Chương 1 - Khi Dì Trở Thành Người Tính Toán

Đến tháng thứ ba ở nhờ nhà dì, người dì luôn thương tôi nhất bỗng bắt đầu tính tiền với tôi.

Bữa sáng năm tệ, tắm mười tệ, ngay cả dùng thêm vài tờ giấy, dì cũng ghi vào sổ.

Dì nói, mỗi tháng mẹ tôi chỉ chịu đưa hai nghìn tệ, căn bản không đủ nuôi tôi.

Từ đó về sau, tôi không dám ăn sáng ở nhà, không dám bật đèn làm bài, đến lúc ốm sốt cũng không dám mở miệng đòi mua thuốc.

Thế nhưng đến cuối tháng đối chiếu sổ sách, dì vẫn chỉ vào cuốn sổ nói tôi tiêu quá mức.

Suốt cả tháng, tôi thậm chí còn chẳng dư nổi tiền mua một cây bút.

Tôi không hiểu, người dì từng coi tôi như con gái ruột mà yêu thương, sao bỗng nhiên lại trở nên tính toán chi li như vậy.

Cho đến trước kỳ nghỉ đông, trong một buổi tụ tập bạn học, chị họ mắng tôi là đồ ăn bám ngay trước mặt mọi người.

Tôi không nhịn nổi nữa, lập tức gọi điện cho mẹ:

“Mẹ có thể đưa dì thêm chút tiền được không?”

“Mỗi tháng hai nghìn tệ, ngay cả tiền ăn của con cũng không đủ!”

Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.

Khi mẹ lên tiếng lần nữa, giọng đầy kinh ngạc:

“Hai nghìn gì cơ?”

“Dì con chưa từng nhận tiền của mẹ.”

“Mỗi lần mẹ chuyển cho dì, dì đều trả lại đủ từng đồng!”

……

Dì dùng bút gõ lên cuốn sổ bìa xanh.

“Hai cái bánh bao, một cốc sữa đậu nành, năm tệ.”

Tôi tưởng dì đang đùa, vừa cắn bánh bao vừa cười.

“Dì định mở quán ăn sáng à?”

Dì không cười.

Ngòi bút lướt trên giấy, viết xuống:

Bữa sáng, năm tệ.

Miếng bánh bao trong miệng tôi bỗng chẳng còn vị gì.

Chị họ Chu Nghiên ngồi đối diện nghịch điện thoại, khẽ hừ một tiếng:

“Cứ ăn đi, có ai bảo không cho em ăn đâu, chỉ ghi sổ thôi mà.”

Dì khép sổ lại, giọng rất nhạt:

“Mẹ con mỗi tháng chỉ đưa hai nghìn.”

“Bây giờ vật giá đắt thế nào, con ở đây phải ăn uống, dùng nước, dùng điện, dì đâu thể tự bỏ tiền bù vào mãi được?”

Tôi ngẩn ra hồi lâu.

Dì trước đây đâu có như vậy.

Năm bố mẹ ly hôn, tôi theo mẹ chuyển nhà ba lần.

Mỗi lần đến nhà dì, dì đều nhét hết đồ ngon trong tủ lạnh vào cặp tôi.

Mẹ chê tôi ăn vặt nhiều, dì còn bênh:

“Trẻ con thì ăn được bao nhiêu? Chị đừng ngày nào cũng tính toán từng chút như thế.”

Ba tháng trước, mẹ phải cùng bố dượng đi nơi khác làm ăn nên gửi tôi sang nhà dì.

Dì ôm lấy tôi, mắt đỏ hoe nói:

“Cứ yên tâm ở đây, đây cũng là nhà của con.”

Hai tháng đầu, ngày nào dì cũng đổi món nấu cơm cho tôi.

Tôi học tự học buổi tối về muộn, dù buồn ngủ đến đâu dì cũng hâm cho tôi một bát canh nóng.

Nhưng bắt đầu từ tháng này, dì như biến thành một người khác.

Buổi tối lúc tôi tắm, vừa mở nước nóng thì dì đã gõ cửa bên ngoài.

“Khống chế trong vòng mười phút.”

“Quá mười phút thì tính thêm tiền nước điện.”

Tôi sợ đến mức vội vàng tắt nước.

Tắm được một nửa, bọt trên tóc còn chưa xả sạch, bên ngoài lại vang lên tiếng dì:

“Tối nay tắm, mười tệ.”

Tôi cắn chặt môi, không dám đáp.

Ngày hôm sau tan học, tôi mua một gói khăn ướt rẻ nhất.

Nếu tắm cũng mất tiền, vậy thì tôi tắm ít đi là được.

Nhưng tối đó lúc tôi làm bài tập, dì đẩy cửa bước vào, tiện tay tắt luôn đèn trần.

Căn phòng lập tức tối đi.

“Đèn bàn là đủ rồi, đừng bật hai đèn cùng lúc.”

Ánh mắt dì lướt qua thùng rác, rồi lại lấy sổ ra.

“Hôm nay dùng hết nửa gói giấy à?”

“Không phải, con bị cảm nên cứ chảy nước mũi…”

“Thì vẫn là đã dùng.”

Dì cúi đầu ghi sổ, giọng bình thản như đang nói chuyện của người khác.

“Giấy ăn, hai tệ.”

Tôi nhìn ánh đèn bàn vàng vọt, hốc mắt dần nóng lên.

Chu Nghiên dựa vào cửa, khoanh tay cười lạnh:

“Lâm Vãn, em đừng bày ra vẻ oan ức đó.”

“Tiền của mẹ chị cũng đâu phải gió thổi tới.”

Tôi không nói gì.

Đợi hai người họ đi ra, tôi mới nhét số khăn giấy còn lại vào tận đáy cặp.

Tối hôm đó, tôi đưa ra một quyết định.

Sau này không ăn sáng ở nhà nữa.

Không tắm nước nóng.

Buổi tối làm bài chỉ bật chiếc đèn bàn nhỏ nhất.

Tôi nghĩ, chỉ cần mình đủ tiết kiệm, hai nghìn tệ chắc sẽ đủ.

Nhưng sáng hôm sau, lúc tôi đang để bụng đói chuẩn bị đi học, dì bỗng gọi tôi lại.

Dì bưng từ bếp ra một bát hoành thánh nóng hổi, đặt mạnh xuống bàn.

“Ăn rồi hãy đi.”

Tôi siết chặt quai cặp, lắc đầu.

“Con không đói.”

Dì nhìn tôi rất lâu, ánh mắt nặng nề đến mức tôi không hiểu nổi.

Sau đó, ngay trước mặt tôi, dì mở cuốn sổ ra.

Dưới trang ghi ngày hôm qua dì viết thêm một dòng.

Không ăn sáng, vẫn tính năm tệ.

Tôi lập tức ngẩng đầu.

“Dì, con có ăn đâu, sao vẫn tính tiền?”

Bàn tay cầm bút của dì khựng lại.

Ngay giây tiếp theo, dì khép sổ, giọng lạnh như băng.

“Vì dì đã nấu rồi.”

“Con có ăn hay không là chuyện của con.”

Từ đó, ngày nào tôi cũng ra khỏi nhà sớm hơn nửa tiếng.

Trước khi dì thức dậy, tôi đã đeo cặp lẻn ra ngoài.

Bánh màn thầu rẻ nhất ở căng tin trường có giá một tệ.

Tôi mua một cái, bẻ làm đôi.

Một nửa ăn sáng, nửa còn lại để dành đến trưa.

Bạn cùng bàn Hứa Giai phát hiện, liền đẩy quả trứng của mình sang cho tôi.

“Cậu giảm cân à? Giảm nữa là chỉ còn bộ xương thôi đấy.”

Tôi đẩy quả trứng trả lại.

“Sáng nay tớ ăn nhiều rồi, thật sự không đói.”

Vừa dứt lời, bụng tôi đã không nghe lời mà réo lên.

Hứa Giai nhìn tôi.

Mặt tôi lập tức nóng bừng, vội cầm cốc nước uống liền mấy ngụm.

Cô ấy không hỏi thêm, chỉ nhét quả trứng vào ngăn bàn của tôi.

“Cô căng tin cho thừa đấy, không ăn thì phí.”

Tôi cúi đầu, rất lâu cũng không dám ngẩng lên.

Tối hôm ấy trời mưa rất lớn.

Tôi không mang ô, đứng dưới trạm xe buýt dính mưa hơn hai mươi phút.

Khi về đến nhà, đồng phục ướt đến mức có thể vắt ra nước.

Dì đang ngồi trong phòng khách xem điện thoại, vừa thấy bộ dạng nhếch nhác của tôi, sắc mặt lập tức trầm xuống.

“Ô đâu?”

“Con quên mang.”

Tôi vô thức nhìn cuốn sổ bìa xanh trên bàn trà.

Nếu dì đến đón tôi, chắc chắn cũng sẽ tính tiền xăng.

Tôi nhỏ giọng nói:

“Không cần đâu, đi xe buýt cũng tiện mà.”

Dì nhìn tôi vài giây, đột nhiên đứng dậy đi vào bếp.

Mười phút sau, dì bưng ra một bát nước gừng.

“Uống đi.”

Tôi ôm bát, trong lòng vừa dâng lên chút ấm áp, dì đã đẩy cuốn sổ về phía tôi.

“Gừng, đường đỏ, tiền ga, ba tệ.”

Chút ấm áp ấy lập tức tắt ngấm.

Tôi không uống, đặt bát trở lại bàn.

“Con không thích gừng.”

Nửa đêm hôm ấy, tôi lên cơn sốt cao.

Cả người lạnh run, đến tận trong xương cũng đau nhức.

Tôi sợ đánh thức dì, chỉ cuộn mình trong chăn cố chịu.

Trong lúc mơ mơ màng màng, hình như cửa phòng bị ai đó đẩy ra.

Một bàn tay đặt lên trán tôi.

Ngay sau đó, giọng dì đột nhiên cao vút:

“Lâm Vãn, con sốt thế này sao không nói!”

Tôi mở mắt, nhìn thấy dì cuống đến mức tóc còn chưa chải, áo khoác còn cài lệch mất một cúc.

Dì mang thuốc hạ sốt tới, lại liên tục thay khăn trên trán cho tôi.

Tôi sốt đến mơ hồ, kéo tay dì, khẽ gọi:

“Dì…”

Động tác của dì cứng lại.

Sống mũi tôi cay xè, tất cả tủi thân lập tức trào lên.

“Con muốn về nhà.”

Dì không nói gì, chỉ kéo chăn đắp kín hơn cho tôi.

Sáng hôm sau tỉnh dậy, bên giường đặt sẵn nước ấm và thuốc.

Trong lòng tôi lại nhen lên một chút hy vọng.

Có lẽ dì chỉ cứng miệng.

Có lẽ dì vẫn còn thương tôi.

Nhưng vừa bước ra khỏi phòng, tôi nhìn thấy dì ngồi bên bàn ăn ghi sổ.

“Thuốc hạ sốt hai mươi tám, nhiệt kế mười lăm, chăm sóc ban đêm…”

Ngòi bút khựng lại.

Dì gạch hai chữ “chăm sóc”, chỉ ghi hai khoản trước.

Tôi đứng im tại chỗ, cảm giác như có thứ gì nghẹn lại trong ngực.

Chu Nghiên từ nhà vệ sinh bước ra, liếc cuốn sổ một cái rồi nói giọng châm chọc:

“Ốm một trận lại tốn hơn bốn mươi tệ.”

“Có người đúng là giỏi thật, ăn nhà chúng ta, ở nhà chúng ta, đến lúc bệnh cũng phải để mẹ chị hầu.”

“Chu Nghiên.”

Dì đột nhiên quát cô ấy.

Chu Nghiên bĩu môi:

“Con nói sai à?”

Dì không mắng cô ấy nữa, chỉ đẩy thuốc đến trước mặt tôi.

“Uống đi.”

Tôi cầm thuốc lên, khẽ hỏi:

“Cũng tính tiền sao?”

Sắc mặt dì có một thoáng rất khó coi.

Mấy giây sau, dì mới đáp:

“Tính.”

Tôi đặt thuốc trở lại bàn.

“Vậy con không uống nữa.”

Nói xong, tôi đeo cặp đi thẳng ra ngoài.

Sau lưng vang lên tiếng ghế ma sát mạnh với sàn nhà.

Dì như muốn đuổi theo.

Nhưng cuối cùng, dì chỉ đứng ở cửa gọi với theo:

“Lâm Vãn, trước cuối tháng, những khoản này con phải xem cho rõ!”

Tôi không quay đầu.

Tôi cứ tưởng mình đã tiết kiệm đủ rồi.

Nhưng đến cuối tháng, dì đặt cuốn sổ trước mặt tôi.

Dòng cuối cùng được viết một con số bằng mực đỏ.

Hai nghìn ba trăm sáu mươi tám tệ.

Dì nói:

“Vượt ba trăm sáu mươi tám.”

Tôi lật cuốn sổ ba lần.

Bữa sáng tôi gần như không ăn, vậy mà ngày nào cũng ghi năm tệ.

Tôi từ ba ngày tắm một lần đổi thành một tuần một lần, trên sổ vẫn ghi mỗi tối mười tệ.

Vô lý nhất là lần tôi bị sốt.

Ngoài tiền thuốc và nhiệt kế, phía dưới còn thêm một khoản “phí dinh dưỡng”, một trăm hai mươi tệ.

Tôi ngẩng đầu nhìn dì.

“Con có ăn đồ bổ gì đâu.”

“Canh gà.”

“Con chỉ uống nửa bát.”

“Mua một con gà không thể chỉ mua nửa con.”

Một câu của dì khiến tôi nghẹn không nói nổi.

Tôi siết chặt ngón tay:

“Vậy ba trăm sáu mươi tám tệ vượt mức thì làm sao?”

Dì dựa vào lưng ghế, giọng không có chút dao động.

“Tháng sau trừ vào tiền tiêu vặt của con.”

Tim tôi hẫng một nhịp.

Mỗi tháng mẹ cho tôi năm trăm tệ tiền tiêu vặt, nhưng trước khi đi bà chỉ đưa một lần.

Sau đó mẹ luôn nói bận, bảo tôi cứ xin dì trước.

Tôi chưa từng mở miệng xin.

Bởi vì tôi cứ tưởng hai nghìn tệ mẹ đưa dì đã bao gồm cả tiền tiêu vặt của tôi.

Ngày hôm sau, trường thông báo phải mua sách bài tập và tài liệu mới, tổng cộng chín mươi tám tệ.

Giáo viên chủ nhiệm nhắn trong nhóm rằng phải nộp đủ trước thứ Sáu.

Tôi lục khắp cặp, chỉ tìm được hai mươi bảy tệ rưỡi.

Sau giờ học, tôi đứng rất lâu trước cửa hàng văn phòng phẩm.

Ông chủ hỏi:

“Cô bé, mua gì thế?”

Tôi nhìn cây bút đen giá mười hai tệ trong tủ kính, cuối cùng lắc đầu.

“Cháu chỉ xem thôi.”

Về nhà, tôi lấy hết can đảm hỏi vay dì tiền.

Dì đang thái hoa quả trong bếp.

Tôi đứng ở cửa, nhỏ giọng nói:

“Dì, trường phải nộp tiền tài liệu, chín mươi tám tệ.”

Động tác thái hoa quả của dì dừng lại.

“Khi nào cần?”

“Thứ Sáu.”

“Tìm mẹ con.”

“Dạo này mẹ bận lắm, có thể không nhìn thấy tin nhắn.”

Dì quay người lại, nhìn tôi chăm chú:

“Vậy thì gọi mãi, gọi đến khi nào mẹ con nghe máy thì thôi.”

Tôi có cảm giác như vừa bị tát vào mặt.

Trước đây tôi muốn mua sách, dì chưa bao giờ bảo tôi đi tìm mẹ.

Dì chỉ lén nhét tiền cho tôi, còn dặn:

“Đừng nói với mẹ con, biết rồi lại cằn nhằn con.”

Nhưng bây giờ, đến chín mươi tám tệ dì cũng không chịu đưa.

Tôi nhỏ giọng nói:

“Không cần nữa.”

Buổi tối, tôi tháo những tờ giấy trắng trong vở ra, dùng thước kẻ thành định dạng giống sách bài tập.

Hứa Giai biết chuyện, trực tiếp nộp tiền giúp tôi.

Sợ tôi không nhận, cô ấy còn lừa tôi rằng giáo viên chủ nhiệm miễn giảm.

Mãi đến khi giáo viên khen cô ấy trước lớp vì giúp đỡ bạn học, tôi mới biết sự thật.

Tôi đuổi theo ra hành lang, nhét hai mươi bảy tệ rưỡi đã nhàu vào tay cô ấy.

Cô ấy nhất quyết không nhận, cuống đến mức giậm chân.

“Lâm Vãn, nhà cậu rốt cuộc xảy ra chuyện gì vậy?”

“Chị họ cậu chẳng phải ngày nào cũng đăng giày mới lên vòng bạn bè sao?”

“Đôi tuần trước của chị ấy hơn một nghìn tệ, vậy mà cậu đến chín mươi tám tệ cũng không có?”

Tôi không biết phải giải thích thế nào.

Dì sẵn sàng mua cho Chu Nghiên đôi giày hơn một nghìn tệ.