Chương 1 - n Nhân Thành Tội Nhân

Bố tôi từng lái xe đưa một nam sinh ngủ quên đến trường thi đại học. Vậy mà đúng ngày tôi tham gia phỏng vấn tuyển công chức, cậu ta lại công khai tố cáo bố tôi từng lái xe trái phép.

Buổi phỏng vấn mà tôi vất vả chuẩn bị suốt ba năm cứ thế tan thành mây khói.

Bố tôi bị tạm giữ, phạt tiền, chiếc xe tải lớn cũng bị tạm giữ. Bà nội tức đến mức lên cơn nhồi máu cơ tim, phải nhập viện.

Mẹ tôi ngồi bên ngoài phòng cấp cứu, đỏ hoe mắt nói:

“Ngày đó, để đưa nó đến điểm thi, bố con suýt mất mạng trên đường núi.”

“Giờ thì hay rồi. Thi đỗ thủ khoa xong, nó lấy chính ân tình năm xưa để hủy hoại tiền đồ của con, hại cả gia đình chúng ta.”

Ba tháng sau, mẹ cậu ta khó sinh, băng huyết nghiêm trọng.

Trạm y tế trong làng không có nhân viên trực, cả làng chỉ có bố tôi biết lái xe.

Nửa đêm, cậu ta chạy đến đập cửa nhà tôi.

“Chú Trần, cháu xin chú, hãy lái xe đưa mẹ cháu đến bệnh viện.”

Đúng lúc bố tôi còn đang do dự, mẹ tôi đã đóng sầm cửa lại.

“Không dám lái.”

“Nhà tôi không có bằng lái hợp lệ, sợ lại bị tố cáo.”

Lương Cảnh Thần đập cửa ầm ầm, gào lớn:

“Chú Trần! Chú Trần!”

“Mẹ cháu mất nhiều máu lắm rồi. Trạm y tế không có ai, bố cháu nói phải lập tức đưa mẹ đến bệnh viện huyện.”

“Cháu xin chú, chú lái xe đưa mẹ cháu đi một chuyến thôi!”

Bố tôi lập tức đứng bật dậy khỏi giường.

Trên người ông chỉ mặc một chiếc áo ba lỗ cũ, sắc mặt thoắt cái thay đổi.

“Sắp sinh rồi à?”

Ngoài cửa, Lương Cảnh Thần vừa khóc vừa đáp:

“Vâng.”

“Nếu còn chậm trễ, ngay cả người lớn cũng sẽ gặp nguy hiểm.”

Bố tôi vô thức đưa tay về phía tủ để lấy chìa khóa xe.

Từ sau khi xảy ra chuyện, ông không dám nhìn đến chùm chìa khóa ấy nữa, cứ cất nó mãi trong tủ.

Nhưng mẹ tôi đã nhanh hơn một bước, chộp lấy chìa khóa, siết chặt trong lòng bàn tay.

“Không được đi.”

Môi bố tôi khẽ mấp máy.

“Chu Lan, đó là hai mạng người đấy.”

Mắt mẹ tôi lập tức đỏ hoe.

“Vậy gia đình chúng ta thì tính là gì?”

“Khi anh bị tạm giữ, thằng Lương Cảnh Thần đó có từng nghĩ rằng anh phải dựa vào nghề lái xe để kiếm cơm không?”

“Khi Niệm Niệm bỏ lỡ buổi phỏng vấn, nó có từng nghĩ đó cũng là chuyện quyết định cả cuộc đời con bé không?”

Tôi đứng đầu kỳ thi viết tuyển công chức, vậy mà chỉ vì lời tố cáo của Lương Cảnh Thần, con đường bước vào biên chế của tôi đã bị hủy hoại.

Cậu ta nói bố tôi đã hoạt động vận tải trái phép trong thời gian dài, còn tôi, với tư cách là người được hưởng lợi, cũng cần phải bị kiểm tra.

Đến tận bây giờ, tôi vẫn nhớ ánh mắt đầy khinh miệt của những thí sinh đứng trước địa điểm phỏng vấn hôm ấy khi nhìn mình.

Còn cậu ta, đối diện với ống kính, lạnh lùng tuyên bố:

“Trước quy định pháp luật, không có chỗ cho ân tình cá nhân.”

Ngoài cửa lại vang lên những tiếng đập thình thình.

“Thím, cháu biết trước đây mình đã làm sai.”

“Thím cho cháu vào đi, cháu sẽ quỳ xuống dập đầu xin lỗi chú Trần.”

“Hai người cứu mẹ cháu với!”

Mẹ tôi cười lạnh.

“Dập đầu?”

“Năm đó, sau khi thi đại học xong, mày cũng suýt quỳ xuống dập đầu cảm ơn chú Trần của mày đấy.”

“Rồi sau đó thì sao?”

Bố tôi đứng giữa gian nhà chính, đôi vai trĩu xuống.

Không phải ông không hận.

Nhưng ông đã lái xe hơn hai mươi năm. Nhà nào trong làng có chuyện gấp, chỉ cần giúp được là ông đều giúp.

Thanh niên trong làng gần như đã ra ngoài làm ăn hết.

Đường núi quanh co nhiều khúc cua, đêm mưa lại càng nguy hiểm.

Những người ở lại chủ yếu là người già và trẻ nhỏ, người thì không dám lái, người lại không biết lái.

Chỉ có bố tôi là thông thạo con đường ấy.

Nhưng trớ trêu thay, điểm trên bằng lái của ông đã bị trừ sạch, lại còn bị chính người ông từng giúp đỡ tố cáo.

Tôi cầm điện thoại lên, trước tiên gọi số cấp cứu 120.

Nhân viên tổng đài nói đoạn đường bị sạt lở vẫn chưa được dọn thông, xe cứu thương tạm thời không thể vào làng. Họ đã liên hệ với nhân viên y tế gần đó để đi bộ vào tiếp ứng.

Tôi lại gọi cho bác sĩ trực ở bệnh viện.

Đầu dây bên kia nhanh chóng bắt máy.

Sau khi nghe tôi trình bày tình trạng của mẹ Lương Cảnh Thần, giọng bác sĩ cũng trở nên gấp gáp.

“Để sản phụ nằm thẳng, đừng tùy tiện di chuyển.”

“Theo dõi lượng máu mất, cố gắng giữ cho sản phụ tỉnh táo.”

“Nếu có khăn sạch thì tạm thời dùng để ép cầm máu, nhưng tuyệt đối không được tự ý cho uống thuốc.”

“Nhân viên cấp cứu đang trên đường đến đó.”

Tôi hướng ra ngoài cửa hét lớn:

“Lương Cảnh Thần, trước tiên hãy để mẹ cậu nằm thẳng, đừng bế lên chuyển xuống lung tung.”

“Bác sĩ dặn không được tùy tiện xử lý.”

“Tôi đã gọi cấp cứu 120 rồi.”

Giữa tiếng mưa, Lương Cảnh Thần im lặng một giây.

Ngay sau đó, cậu ta gào ngược lại:

“Trần Niệm, cô đừng có giả vờ làm người tốt!”

“Xe của bố cô rõ ràng đang đậu trong sân!”

“Các người chỉ muốn trả thù thôi!”

Mẹ tôi lập tức kéo cánh cửa bên trong ra, đứng cách cậu ta một cánh cổng sân.

“Trả thù?”

“Lúc mày tố cáo chồng tao, sao mày không nghĩ đến ngày hôm nay?”

Lương Cảnh Thần quỳ sụp xuống vũng bùn.

Trán cậu ta đập mạnh vào nền đá, phát ra âm thanh trầm đục đến đáng sợ.

“Thím, cháu sai rồi.”

“Cháu thật sự biết sai rồi.”

“Thím cho chú Trần lái xe một lần thôi.”

“Lần này cháu bảo đảm sẽ không tố cáo nữa.”

Nước mắt mẹ tôi rơi xuống. Bà vừa cười vừa run rẩy.

“Mày bảo đảm?”

“Lời bảo đảm của mày có đổi lại được buổi phỏng vấn của con gái tao không?”

“Có bù đắp được những ngày chú Trần của mày phải ngồi trong trại tạm giữ không?”

“Có bù lại được cái đêm mẹ chồng tao nằm trong phòng cấp cứu không?”

Đèn nhà hàng xóm lần lượt sáng lên.

Có người cầm ô đi ra.

Ông Triệu khoác áo mưa chạy đến cổng.

“Lập Sơn, hay là cậu đi một chuyến đi.”

“Chuyện này mà xảy ra án mạng thì không hay đâu.”

Mẹ tôi lập tức quay sang nhìn ông ấy.

“Chú Triệu, lúc nhà cháu bị phạt, chú cũng có mặt ở đó.”

“Khi Lương Cảnh Thần nói nhà cháu vi phạm pháp luật, sao chú không khuyên nó đừng làm ầm lên?”

Ông Triệu há miệng, nhưng không nói được lời nào.

Lại có người nhỏ giọng lên tiếng:

“Đứa bé vô tội mà.”

Mẹ tôi đáp ngay:

“Con gái tôi không vô tội sao?”

“Mẹ chồng tôi không vô tội sao?”

Ngoài cửa, Lương Cảnh Thần đột nhiên ngừng dập đầu.

Cậu ta chậm rãi ngẩng lên.

Nước mưa chảy dọc khuôn mặt, hòa lẫn với máu từ vết trầy trên trán.

Cậu ta nhìn bố tôi bằng ánh mắt lạnh đến đáng sợ.

“Chú Trần.”

“Nếu mẹ cháu chết…”

“Chú cũng không thoát khỏi trách nhiệm đâu.”

Vừa dứt lời, cả khoảng sân lập tức im phăng phắc.

Mẹ tôi lập tức mở cửa, chỉ thẳng vào mặt cậu ta mà mắng:

“Mày đang đe dọa ai hả?”

Lương Cảnh Thần đứng dậy khỏi vũng bùn, cả người lấm lem.

Cậu ta thò tay vào túi, móc ra một xấp tiền đã ướt sũng.

Những tờ tiền ngâm nước dính chặt vào nhau.

Cậu ta nhét chúng qua khe cửa.

“Mười nghìn tệ.”

“Chú Trần, cháu đưa chú mười nghìn tệ.”

“Chẳng phải sau khi bị tố cáo, nhà chú không còn tiền nữa sao?”

“Bây giờ cháu đưa tiền cho chú, chỉ xin chú đưa mẹ cháu đến bệnh viện.”

Mẹ tôi giơ tay hất mạnh xấp tiền ra ngoài.

Tiền rơi xuống vũng nước trước cổng.

“Lương Cảnh Thần, mày đang cầu xin người khác đấy à?”

“Nếu chúng tao nhận tiền của mày, có phải sau này mày lại báo cảnh sát, nói chúng tao tống tiền mày không?”

Lương Cảnh Thần sốt ruột đến mức hai mắt đỏ ngầu.

“Cháu có thể quay video.”

“Cháu sẽ quay video xác nhận chính cháu cầu xin chú Trần lái xe, số tiền này hoàn toàn là tự nguyện tặng cho chú.”

Mẹ tôi nhìn chằm chằm cậu ta.

“Tao không tin mày. Bằng lái của chồng tao đã bị trừ hết điểm rồi, anh ấy không thể đưa mẹ mày đến bệnh viện được. Mày tìm người khác đi.”

Sắc mặt Lương Cảnh Thần thoáng cứng đờ.

Cuối cùng, bố tôi cũng lên tiếng.

“Cảnh Thần, chú đã bảo Niệm Niệm gọi cấp cứu rồi.”

“Bác sĩ cũng đang trên đường đến.”

“Còn chiếc xe, lần này chú thật sự không thể lái.”

Lương Cảnh Thần nhìn ông đầy thất vọng.

“Chú Trần, trước đây chú đâu phải người như vậy.”

Giọng bố tôi khàn đặc.

“Trước đây chú cũng không ngờ cháu lại trở thành người như thế.”

Môi Lương Cảnh Thần run rẩy.

Cậu ta xoay người chạy vào màn mưa.

Không lâu sau, trưởng thôn đến.

Ông ta mặc áo mưa, phía sau còn có mấy người họ hàng nhà họ Lương.

Vừa bước đến cổng, ông ta đã bày ra vẻ mặt khó xử.

“Lập Sơn, Chu Lan.”

“Mạng người là chuyện lớn, những chuyện trước đây tạm thời đừng nhắc nữa.”

Mẹ tôi lạnh giọng hỏi:

“Vậy những chuyện trước đây có thể coi như chưa từng xảy ra sao? Mẹ tôi vẫn còn đang nằm trong bệnh viện đấy.”

Trưởng thôn thở dài.

“Tình hình bên nhà họ Lương thật sự không ổn.”

“Cả làng chỉ có chiếc xe tải lớn của nhà cậu là gầm cao, có thể chạy qua đường xấu.”

“Cậu lái một chuyến đi, coi như giúp cả làng.”

Mẹ tôi vào nhà lấy ra một túi nilon rồi đập mạnh xuống bệ cửa sổ.

Bên trong là bệnh án và các hóa đơn viện phí của bà nội.

“Trưởng thôn Tiền, đây là hóa đơn nằm viện vì nhồi máu cơ tim của mẹ chồng tôi.”

“Còn đây là biên lai tiền phạt nhà tôi đã nộp.”

“Ông nói xem, những chuyện này có được tính là mạng người quan trọng không?”

Sắc mặt trưởng thôn trở nên khó coi.

Lương Cảnh Thần đứng phía sau ông ta, tóc ướt bết trên trán.

Cậu ta nhỏ giọng nói:

“Thím, bây giờ không phải lúc tính toán chuyện cũ.”

Tôi bật cười.

“Khi tố cáo bố tôi, cậu tính toán rất rõ ràng cơ mà.”

“Lần nào ai đưa tiền xăng, ai chuyển tiền đi đường, chẳng phải cậu đều chụp màn hình lại hết sao?”

“Sao đến lượt nhà cậu thì lại không được tính toán nữa?”

Một người thím bên nhà họ Lương lập tức nhảy ra.

“Trần Niệm, cháu đừng nói chuyện cay nghiệt như thế.”

“Mẹ Cảnh Thần vẫn đang mất máu đấy.”

Tôi nhìn bà ta.

“Cho nên cháu đã gọi 120.”

“Cháu cũng liên hệ bác sĩ.”

“Những lời bác sĩ dặn, cháu cũng đã chuyển lại cho mọi người.”

“Bà còn muốn cháu phải làm gì nữa?”

“Muốn bố cháu mạo hiểm bị tố cáo thêm lần nữa, lái xe ra ngoài sao?”

Người phụ nữ ấy nghẹn họng.

Trưởng thôn cau mày.

“Lập Sơn, cậu cũng nói gì đi chứ.”

“Đàn ông đàn ang, đừng cứ trốn sau lưng phụ nữ.”

Bố tôi ngẩng đầu.

Trông ông như già đi rất nhiều chỉ trong chốc lát.

“Tôi không trốn.”

“Nhưng tôi không lái.”

“Tôi không có giấy phép kinh doanh vận tải.”

“Lần trước đã bị phạt rồi.”

Tiền Đức Thuận mất mặt, sắc mặt càng khó coi.

“Cậu đang giận dỗi cả làng đấy à?”

Mẹ tôi lập tức tiếp lời:

“Không.”

“Chúng tôi chỉ làm đúng quy định.”

“Chính Lương Cảnh Thần đã dạy chúng tôi điều đó.”

Bên ngoài có người chạy đến, thở hổn hển.

Là Tiểu Triệu, con trai ông Triệu.

“Bên nhà họ Lương nói máu vẫn không cầm được.”

“Ga giường ướt đẫm cả rồi.”

Lương Cảnh Thần lập tức quay phắt đầu lại, rồi nhìn sang bố tôi.

Ánh mắt cậu ta từ cầu xin chuyển thành căm độc.

“Được.”

“Cả nhà các người hãy nhớ lấy ngày hôm nay.”

“Nếu mẹ tôi xảy ra chuyện, tôi sẽ không tha cho các người đâu.”

Nói xong, cậu ta lập tức bỏ đi, không ngoảnh đầu lại.

Đến nửa sau đêm hôm đó, nhân viên cấp cứu cuối cùng cũng vượt qua đoạn đường sạt lở để vào làng.

Mẹ Lương Cảnh Thần được đưa đi bằng cáng.

Cả nhà tôi không ai ngủ được.

Trời vừa sáng, bố tôi đến bệnh viện đưa cơm cho bà nội.

Hơn chín giờ sáng, một chiếc xe cảnh sát dừng trước cổng nhà tôi.

Hai cảnh sát bước vào.

“Trần Lập Sơn, Chu Lan, đúng không?”

“Có người báo án, nói hai người bị nghi cố ý cản trở việc cứu giúp một sản phụ.”

Chiếc bát trong tay mẹ tôi rơi xuống đất.