Chương 7 - Ký Ức Từ Ba Trăm Tệ

Chiều hôm đó tan làm, tôi ngồi lại trong phòng rất lâu. Tôi nhớ lại đêm mưa tầm tã hai mươi năm trước.

Khi ấy, tôi chỉ là một gã trai mới bước ra đời, bản thân sống cũng vật vã trăm bề. Tôi cho Châu Minh Viễn ba trăm tệ không phải vì tôi thiện lương cao cả gì, cũng chẳng phải vì tôi tài giỏi. Tôi chỉ nhìn thấy một người đàn ông gục ngã ở đó, bỗng chốc nhớ đến bố mình, nhớ đến sự bất lực tột cùng của một người trưởng thành khi bị dồn vào chân tường. Tôi đã làm điều mà lúc đó tôi cho là nên làm.

Về sau, tôi bận rộn mưu sinh, ném chuyện đó ra sau đầu. Nhưng nào ngờ, chuyện nhỏ ấy lại mang một sức nặng hoàn toàn khác trong cuộc đời của một người khác.

Tôi không biết ba trăm tệ đó đã thay đổi cuộc đời Châu Minh Viễn bao nhiêu. Có lẽ không có nó, cuối cùng anh vẫn sẽ tìm được cách về nhà. Có lẽ anh sẽ mượn được người khác, có lẽ anh sẽ về trễ một ngày. Chúng ta vĩnh viễn không thể biết được “nếu như” thì sẽ ra sao. Nhưng tôi biết chắc một điều, đêm hôm đó, ít nhất anh ấy đã không phải ngồi cô độc ở ga tàu và cảm thấy cả thế giới này chẳng còn ai sẵn sàng chìa tay ra với mình.

Có những khi, ý nghĩa của một hành động nhỏ bé không nằm ở việc nó tạo ra một kết quả vĩ đại cỡ nào. Mà là vào lúc một người cần sự giúp đỡ nhất, có ai đó sẵn sàng nhìn nhận họ một cách nghiêm túc.

***

Vài tháng sau, ở gần công ty xảy ra một chuyện nhỏ. Hôm đó, một tài xế giao hàng sơ ý làm rơi vỡ một thùng hàng. Tài xế này làm thời vụ, lương chẳng được bao nhiêu, xảy ra chuyện liền cuống cuồng đổ mồ hôi hột. Theo quy định của công ty, nếu do thao tác sai gây hỏng hóc, phải điều tra rõ trách nhiệm rồi mới đưa ra hình thức xử lý.

Có người đứng đó nói thẳng toẹt: “Thùng này chắc chắn trừ thẳng vào lương ông rồi.”

Châu Minh Viễn không vội hùa theo. Anh kiểm tra kỹ bao bì thùng hàng, sau đó yêu cầu trích xuất camera khu vực bốc dỡ. Cuối cùng phát hiện ra, đáy thùng hàng vốn dĩ đã có một vết nứt sẵn, lúc tài xế xê dịch mới bị toạc hẳn ra. Điều này không có nghĩa là tài xế hoàn toàn vô can, nhưng cũng không thể cứ thế trút toàn bộ tổn thất lên đầu anh ta được.

Châu Minh Viễn báo cáo đúng sự thật cho Trưởng kho, đề xuất cứ ghi chép theo quy trình, sau đó dựa vào trách nhiệm thực tế mà phân xử. Kết quả, công ty không bắt tài xế đền toàn bộ, mà yêu cầu bộ phận liên quan cải thiện lại khâu kiểm tra bao bì.

Xong xuôi, cậu tài xế đặc biệt tìm đến Châu Minh Viễn: “Anh Châu, cảm ơn anh nhiều lắm.”

Châu Minh Viễn xua tay: “Tôi chỉ làm rõ sự việc thôi. Sau này anh khuân vác cũng phải cẩn thận, thấy bao bì có vấn đề là phải báo ngay rồi mới được làm.”

Tài xế rối rít gật đầu.

Chuyện này mãi sau tôi mới biết. Châu Minh Viễn không hề kể với tôi, cũng chẳng hề liên hệ nó với chuyện hai mươi năm trước. Anh chỉ làm việc theo cách mà anh cho là đúng đắn nhất.

Một ngày nọ, tôi cùng anh đi kiểm tra sổ sách quy trình của kho.

“Trước đây lúc làm quản lý kho, anh cũng hay gặp mấy vụ tranh chấp thế này à?” – Tôi hỏi.

Anh đáp: “Thường xuyên. Rất nhiều lúc, chuyện vừa mới xảy ra là ai cũng nhao nhao đòi lôi một người ra chịu tội. Nhưng nếu không làm rõ ngọn ngành, thì dù có phạt một người cũng chưa chắc giải quyết được tận gốc vấn đề.”

Tôi gật gù.

Anh nói tiếp: “Hồi trước tôi cũng từng phạm sai lầm kiểu này. Có lần thiếu hàng, tôi chưa điều tra kỹ đã vội mắng một nhân viên. Sau mới vỡ lở ra là do khâu bàn giao chứng từ có vấn đề, mà lúc đó người ta đã xin nghỉ việc rồi. Tôi cứ áy náy mãi.”

“Nên giờ anh làm việc cẩn thận hơn?”

“Vâng. Trải đời nhiều mới biết, có những phán xét đưa ra quá vội vàng sẽ ép người khác phải gánh chịu những oan ức không đáng có.”

Nói xong, anh lại cúi đầu lúi húi kiểm tra sổ sách.