Chương 11 - Ký Ức Từ Ba Trăm Tệ

Tôi luôn nhớ mình đã cho anh ta ba trăm tệ. Nhưng thứ anh ta khắc cốt ghi tâm, lại là việc tôi đã không khiến anh ta phải chịu thêm một lần tủi nhục trong khoảnh khắc khốn cùng nhất của cuộc đời.

Điều này gợi cho tôi nhớ đến biết bao sự việc tương tự trong cuộc sống. Khi thấy người khác khó khăn, chúng ta luôn cố tìm hiểu xem tại sao họ lại nông nỗi ấy. Chúng ta muốn biết họ đã đủ nỗ lực chưa, họ có làm gì sai không, liệu họ có đáng lẽ phải chuẩn bị trước không. Những câu hỏi ấy đôi khi đúng là rất quan trọng. Nhưng lắm lúc, một người đang rơi vào vũng bùn, thứ họ cần giải quyết trước mắt, chỉ là một vấn đề cực kỳ cụ thể.

Họ cần kịp bắt một chuyến xe về nhà. Họ cần tìm một người để nhận kiện hàng. Họ cần ai đó chỉ cho họ nên đến quầy nào để làm thủ tục. Họ cần một người chịu lắng nghe họ nói cho hết câu, thay vì vội vàng phán xét xem họ có đáng được giúp hay không.

Không phải vấn đề nào cũng có thể giải quyết bằng lòng tốt. Nhưng đôi khi, chúng ta có thể giúp một người vượt qua cái ải trước mắt đã, rồi hẵng để họ tự bước tiếp cuộc đời của mình.

Tôi chẳng nói đạo lý cao siêu gì với Châu Minh Viễn. Tôi chỉ vỗ vỗ vai anh.

“Chuyện qua cả rồi. Sau này cứ làm việc cho tốt, sống cho tử tế là được.”

Chúng tôi mỗi người lên xe của mình. Trên đường lái xe về, tôi lại nhớ đến cơn mưa tầm tã hai mươi năm trước. Nước mưa đập vào cửa kính ga tàu, sảnh chờ chật kín người. Một người đàn ông đứng trước quầy vé, tay nắm khư khư chiếc áo cũ, lục tung mọi túi áo cũng chẳng bói ra đủ tiền.

Lúc bấy giờ, tôi không biết anh tên gì, không biết tương lai anh sẽ ra sao. Tôi chỉ dúi ba trăm tệ vào tay anh, rồi ai nấy tiếp tục cuộc đời của mình.

Hai mươi năm sau, anh mang theo một tờ giấy ố vàng, ngồi trong văn phòng của tôi. Anh không biến thành một tỷ phú thành đạt đột ngột xuất hiện, cũng không mang đến một khối gia tài khổng lồ nào để báo ân. Anh chỉ là một gã đàn ông trung niên bình thường, muốn tìm một công việc ổn định, và muốn kể cho tròn trĩnh một câu chuyện đã đè nén trong lòng suốt ngần ấy năm trời.

Và tôi cuối cùng cũng thấu hiểu, ba trăm tệ đó không hề biến cuộc đời chúng tôi thành một câu chuyện cổ tích huyền thoại. Nó chỉ giúp hai con người vốn dĩ sẽ chẳng bao giờ giao cắt, hai mươi năm sau lại được ngồi cùng nhau. Chúng tôi nói về cơn mưa năm ấy, nói về con đường mỗi người đã đi qua và nói về những chông gai trong cuộc sống mà mỗi người vẫn phải tự mình gánh vác.

Rồi chúng tôi lại quay về với nhịp sống hằng ngày. Tôi vẫn điều hành công ty, giải quyết khiếu nại của khách hàng, sắp xếp công việc cho nhân viên. Anh vẫn quản lý kho bãi, kiểm kê hàng hóa, đau đầu với những vụn vặt thường nhật. Chẳng ai nhờ một lần hội ngộ này mà một bước lên mây.

Nhưng có những chuyện, không cần phải cất công chứng minh thêm nữa.

Tôi biết, người đàn ông hoảng loạn tuyệt vọng trong ga tàu năm ấy, cuối cùng đã về được đến nhà.

Anh cũng biết, gã thanh niên từng dúi ba trăm tệ vào tay anh năm ấy, chưa bao giờ quên việc mình từng làm.

Và cả hai chúng tôi đều biết, cơn mưa đêm đó đã qua đi từ rất lâu rồi.

Chỉ là có một số người, vào lúc khốn khó nhất mà được người khác đối xử tử tế một lần, họ sẽ mang theo thứ cảm xúc ấy suốt một đời.

Không phải vì người đó vĩ đại đến mức nào.

Mà là vì trong khoảnh khắc đó, anh ấy không bị coi là một trò cười, cũng không bị coi là một gánh nặng.

Anh ấy chỉ là một người đang gặp khó khăn. Và một người khác, vừa hay sẵn sàng chìa tay ra.

Có lẽ, đây mới là thứ bình dị mà cũng trân quý nhất giữa người với người.

Chúng ta không nhất thiết phải giải quyết toàn bộ rắc rối trong đời người khác. Cũng chẳng thể biết trước một việc nhỏ mình làm, mai sau sẽ gặt hái kết quả gì. Nhưng chỉ cần trong khả năng của mình, ta bằng lòng