Chương 3 - Mái Nhà Mới Giữa Làng Quê

Ông vẫn ít nói như thường, nhưng có lần nhìn đôi mắt tôi đỏ ngầu vì thức khuya, ông chỉ lặng lẽ thốt lên một câu:

“Đừng cố quá sức.”

Nhưng sự cố gắng một mình đã chạm đến ngưỡng.

Tôi biết mình cần phải đi hỏi thầy Trần, nhưng bước chân nặng như đeo chì.

Thầy Trần nghiêm khắc, ánh mắt sắc lẹm, tôi sợ phải bộc lộ sự “tư duy chậm chạp” trước mặt thầy.

“Dạo này cậu cứ cắm cúi với bài cuối hại não kia nhỉ?”

Bạn cùng bàn – Lý Vi nhận ra sự bồn chồn của tôi, ghé sát lại khẽ nói.

Tôi lúng túng gật đầu, vội lấy khuỷu tay che đi tờ giấy nháp chi chít đường phụ và công thức.

“Chà, phần này đúng là khó thật, yêu cầu tư duy tổng hợp mà.”

Lý Vi tỏ vẻ cảm thông, cô cầm bút, chỉ vào bài toán tích hợp hình học và hàm số mà tôi đang vật lộn:

“Tớ có một cách nghĩ. Cậu xem, để tìm diện tích lớn nhất của tam giác này, mấu chốt là phải biểu diễn diện tích thành một hàm số theo biến nào đó.”

Cô ngừng lại một chút rồi nói tiếp:

“Với lại, thầy Trần thật ra tốt lắm, chỉ là nhìn có vẻ nghiêm thôi. Cậu mang theo hướng suy nghĩ của mình và chỗ bị vướng đến hỏi thầy, dù cách làm sai thì thầy lại càng thích, vì như thế thầy biết cậu đã cố gắng tư duy. Lớp mình nhiều bạn cũng hỏi kiểu đó.”

Lời động viên của Lý Vi khiến tôi bừng tỉnh: tôi không phải là người duy nhất gặp khó khăn.

Hôm ấy sau giờ tan học, tôi nắm chặt tờ nháp đầy vết tích cố gắng, hít sâu một hơi, bước vào văn phòng môn Toán.

“Thầy Trần,”

Tôi đưa tờ nháp ra, chỉ vào những chỗ tôi đã khoanh tròn bằng bút đỏ, những chỗ tôi đã thử thay nhiều biến khác nhau mà vẫn không tìm được hàm đơn giản.

“Chỗ này em bị kẹt, không biết nên chọn hướng giải nào tiếp theo…”

Thầy Trần ngẩng đầu nhìn tôi, ánh mắt dừng lại một thoáng trên bản nháp đầy công thức và suy luận của tôi, trong mắt thoáng qua một tia khen ngợi khó nhận ra, rồi thầy cầm bút lên.

“Ở đây, hai hướng em thử không sai, nhưng chưa phải tối ưu nhất.”

Đầu bút chỉ vào chỗ tôi đánh dấu, giọng thầy điềm tĩnh.

“Em bỏ sót mối quan hệ ẩn trong đề bài, đây này.”

Vừa nói, thầy vừa vẽ lên tờ nháp một đường phụ then chốt.

Nút thắt đã làm tôi bối rối bấy lâu bỗng “bụp” một tiếng mà tháo tung.

Chỉ một nét đơn giản ấy, như thể thắp sáng cả hình vẽ rối rắm.

“Ôi! Ra là vậy à!”

Tôi thốt lên một tiếng đầy kinh ngạc, cảm giác thông suốt như ánh nắng xuyên tan sương mù, cuốn trôi mọi mệt mỏi và lo lắng trước đó.

“Cảm ơn thầy ạ!”

“Ừm,”

Thầy gật đầu nhẹ.

“Em đã chịu khó mày mò, còn dám thử nhiều hướng khác nhau. Đó là thói quen tốt. Mấy bài cuối thế này, quan trọng không chỉ là kiến thức, mà là chiến lược và cách nghĩ. Cứ tiếp tục rèn luyện, có gì vướng thì đến hỏi tiếp.”

Bước ra khỏi văn phòng, gió chiều hơi se lạnh, nhưng trong lòng tôi lại ngập tràn ấm áp.

6

Hôm đó tôi vừa nhận giải Nhất cuộc thi Toán học sinh giỏi, thì thấy thầy Trần thở hổn hển chạy tới cửa lớp gọi:

“Mau! Đi theo thầy! Ông em ngất ngoài đồng rồi!”

Đầu tôi ong lên, không kịp nghĩ gì, vơ vội cặp chạy thục mạng ra ngoài.

Khi đến trạm xá thị trấn, ông đã nằm trên giường bệnh, mặt trắng bệch như giấy dán cửa sổ, tay cắm kim truyền dịch.

Bà nội ngồi bên cạnh, lưng còng, đôi mắt sưng đỏ, tay vẫn nắm chặt bàn tay không cắm kim của ông.

“Bà ơi!”

Giọng tôi run rẩy.

Thấy tôi, bà như tìm được chỗ bấu víu, nhưng đồng thời lại càng hoảng loạn, kéo tôi ra hành lang.

“Bác sĩ bảo là do làm việc mệt quá, tim cũng yếu, huyết áp cao dọa người, phải nhập viện, còn phải chuyển lên huyện khám tiếp… mà tiền…”

Bà run rẩy lấy từ trong người ra một chiếc khăn tay cũ, từng lớp từng lớp mở ra, bên trong là một xấp tiền lẻ nhàu nhĩ và vài tờ lớn hơn.

“Tiền mặt trong nhà còn chừng này, vừa mới nộp tạm ứng xong.”

Tôi nhìn đống tiền mỏng dính, lại quay sang nhìn khuôn mặt tái nhợt của ông, lòng trĩu nặng.

“Hay để cháu về bán con lợn đi? Với mấy con gà mái đẻ… cây trong vườn cũng nghĩ cách bán luôn…”

Nước mắt bà tuôn trào:

“Nhưng lợn còn chưa được trọng lượng, bán không được giá. Gà bán rồi, sau này trứng cũng không có mà ăn… nhưng mà giờ thì biết làm sao…”

Tôi siết chặt tay, móng tay cắm vào lòng bàn tay đến đau nhói.

Vài ngày sau đó, mọi thứ có thể bán trong nhà đều được đổi thành từng tờ tiền mỏng, đưa đến phòng thu viện phí.

Bệnh tình của ông tạm thời ổn định, nhưng vẫn còn yếu lắm. Bác sĩ nói điều trị sau đó và thuốc men sẽ tốn không ít.

Bà nội thì một chân ở viện, một chân ở nhà, tiều tụy thấy rõ.

Tôi xin nghỉ học, ban ngày thay ca bà ở bệnh viện, để bà về nghỉ.

Tôi học cách lau mặt cho ông, đổ bô, canh chai truyền dịch… và trong đầu thì tính toán: lại sắp hết tiền rồi.

Một buổi chiều, tôi đang giặt khăn trong phòng nước thì nghe tiếng quen thuộc đầy lo lắng vang lên từ phòng bệnh:

“Nhà thì khóa, ngoài đồng cũng không có! Tôi hỏi hàng xóm mới biết ở đây!”

Là bà ngoại!

Tôi vội ôm chậu quay về, thấy bà ngoại đứng ở cửa phòng bệnh, đầu tóc rối bời vì vội vàng, ánh mắt vừa lo vừa đau khi nhìn ông gầy trơ xương và bà nội phờ phạc.

Bà nội luống cuống đứng dậy:

“Chị thông gia, sao chị lại đến, chỗ này lộn xộn quá…”

Bà ngoại không đáp lời, bước nhanh đến giường bệnh nhìn ông một cái, rồi quay sang nắm chặt tay bà nội kéo ra góc hành lang.

Từ khe cửa, tôi thấy bà ngoại móc ra một bọc tiền gói chặt trong khăn tay, không nói không rằng nhét vào tay bà nội.

“Chị ơi,”

Giọng bà ngoại trầm thấp nhưng kiên quyết:

“Cầm lấy! Giải quyết việc gấp trước đã!”

Bà nội rút tay lại như bị bỏng:

“Không được không được! Chị cũng chẳng dư dả gì…”

“Không được cái gì!”

Bà ngoại siết chặt tay bà nội, cố nhét bọc tiền vào lòng bàn tay bà.

“Trong đó là tiền dành lo hậu sự cho tôi! Nhưng người sống mới là quan trọng! Tiền là đồ chết! Phải ưu tiên cứu người, nghe chưa?”

Bà nhìn chằm chằm vào mắt bà nội.

“Tôi không vì chị, tôi vì cháu ngoại tôi! Không thể để con bé mất ông!”