Chương 1 - Món Nợ Mười Ba Năm

Dì Vương – hàng xóm của tôi – đã nằm liệt giường suốt 13 năm, không con cái, không người thân cận.

Tôi ngày nào cũng mang ba bữa cơm đến cho dì, mưa gió không nghỉ.

Khu chung cư chuẩn bị giải tỏa, dì được đền bù 3 triệu 860 nghìn tệ.

Tôi tưởng dì sẽ để lại cho tôi chút gì đó, dù sao cũng là tôi chăm dì bao nhiêu năm nay.

Kết quả, dì đưa toàn bộ số tiền đó cho đứa cháu trai – người chỉ ghé qua đúng ba lần.

Tôi nghẹn trong lòng, nhưng không nói gì.

Bốn ngày sau, ngân hàng gọi điện cho tôi: “Anh Lý, hôm nay mong anh đến ngân hàng làm thủ tục.”

Tôi sững sờ. Tôi đâu có tiền, làm thủ tục gì chứ?

“Lý Thành, vào đi, đúng lúc cháu cũng có mặt.” Giọng dì Vương vang ra từ khe cửa, nghe hơi yếu ớt.

Tôi xách hộp cơm giữ nhiệt, đứng sững ngoài cửa.

Cửa khép hờ. Trong phòng không chỉ có mình dì Vương. Một người đàn ông đeo kính gọng vàng đang ngồi trên ghế sofa, tay cầm một tập tài liệu. Người còn lại là cháu trai của dì – Chu Cường – tôi nhận ra ngay. Cậu ta đang tươi cười xoa bóp vai cho dì Vương.

Tôi đẩy cửa vào, đặt hộp cơm lên tủ đầu giường.

“Dì Vương, hôm nay có canh sườn hầm bí đao, ăn lúc còn nóng nhé.”

Dì không nhìn hộp cơm, ánh mắt vẫn dán vào người đàn ông đeo kính.

Chu Cường đứng thẳng người, thấy tôi cầm hộp cơm liền cười, trong nụ cười có điều gì khó tả.

“Anh Lý, lại mang cơm đến à? Vất vả quá. Bao nhiêu năm nay, cả nhà em cũng không biết cảm ơn anh thế nào cho đủ.”

Cả nhà em.

Ba chữ đó, cậu ta nói rất tự nhiên.

Tôi gật đầu, không lên tiếng, định như mọi khi, giúp dì Vương điều chỉnh giường một chút cho dễ ăn.

“Lý Thành, khoan đã.” Dì Vương lên tiếng, chỉ vào người đeo kính: “Đây là luật sư Trương. Hôm nay đến để làm thủ tục tiền đền bù.”

Tay tôi khựng lại giữa không trung.

Khu nhà sắp giải tỏa, chuyện này đã râm ran suốt nửa năm. Căn hộ của dì Vương vừa rộng, lại nằm ở vị trí đẹp, chắc chắn được đền bù một khoản lớn. Hàng xóm ai cũng bàn tán: Lý Thành là người tốt, chăm sóc dì mười ba năm, kiểu gì cũng được chia một nửa.

Tôi chưa từng nghĩ như vậy.

Tôi chỉ làm điều mình nên làm.

Luật sư Trương hắng giọng, mở tập tài liệu, đẩy kính: “Bà Vương Quế Lan, theo nguyện vọng của bà, chúng tôi đã soạn sẵn hợp đồng tặng tài sản. Bà xác nhận sẽ tặng toàn bộ tiền đền bù nhà đất lần này – tổng cộng 3 triệu 860 nghìn tệ – cho cháu trai bà là Chu Cường, đúng không ạ?”

Đầu óc tôi như nổ tung.

Ba triệu tám trăm sáu mươi nghìn.

Tất cả.

Tặng cho Chu Cường.

Tôi vô thức nhìn sang dì Vương. Dì nằm đó, ánh mắt lảng tránh, không nhìn tôi, chỉ khẽ gật đầu với luật sư Trương.

“Đúng.”

Một chữ. Như mũi kim đâm vào tim.

Chu Cường không giấu nổi sự vui mừng, nắm chặt tay dì, giọng run lên: “Dì yên tâm! Sau này cháu nhất định hiếu thuận với dì! Thuê người chăm sóc tốt nhất, đưa dì đến viện dưỡng lão cao cấp nhất!”

Mười ba năm, tính cả hôm nay, cậu ta đến đúng bốn lần.

Lần đầu là khi dì Vương mới bị liệt, đến mười phút rồi đi, nói bận việc.

Lần hai là năm năm trước, tới đưa thiệp cưới.

Lần ba là tết năm ngoái, xách hộp sữa, chụp ảnh đăng lên mạng với dòng chữ: “Hiếu thảo.”

Luật sư Trương đưa bút và giấy đến tay dì Vương. Tay dì run lẩy bẩy, không viết nổi. Dì nhìn Chu Cường. Cậu ta hiểu ngay, cầm tay dì, giúp dì điểm chỉ vào cuối trang hợp đồng.

Vết mực đỏ chót, nhói mắt tôi.

Chu Cường đỡ dì Vương dậy, mặt mày hớn hở quay sang tôi: “Anh Lý, hôm nay có anh làm chứng là tốt quá rồi. Sau này để em chăm dì, không làm phiền anh nữa. Mười ba năm qua thật sự cảm ơn anh nhiều lắm. Hôm khác em mời anh bữa cơm nhé!”

Cậu ta móc ví, rút ra vài tờ tiền – khoảng năm, sáu trăm – dúi về phía tôi.

“Anh cầm đi, mua gì ngon mà ăn. Đừng chê ít, chút lòng thành.”

Tôi nhìn mấy tờ tiền, không nhận.

Hơi ấm từ hộp cơm dần dần lạnh ngắt trên tay tôi.

Tôi chẳng nói gì, quay người rời khỏi căn phòng ấy.

Mười ba năm rồi, lần đầu tiên tôi thấy cái ngưỡng cửa này khó bước qua đến vậy.

Về đến nhà, tôi ném hộp cơm lạnh ngắt lên bệ bếp, vang lên một tiếng “cạch”.

Vợ tôi – Tiểu Tần – từ phòng ngủ bước ra. Cô vừa đi trực đêm về, mặt mũi còn đầy mệt mỏi.

“Sao vậy? Làm gì mà ầm thế? Dì Vương ăn chưa?”

“Ăn rồi.” Tôi đáp khẽ, cởi giày, đi vào phòng khách, ngồi phịch xuống sofa.

“Anh có gì đó không bình thường.” Cô ấy bước lại, ngồi bên cạnh, đặt tay lên trán tôi. “Không sốt mà. Có chuyện gì sao?”

Tôi nhìn lên trần nhà, mắt cay xè: “Tiền đền bù của dì ấy đến rồi.”

“Thế thì tốt mà.” Cô nói. “Lần trước em còn nói chuyện với mấy bác ngoài sân, ai cũng bảo dì Vương chắc chắn sẽ chia lại cho anh. Bao nhiêu?”

“Ba triệu tám trăm sáu mươi nghìn.”

“Nhiều vậy sao!” Cô có chút kinh ngạc, nhưng rồi bật cười: “Vậy dì ấy nói sao? Cho anh bao nhiêu? Em nói thật nhé, cho anh một triệu cũng không quá đáng.”

Tôi im lặng rất lâu. Đến mức nụ cười trên mặt cô ấy cũng cứng lại.

“Dì ấy… đưa hết cho cháu trai rồi.” Tôi nói ra, cảm giác như vừa bị rút cạn khí lực.

“Ai? Chu Cường á?” Giọng cô ấy sắc lên, “Cái thằng cả năm chẳng thèm ngó mặt ấy hả? Đưa hết? Một xu cũng không cho anh?”

Tôi gật đầu.

“Dựa vào cái gì!” Cô ấy bật dậy, đi qua đi lại trong phòng khách, ngực phập phồng.

“Dì ta bị lú rồi sao? Mười ba năm! Anh có biết mười ba năm là gì không? Từ lúc con mình vào mẫu giáo tới giờ sắp thi đại học rồi! Anh gió mưa nắng tuyết, ngày ba bữa, kể cả khi anh ốm cũng bắt em tìm cách mang cơm cho dì ta! Vậy mà dì ta chỉ nói một tiếng cảm ơn cho xong?”

Mỗi câu nói của cô ấy vừa như chất vấn tôi, vừa như nói thay nỗi uất nghẹn trong lòng tôi.

“Chu Cường cho dì ta cái gì? Ngoài cái ảnh chụp post mạng với chữ ‘hiếu thảo’ kia, nó cho được gì?”

Cô ấy tức đến đỏ cả mắt. “Không được, em phải sang hỏi rõ! Vô lý quá rồi!”

“Đừng đi.” Tôi kéo tay cô lại.

“Sao lại không? Lý Thành, anh đúng là thằng ngốc! Bị ức hiếp đến tận mặt mà không dám mở miệng!” Cô ấy hất tay tôi ra.

“Đi rồi nói được gì? Tiền là của dì ấy, muốn cho ai là quyền của dì. Mình sang cãi, hàng xóm nghĩ sao? Bảo mình tham tiền à?”

Mười ba năm trước, chồng dì vừa mất, dì trượt ngã rồi liệt nửa người. Con cái không có, họ hàng thì ở xa. Tôi thấy dì cô độc quá, mới ra tay giúp một chút.

Ngày đầu tiên, tôi bảo Tiểu Tần nấu thêm một phần cơm mang sang.

Ngày thứ hai, ngày thứ ba…

Rồi thành tháng, thành năm…

Mười ba năm trôi qua như thế. Tôi chưa từng nghĩ tới chuyện được đền đáp. Nhưng hôm nay, khi Chu Cường đưa mấy trăm tệ cho tôi, tôi cảm thấy mình như trò cười. Một cảm giác nhục nhã dâng lên, nghẹn đến tận tim.

Tiểu Tần nhìn tôi, nước mắt rơi lặng lẽ: “Em chỉ là xót anh thôi. Anh không đáng bị đối xử vậy.”

Tối hôm đó, lần đầu tiên sau mười ba năm, bữa cơm nhà tôi chỉ nấu ba phần.

Lúc ăn, không ai nói câu nào. Tôi cứ có cảm giác thiếu thứ gì đó. Vô thức muốn gắp miếng sườn để riêng vào bát khác.

Tay vừa vươn ra, lại khựng lại giữa chừng.

Bên kia đường, phòng dì Vương tối om.

03

Ba ngày tiếp theo, mọi thứ bỗng trở nên trống rỗng, như mất đi trụ cột.

Ngày đầu tiên, tôi vẫn dậy đúng sáu rưỡi sáng, theo thói quen đi ra bếp xem nồi cháo đã hầm nhừ chưa.

Vừa bước đến cửa bếp, tôi mới nhớ ra – nồi vẫn nguội lạnh.

Nhà im lặng đến mức nghe rõ tiếng thở.

Tôi quay lại giường, nhưng không sao ngủ được nữa.

Tiểu Tần nói, dì Vương đã được Chu Cường đưa đi rồi, chắc thật sự đã đến viện dưỡng lão cao cấp nào đó. Cô ấy nói câu đó với giọng đầy châm biếm.

Hôm sau, tôi xuống tầng đổ rác, tình cờ gặp bác Trương ở tầng ba.

“Tiểu Lý à,” bác Trương kéo tay tôi lại, “bác nghe hết rồi. Dì Vương cũng thật là, số tiền lớn như thế, sao lại… Haizz, cháu đúng là quá thật thà.”

“Không sao đâu bác, là tự nguyện cả.” Tôi cố gắng cười.

“Tự nguyện cái gì! Mắt mấy người hàng xóm già này chưa đến nỗi mù. Thằng Chu Cường là loại gì, ai chẳng biết? Mười ba năm đấy, sắt đá cũng phải mòn. Cháu đúng là nuôi ong tay áo rồi.” Bác vỗ vỗ tay tôi, mặt đầy vẻ xót xa.

Tôi không biết đáp lại sao, đành bước đi nhanh hơn. Những ánh mắt thương hại, tiếc nuối, thậm chí lấp ló chút giễu cợt từ hàng xóm xung quanh khiến tôi thấy bức bối. Cứ như tôi là kẻ ngốc nhất khu này.

Chiều ngày thứ ba, tôi tan làm sớm, vừa tới hành lang tầng trệt thì thấy có người đang đứng trước cửa nhà dì Vương.

Là Chu Cường.

Cậu ta đang chỉ huy hai người khuân vác chuyển đồ ra khỏi nhà. Toàn là mấy món đồ cũ không mấy giá trị.

Thấy tôi, cậu ta chẳng hề ngại ngùng, còn chủ động chào hỏi: “Ồ, anh Lý, tan làm rồi à?” Giọng điệu như thể gặp một hàng xóm không quen trước cửa nhà mình.

“Ừm.” Tôi gật đầu, định bước qua.

“Đừng đi vội mà.” Cậu ta chặn tôi lại, móc từ túi ra một bao thuốc xịn, rút một điếu đưa tôi. Tôi lắc đầu từ chối: “Tôi không biết hút.”

Cậu ta tự châm một điếu, dựa vào tường, nhả khói: “Anh Lý này, chỗ này sắp dỡ rồi, anh cũng tranh thủ tìm nơi chuyển đi là vừa. Dì tôi giờ ở viện dưỡng lão rồi, phòng đơn, mỗi ngày tiền chăm sóc thôi đã hơn ngàn. Người ấy mà, vẫn phải có tiền mới sống được.”

Câu nào cũng nhắc tới tiền, câu nào cũng như khoe mẽ.