Chương 2 - Hộ Khẩu Bí Mật

Bà cứ để căn nhà đứng tên người mẹ đã mất của mình, cho đến năm 2008, khi căn nhà cũ tự sụp đổ. Năm 2012, thôn được sáp nhập, khu đất ở bị tập thể thôn thu hồi.

Tại sao mẹ không nhận thừa kế?

Một khu đất ở nông thôn chẳng đáng bao nhiêu tiền, nhưng nhà được cho không, tại sao lại không lấy?

Trừ phi bà không dám nhận.

Hoặc bà không muốn tên mình dính dáng đến căn nhà ấy.

Tôi tiếp tục lật hồ sơ.

Tài liệu thứ ba là giấy chứng tử của bà ngoại.

Hứa Tú Lan, mất ngày 3 tháng Mười Một năm 2000, hưởng dương năm mươi tám tuổi.

Nguyên nhân tử vong: Ngộ độc thuốc trừ sâu.

Tay tôi run lên, suýt đánh rơi tài liệu xuống đất.

Tôi vẫn luôn tưởng bà ngoại mất vì bệnh.

Mẹ từng nói với tôi bà bị ung thư dạ dày, lúc ra đi rất thanh thản.

Ngộ độc thuốc trừ sâu.

Năm mươi tám tuổi.

Đây đâu phải ung thư dạ dày.

“Tiểu Trần…”

Giọng tôi run rẩy.

“Em chắc chắn giấy chứng tử này là thật chứ?”

“Giám đốc Hứa, em đã nhờ người lấy hồ sơ từ cả Trung tâm Kiểm soát bệnh tật huyện Thanh Bình và đồn công an. Ghi chép hai bên trùng khớp. Ngộ độc thuốc trừ sâu. Lúc được phát hiện thì bà đã nguy kịch. Khi ấy vụ việc được kết luận là… tai nạn. Người ta nói bà đang phun thuốc ngoài đồng nhưng không bảo hộ đúng cách.”

Tai nạn.

Một người già năm mươi tám tuổi, phun thuốc trừ sâu rồi tự khiến mình trúng độc đến chết.

Nhưng tôi nhớ rất rõ, một tháng trước khi qua đời, bà ngoại đã đưa chiếc hộp gỗ đỏ cho tôi, liên tục dặn phải giữ cẩn thận, còn nói đợi tôi đủ mười tám tuổi mới được tự mở ra.

Một người sắp bất ngờ qua đời vì tai nạn sẽ không thể biết trước một tháng để dặn dò hậu sự.

Bà biết mình sắp xảy ra chuyện.

Hoặc bà đang sợ hãi điều gì đó.

Tôi đặt tài liệu xuống, nhận ra hai bàn tay mình vẫn run không ngừng.

“Còn gì nữa không?”

Tiểu Trần gật đầu, lấy từ đáy túi hồ sơ ra một tờ giấy.

“Giám đốc Hứa, em còn tìm được một người. Bà ấy là hàng xóm thân thiết nhất của bà ngoại chị khi còn sống ở thôn Hòe Thụ. Năm nay bà đã tám mươi mốt tuổi, tên Chu Thục Trân, hiện sống trong viện dưỡng lão huyện Thanh Bình. Sức khỏe bà ấy vẫn ổn, đầu óc còn minh mẫn. Bà nói có những chuyện chỉ muốn đích thân kể cho chị nghe.”

Tôi lập tức đứng dậy.

“Chuẩn bị xe. Đi ngay bây giờ.”

6

Viện dưỡng lão huyện Thanh Bình nằm ở rìa thị trấn, cách đó một tiếng rưỡi lái xe.

Bà Chu Thục Trân sống trong căn phòng gần cửa sổ ở tầng hai.

Vừa nhìn thấy tôi, bà đã nắm lấy tay tôi, ngắm nghía hồi lâu rồi bật khóc.

“Giống quá, giống Tú Lan quá. Đôi mắt này giống hệt bà ngoại cháu lúc còn trẻ.”

Tôi ngồi xổm bên xe lăn của bà.

“Bà Chu, bà ngoại cháu… rốt cuộc đã mất như thế nào ạ?”

Bà xua tay, bảo Tiểu Trần và nhân viên chăm sóc ra ngoài.

Trong phòng chỉ còn hai bà cháu.

“Cháu à, bà ngoại cháu không phải chết vì phun thuốc trừ sâu đâu.”

Ngay câu đầu tiên đã khiến cả người tôi cứng đờ.

“Bà ấy tự uống thuốc trừ sâu.”

“Tại sao ạ?”

“Vì cháu.”

Đầu óc tôi như nổ tung.

Bà Chu lau nước mắt, chậm rãi kể:

“Mùa thu năm 2000, bố mẹ cháu đến thôn mấy lần. Ban đầu bà tưởng họ đến thăm cháu, sau mới biết họ đến ép bà ngoại cháu.”

“Ép bà chuyện gì ạ?”

“Ép bà ấy viết giấy cam kết, để lại căn nhà cũ cùng chút tiền tiết kiệm trong tay cho bố mẹ cháu sau này. Bà ngoại cháu không chịu. Bà ấy nói tất cả đều để dành cho Đường Đường, không ai được đụng đến.”

Tôi nín thở.

“Bố mẹ cháu nói nếu bà không giao nhà thì họ sẽ đón cháu về thành phố, từ đó không bao giờ cho bà ngoại gặp cháu nữa. Khi ấy sức khỏe bà ngoại cháu đã không tốt lắm. Một mình chăm sóc cháu, điều bà ấy sợ nhất chính là cháu bị cướp đi. Nhưng bà ấy vẫn nhất quyết không chịu ký.”

“Sau đó thì sao ạ?”

“Sau đó…”

Giọng bà Chu nghẹn lại.

“Mẹ cháu dùng một chiêu quá độc ác. Bà ta đi khắp thôn nói bà ngoại cháu mắc bệnh bẩn, chẳng sống được bao lâu nữa. Còn nói bà ngoại cháu tiếc tiền không chịu chữa bệnh cho cháu, muốn kéo cháu chết theo. Người trong thôn nhiều chuyện, ngày nào cũng chỉ trỏ, nói xấu sau lưng bà ấy. Bà ngoại cháu cả đời mạnh mẽ, làm sao chịu nổi những lời ấy.”

“Cuối cùng bà…”

“Tối hôm trước ngày mất, bà ấy đến tìm bà, gửi lại một chiếc hộp thiếc rồi nói: ‘Chị à, chị giữ giúp em thứ này. Nếu em không còn nữa, đợi Đường Đường lớn lên, chị hãy tận tay giao cho con bé.'”

Tôi lập tức ngẩng đầu.

“Bà ấy còn nói, nếu bà ấy mất, bố mẹ cháu chắc chắn sẽ đón cháu về, rồi lấy sạch những thứ bà ấy để lại. Bà ấy nói mình không đấu lại họ, nhưng muốn sau khi lớn lên, cháu phải biết mình là ai, phải biết bà ngoại chưa từng yêu thương cháu một cách vô ích.”

“Bà Chu, chiếc hộp thiếc đó…”

Bà run rẩy đưa tay vào sâu bên trong tủ đầu giường, lấy ra một chiếc hộp bánh quy bằng thiếc đã hoen gỉ.

“Bà giữ nó giúp bà ngoại cháu suốt hai mươi năm. Bà ấy bảo bà đợi cháu lớn. Bà còn sợ mình không sống được đến ngày cháu tìm tới. Không ngờ cuối cùng cháu cũng đến rồi.”

Tôi dùng hai tay đón lấy chiếc hộp.

Nó nặng tựa ngàn cân.

Chiếc hộp không khóa.

Tôi mở ra.

Bên trong có ba thứ.

Một cuốn sổ tiết kiệm đã ố vàng.

Một tờ giấy viết kín chữ.