vo ve bay quanh.

Ánh nắng rơi trên mặt, ấm áp dễ chịu.

Ngón tay ta siết chặt, từng khớp xương trắng bệch.

Năm năm.

Hóa ra chàng đã sớm biết ta ngày ngày đưa đồ đến.

Chàng không phải không thích ăn ngọt, cũng không phải chê khẩu vị không hợp.

Chàng là chê bẩn.

Tất cả những thứ ta làm, trong mắt chàng, cũng giống như con người ta vậy—

Trong xương cốt đều chẳng sạch sẽ.

Ta đứng đó rất lâu.

Lâu đến mức con ong mật đã bay khỏi đóa tử đằng.

Lâu đến mức đầu gối cũng tê dại.

Rồi ta xoay người, rời đi.

Không khóc.

Một giọt nước mắt cũng không có.

Chỉ cảm thấy trong thân thể có thứ gì đó đứt lìa.

Không phải trái tim.

Trái tim trong năm năm này đã sớm bị gương mặt lạnh lùng của chàng ủ đến nguội lạnh rồi.

Là sợi dây cuối cùng còn buộc lại.

Trở về viện bên.

Ta đóng cửa lại.

Ngồi bên mép giường, đặt tay lên gối.

Gió thổi qua sân, làm giấy dán cửa sổ khẽ rung.

Ta ngồi suốt cả đêm.

Đến khi trời sáng, ta đưa ra một quyết định.

Đi.

Gả chồng.

Trước khi chàng ra khỏi thành làm việc, ta sẽ gả mình đi.

Không từ mà biệt.

Không cho chàng cơ hội cản trở giữa chừng.

Chương 2

Ba ngày sau, Bùi Diễn Châu phải ra khỏi thành, đến huyện bên điều tra một vụ án.

Tin này là Lệnh Nghi nói cho ta biết.

Nàng không biết ta đã nghe thấy những lời ở hoa sảnh, vẫn như thường lệ đến viện bên tìm ta nói chuyện.

Chỉ là lời ít đi.

Trước kia nàng đến, có thể ngồi hơn nửa canh giờ, líu ríu nói mãi không ngừng.

Bây giờ mới ngồi được một khắc đã tìm cớ rời đi.

Lúc đi, ánh mắt nàng né tránh, không dám nhìn ta lắm.

Lời của ca ca nàng đã có tác dụng.

Nàng đang xa lánh ta.

Ta cười tiễn nàng ra cửa:

“Lệnh Nghi, hôm khác ta thêu xong chiếc khăn kia sẽ đưa cho muội.”

Nàng miễn cưỡng kéo khóe miệng:

“Không vội.”

Nói rồi xoay người đi rất nhanh.

Ta tựa vào khung cửa, nhìn bóng lưng nàng biến mất sau cửa trăng.

Sau đó ta vào phòng, lấy từ dưới gối ra một chiếc khăn cũ.

Trong khăn có gấp một tờ giấy đã ố vàng.

Trên đó là chữ của mẫu thân ta.

Chữ xiêu xiêu vẹo vẹo, bà biết chữ không nhiều, viết rất khó nhọc.

Một cái tên: Liễu ma ma.

Một địa chỉ: Nhà thứ bảy, hẻm Quan Âm, thành nam.

Liễu ma ma là người hầu cũ lúc sinh thời của mẫu thân ta, cũng là người từng cho ta bú.

Câu cuối cùng trước khi mẫu thân lâm chung là:

“Nếu con thật sự đến ngày không còn đường đi, hãy đến tìm Liễu ma ma.”

Khi đó ta không cảm thấy sẽ có ngày này.

Bùi lão phu nhân đối xử với ta tuy lạnh nhạt, nhưng rốt cuộc vẫn cho ta một mái hiên che mưa chắn gió.

Ta cứ tưởng chỉ cần ta đủ ngoan, đủ hiểu chuyện, đủ không khiến người khác chán ghét, ta có thể yên ổn ở lại.

Ít nhất đợi đến khi Bùi gia tìm cho ta một mối hôn sự cũng tạm được, ta sẽ quy củ gả đi, xong một đời.

Bây giờ ta đã hiểu.

Không phải ta chưa đủ ngoan.

Mà trong mắt Bùi Diễn Châu, bản thân sự ngoan ngoãn đã là chứng cứ phạm tội.

Ta càng ngoan, chàng càng cảm thấy ta đang giả vờ.

Ta càng lấy lòng, chàng càng tin chắc—

Con nha đầu này đang trèo cao.

Năm năm qua trước mặt chàng, ta đã sống thành một trò cười.

Sáng sớm hôm sau, ta không đến phòng bếp nấu canh hạt sen.

Đây là lần đầu tiên trong năm năm.

Lưu ma ở phòng bếp bưng chiếc rây lên, hơi sững lại:

“Thẩm cô nương hôm nay không nấu nữa à?”

Ta nói thân thể không thoải mái.

Lưu ma “ồ” một tiếng, không hỏi thêm.

Bà đang bận chuẩn bị bữa sáng cho chính viện, không có thời gian để ý đến một bát canh vốn chẳng ai uống.

Nhân lúc buổi sáng Bùi Diễn Châu đến nha môn, ta thay một bộ y phục cũ, lén rời phủ bằng cửa góc.

Ngoài cửa góc là một con hẻm hẹp, rêu xanh bò lên nửa đoạn chân tường.

Ta men theo con hẻm đi về phía nam, đi mất hai khắc.

Nhà thứ bảy, hẻm Quan Âm.

Tường rào thấp bé, trong sân phơi hai chiếc áo vải đã giặt đến phai màu.

Ta đứng trước cửa, gõ ba tiếng.

Lúc Liễu ma ma ra mở cửa, tóc bà đã bạc trắng, lưng còng, hốc mắt lõm sâu.

Vừa nhìn thấy ta, đôi mắt đục ngầu của bà lập tức dâng lên một tầng nước.

“Ninh nha đầu—”

Bà vươn tay nắm lấy tay ta, xoa đi xoa lại, đầu ngón tay toàn là vết chai thô ráp.

“Sao con lại đến đây? Có phải Bùi gia đối xử không tốt với con không?”

Ta không nhắc đến lời của Bùi Diễn Châu.

Chỉ nói ta muốn gả chồng rồi.

Đã đến tuổi phải gả.

Không thể kéo dài nữa.

Liễu ma ma ngẩn ngơ nhìn ta.

Nhìn rất lâu.

Sắc mặt ta hẳn là rất bình tĩnh.

Bởi vì bà không truy hỏi.

Người già đã sống hơn nửa đời người, có những chuyện không cần nói, bà cũng nhìn ra được.

Bà thở dài, dẫn ta vào nhà ngồi xuống, rót một bát trà nguội.

“Ma ma ngược lại có một người. Con trai Lục gia ở thành tây, tên Lục Hành. Phụ thân hắn lúc còn sống là giáo dụ huyện học, năm ngoái bệnh mất, chỉ còn hắn và mẫu thân góa bụa nương tựa nhau sống qua ngày. Gia cảnh mỏng, nhưng người thành thật, đang chuẩn bị cho kỳ thu vi năm nay. Mẫu thân hắn mấy hôm trước nhờ người hỏi thăm, muốn tìm cho hắn một người vợ…”

“Gia thế không cao, sính lễ cũng không có nhiều.”

Liễu ma ma ngẩng mắt nhìn ta, có chút do dự:

“Ninh nha đầu, con thật sự muốn gả vào một nhà như vậy sao? Con ở Bùi phủ dù sao cũng…”

“Ma ma.”

Ta ngắt lời bà.

“Phụ thân ta là thư sinh nghèo dạy học, mẫu thân ta là nha hoàn trong phủ người ta. Ta gả cho con trai nhà thư sinh nghèo, đúng là môn đăng hộ đối.”

Hốc mắt Liễu ma ma lập tức đỏ lên.

Bà há miệng, muốn nói gì đó, cuối cùng lại chẳng nói gì.

Chỉ gật đầu, giọng khàn đi:

“Vậy hôm nay ma ma sẽ đến Lục gia một chuyến.”

Tối hôm đó, Liễu ma ma nhờ người mang lời đến.

Lục gia đồng ý rồi.

Mẫu thân Lục Hành nghe nói ta biết chữ, biết thêu thùa, tính tình ôn hòa, rất hài lòng.

Hôn kỳ định vào năm ngày sau.