Chương 1 - Khoản Nợ Mỏng Manh

Bố mẹ giấu tôi, đứng ra bảo lãnh khoản vay 1,12 triệu tệ (khoảng gần 4 tỷ VNĐ) cho nhà cô ruột. Tôi không nói một lời, về nhà liền mở app ngân hàng hủy liên kết thẻ của họ. Hôm sau mở điện thoại lên, tôi thấy 80 cuộc gọi nhỡ…

“Yên tâm đi, chỉ mượn nửa tháng thôi!”

Cuộc gọi kết thúc.

Trong xe chỉ còn tiếng gió điều hòa khe khẽ.

Tôi từ từ cho xe lùi vào bãi đậu tắt máy, quay đầu nhìn ra băng ghế sau.

“Bố, mẹ.” Giọng tôi rất bình tĩnh. “Cô muốn dùng thẻ của con để bảo lãnh 1,12 triệu tệ à?”

Mẹ tôi run lên bần bật, bố tôi ngẩng phắt đầu lên, gương mặt hiện rõ vẻ hoảng loạn.

“Lâm Thâm, con… con nghe thấy hết rồi sao?”

“Giọng to thế kia, con muốn không nghe thấy cũng khó.”

Tôi tháo dây an toàn, giọng điệu vẫn đều đều: “Thẻ ngân hàng nào? Mấy cái thẻ quản lý tài sản con làm cho bố mẹ à?”

Bố tôi đảo mắt né tránh, còn mẹ tôi thì nặn ra một nụ cười còn khó coi hơn cả khóc.

“Là… là cái thẻ ngân hàng Kiến Thiết con làm cho bố mẹ năm ngoái…”

“Cái thẻ con bảo dùng để gửi tiền dưỡng lão, thỉnh thoảng mua chút quỹ tiết kiệm đó hả?”

“Ừm…”

Tim tôi chìm hẳn xuống.

Tấm thẻ đó vốn dĩ không hề đứng tên ông bà. Nó được mở bằng thông tin định danh của tôi, liên kết trực tiếp với lịch sử tín dụng và tài khoản ngân hàng điện tử của tôi. Tôi chỉ đưa thẻ và mật khẩu cho bố mẹ để họ học cách thao tác, trải nghiệm sự tiện lợi của việc quản lý tài chính gia đình.

Mục đích ban đầu của tôi là muốn họ từ từ tiếp xúc với kế hoạch tài chính hiện đại, hiểu được khái niệm phân bổ tài sản. Nhưng giờ xem ra, mọi thứ tôi cất công hướng dẫn đều không đọ lại được một câu: “Năm xưa em từng giúp anh chị” của cô tôi.

“Thâm à, con đừng giận.” Mẹ tôi vội vàng giải thích, tay vẫn còn run: “Cô con… lần này cô ấy gặp khó khăn thật. Cái công ty trang trí nội thất nhà cô ấy mới nhận được một dự án lớn, phải ứng trước nhiều tiền quá nên đứt gãy chuỗi vốn. Ngân hàng yêu cầu phải có người bảo lãnh. Cô ấy tìm một vòng, thấy dòng tiền và tài sản nhà mình là hợp lý nhất… Cô ấy chỉ mượn nửa tháng thôi, tiền công trình giải ngân xuống là trả ngay!”

Bố tôi cũng ấp úng hùa theo: “Đúng thế, cô con nói rồi, chỉ nửa tháng thôi… Cô ấy còn bảo, đợi tiền về sẽ biếu bố mẹ hai vạn tệ (khoảng 70 triệu VNĐ) coi như phí cảm ơn…”

Tôi nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu.

Hai lá phổi giống như bị nhét đầy bông tẩm nước đá, vừa lạnh lẽo vừa nặng nề. Tôi mở mắt ra, nhìn thẳng vào hai người.

“Bố mẹ có biết ‘bảo lãnh’ nghĩa là gì không?”

“Biết… biết chứ, thì là đứng ra làm chứng, bảo đảm thôi mà…” Giọng mẹ tôi nhỏ dần.

“Bảo đảm cái gì?” Tôi gặng hỏi, giọng không cảm xúc: “Là dùng thẻ của con, lấy uy tín và tài sản của con ra làm thế chấp để hứa với ngân hàng rằng: Nếu nhà cô không trả nổi 1,12 triệu tệ này, ngân hàng cứ việc trừ thẳng tiền từ tất cả các tài khoản liên kết với thẻ của con. Trừ cho đến khi nào đủ 1,12 triệu tệ thì thôi. Nếu vẫn không đủ, lịch sử tín dụng của con sẽ bị lưu nợ xấu khổng lồ. Trong vòng 5 năm tới, con không thể vay tiền mua nhà, mua xe, thậm chí mở một cái thẻ tín dụng hạn mức cao cũng không được. Nếu con muốn khởi nghiệp, mọi cánh cửa gọi vốn chính thống đều sẽ đóng sập lại trước mắt con.”

Tôi nói rất chậm, gằn từng chữ: “Những điều này, cô có nói với bố mẹ không?”

Sắc mặt bố mẹ tôi dần trở nên trắng bệch.

“Cô… cô ấy bảo chỉ là làm thủ tục hình thức thôi…” Giọng bố tôi khô khốc.

“Cô ấy còn bảo bây giờ bảo lãnh nới lỏng lắm, không có chuyện không trả được đâu…” Mẹ tôi biện bạch một cách yếu ớt.

Nhìn dáng vẻ hoảng hốt nhưng vẫn mang theo sự ăn may và cầu khẩn của họ, tôi chợt thấy mệt mỏi vô cùng. Sự mệt mỏi này không phải tự dưng mà có. Nó bắt nguồn từ vô số tình huống tương tự trong suốt 28 năm qua.

Ông bà nội mất sớm, bố tôi là con trưởng, dưới chỉ có một cô em gái duy nhất chính là cô Lâm Tú Phương. Bố luôn kể, năm xưa khi ông lên thành phố làm thuê, chính cô đã bán chiếc xe đạp duy nhất trong nhà để gom tiền lộ phí cho ông. Về sau bố mẹ tôi bán hàng rong trên phố, bị trật tự đô thị rượt đuổi, chính dượng (chồng cô) đã nhờ một người họ hàng xa nói đỡ nên mới không bị phạt nặng.

Cái “ân tình” đó, bị nhà cô nhai đi nhai lại suốt 30 năm trời.

Và suốt 30 năm qua nhà tôi chẳng khác gì cái kho bạc dự phòng kiêm lao động miễn phí cho nhà cô.

Nhà cô mua nhà, “mượn” nhà tôi 8 vạn tệ, 10 năm rồi không nhắc một chữ “trả”.

Anh họ lấy vợ, không lo đủ sính lễ, bố tôi mang sang 5 vạn tệ, gọi là “tiền mừng cho các cháu”.

Chị họ sinh con, mẹ tôi sang hầu hạ ở cữ suốt 3 tháng, công việc ở nhà bỏ bê bị trừ tiền thưởng, cô chỉ xua tay vứt lại một câu: “Người nhà cả, tính toán làm gì”.

Lần nào cũng là “lần cuối cùng”.

Lần nào cũng hứa “sẽ trả sớm”.

Và lần nào, bố mẹ tôi cũng vì nể mặt mà nhắm mắt nhận lời.

Nhưng lần này, họ lại dám giấu tôi, động đến cả cơ nghiệp cất công gây dựng của tôi.

Bảo lãnh 1,12 triệu tệ!

Đây không còn là chuyện qua lại tình cảm” đơn thuần nữa. Đây là đang đem tương lai, uy tín và tất cả những gì tôi vất vả tích cóp được đi lấp vào một cái hố không đáy.

“Thâm…” Mẹ vươn tay định kéo tôi, nhưng đưa ra nửa chừng lại rụt về. “Mẹ biết là không đúng… nhưng… nhưng đó là cô ruột của con mà. Nhà mình là người một nhà, máu mủ ruột rà, không thể thấy chết mà không cứu được? Cô con bảo rồi, lần này là cơ hội đổi đời, công trình mà xong xuôi thì kiếm được ngần này!”

Bà đưa hai ngón tay lên ra hiệu.

“Hai triệu tệ?”

“Hai mươi triệu tệ (khoảng 70 tỷ VNĐ)!” Bố tôi vội cướp lời, trong mắt lóe lên tia sáng: “Cô con bảo, đến lúc đó sẽ chia cho nhà mình một triệu tệ! Tiền trả trước để con mua nhà chẳng phải là có rồi sao?”

Nhìn sự kỳ vọng viển vông trong mắt ông, chút hy vọng cuối cùng trong tôi cũng tắt ngấm.

Không phải họ không hiểu. Họ chỉ đang chọn tin vào những gì họ muốn tin.

Họ chọn dùng rủi ro của tôi để đánh cược cho một lời hứa hẹn lợi nhuận khổng lồ, xa vời vợi.

“Bố, mẹ.”

Tôi đẩy cửa xe, gió đêm ùa vào mang theo hơi lạnh của tiết trời cuối thu.

“Chuyện này, con không đồng ý. Cái thẻ đó, con sẽ xử lý. Bố mẹ lên nghỉ ngơi sớm đi.”

Nói xong, tôi không quay đầu lại mà đi thẳng về phía thang máy.

Sau lưng vang lên tiếng gào nghẹn ngào của mẹ: Lâm Thâm! Con đừng có bướng! Đó là thẻ của bố mẹ mà!”

Bố tôi cũng quát: Lâm Thâm! Trong mắt mày còn có người lớn không hả!”

Tôi không quay đầu.

Cửa thang máy từ từ khép lại, tấm gương phản chiếu gương mặt không chút biểu cảm của tôi.

Tôi, Lâm Thâm, 28 tuổi, là chuyên viên cao cấp bộ phận Kiểm soát rủi ro của một công ty quỹ đầu tư cỡ trung. Công việc mỗi ngày của tôi là đánh giá rủi ro của các dự án đầu tư, thẩm định vô số hợp đồng bảo lãnh và chứng minh tài sản. Tôi đã xem qua quá nhiều những câu chuyện có thật về việc nhà tan cửa nát chỉ vì nhắm mắt bảo lãnh, gánh vác trách nhiệm liên đới.

Tôi hiểu rõ hơn ai hết cái gọi là “công trình lớn” của nhà cô có hệ số rủi ro cao đến mức nào. Và tôi cũng hiểu rõ hơn ai hết, lời hứa “nửa tháng” mà bố mẹ tôi đang bấu víu vào, nó mỏng manh và nực cười ra sao.

Về đến nhà, khoảnh khắc đóng cửa lại, thế giới như tĩnh lặng.