Chương 7 - Hành Trình Tìm Kiếm Hạnh Phúc Trong Giáo Dục

“Nhà trường đã cho các em lớp học, cho các em giáo viên, cho các em cơ hội thi cử.”

“Con đường là do chính các em lựa chọn, hậu quả cũng phải do các em tự gánh chịu.”

Hứa Mạn đứng ngoài cửa, mặt trắng như giấy.

Cô ta muốn bước vào nhưng bị chủ nhiệm giáo vụ ngăn lại.

Chiều tối hôm đó, thông báo nội bộ của nhà trường được ban hành.

Hứa Mạn bị đình chỉ công tác chủ nhiệm, điều sang phòng nghiên cứu giảng dạy để biên soạn tài liệu, không còn được phụ trách các lớp cuối cấp.

Ảnh của cô ta trên bảng tuyên truyền bị gỡ xuống.

Thay vào đó là bức ảnh chụp chung của Lâm Dư An và Chu Ninh.

Khi đi ngang qua tôi nhìn thấy Hứa Mạn đang đứng trước bảng tuyên truyền.

Cô ta nhìn chằm chằm vào bức ảnh rất lâu.

“Cô Khương.”

Cô ta không quay đầu lại.

“Tôi thật sự chỉ muốn các em ấy được vui vẻ.”

Tôi đứng phía sau cô ta.

“Tôi biết.”

Cô ta quay người lại, trong mắt toàn là những tia máu đỏ.

“Vậy rốt cuộc tôi đã sai ở đâu?”

Tôi nhìn về phía sân vận động.

Khuôn viên trường sau kỳ thi đại học vô cùng vắng vẻ. Gió thổi qua cột cờ, sợi dây va vào cột phát ra những âm thanh trong trẻo.

“Cô sai vì cho rằng niềm vui có thể tồn tại mà không phải trả giá.”

“Sai vì cô bê nguyên phương pháp trong các dự án giáo dục nước ngoài áp dụng vào Trường Trung học số 1 Hải Thành.”

“Sai vì cô không nhìn thấy phía sau những đứa trẻ ấy là những gia đình như thế nào.”

Môi Hứa Mạn khẽ run.

“Chẳng lẽ chúng chỉ có thể chịu khổ thôi sao?”

“Không phải.”

Tôi nói.

“Mà là các em ấy phải vượt qua gian khổ trước, mới có quyền lựa chọn một cuộc sống không còn khổ cực.”

Cô ta im lặng rất lâu.

Cuối cùng, cô ta ôm mặt ngồi xổm xuống, khóc như một đứa trẻ.

Mùa hè năm ấy, nhà trường mời tôi tổ chức một buổi chia sẻ kinh nghiệm.

Tiêu đề do hiệu trưởng đặt:

“Quản lý nghiêm khắc, yêu thương sâu sắc, nâng đỡ tương lai.”

Khi nhìn thấy những chữ ấy, tôi chỉ cảm thấy thật mỉa mai.

Trước đây, họ nói tôi cổ hủ, nói tôi lạc hậu, nói tôi biến học sinh thành những cỗ máy làm bài thi.

Bây giờ thành tích đã có, tôi lại trở thành “giáo viên danh tiếng”.

Buổi chia sẻ chật kín giáo viên và phụ huynh.

Hiệu trưởng ngồi ở hàng ghế đầu, cười niềm nở hơn bất cứ ai.

Ông ta nói:

“Cô Khương chính là trụ cột vững chắc của Trường Trung học số 1 Hải Thành chúng ta.”

Tôi cầm micro, không tiếp lời ông ta.

Tôi nói:

“Tôi không thích người khác thần thánh hóa sự nghiêm khắc.”

Bên dưới lập tức yên tĩnh.

“Tôi cũng không cho rằng cày đề chính là toàn bộ giáo dục. Học sinh cũng biết mệt mỏi, cũng có lúc suy sụp. Các em cần được nghỉ ngơi, cần có thời gian để thở.”

“Nếu có thể, tôi hy vọng tất cả các em đều được trưởng thành trong một môi trường thoải mái hơn.”

“Nhưng hiện thực là, kỳ thi đại học vẫn là một trong những con đường đáng tin cậy nhất đối với rất nhiều đứa trẻ xuất thân bình thường.”

“Chúng ta không thể vừa hưởng lợi từ kết quả tuyển sinh mà điểm số mang lại, vừa mắng điểm số là thực dụng. Rồi đẩy những đứa trẻ không có đường lui vào một cuộc thử nghiệm nghe thì rất đẹp đẽ, nhưng thực tế lại chẳng có ai đứng ra gánh đỡ hậu quả.”

Rất nhiều phụ huynh bên dưới cúi đầu.

Tôi nhìn thấy Chu Ninh ngồi ở hàng ghế cuối cùng, lén lau nước mắt.

Lâm Dư An cũng đến.

Em ấy đã nhận được giấy báo trúng tuyển, cả con người như tỏa ra một ánh hào quang khác hẳn.

Tôi tiếp tục:

“Giáo dục hạnh phúc không sai.”

“Sai ở chỗ chỉ cho học sinh niềm vui, mà không trang bị năng lực cho các em.”

“Tôn trọng học sinh cũng không sai, sai ở chỗ hiểu sự tôn trọng thành việc mặc kệ các em.”

“Tình yêu thương thực sự không phải lúc nào cũng chiều theo ý muốn của các em.”

“Mà là khi các em chưa nhìn rõ con đường phía trước, chúng ta phải giúp các em giữ vững những giới hạn cần thiết.”

Sau buổi chia sẻ, rất nhiều phụ huynh vây quanh tôi.

Có người cảm ơn, có người xin lỗi, cũng có người hỏi tôi có thể dạy thêm cho con họ không.

Tôi đều không nhận lời.

Khi bước ra khỏi hội trường báo cáo, tôi nhìn thấy Hứa Mạn đứng ở đầu cầu thang.

Cô ta gầy đi rất nhiều, tóc buộc thấp, trên người không còn khí thế rực rỡ và sắc sảo như lúc mới đến.

“Tôi sắp đi rồi.”

Cô ta nói.

Tôi không ngạc nhiên.

“Đi đâu?”

“Đến một trường quốc tế tư thục.”

Cô ta mỉm cười, trong nụ cười mang theo chút cay đắng.

“Có lẽ nơi đó phù hợp với tôi hơn.”

Tôi gật đầu.

“Chúc cô thuận lợi.”

Cô ta nhìn tôi.

“Cô Khương, nếu được làm lại từ đầu, cô có đối xử dịu dàng hơn với học sinh không?”

Tôi suy nghĩ một lúc.

“Có.”

Cô ta sững người.

Tôi nói:

“Nhưng tôi vẫn sẽ ép các em học hành.”

Viền mắt Hứa Mạn lại đỏ lên.

“Trước đây tôi cứ tưởng cô là người không có trái tim.”

Tôi nhìn xuống phía dưới.

Trên sân vận động, một nhóm học sinh vừa lên lớp 12 đang chạy thể dục tập thể.

“Có trái tim không nhất thiết phải luôn thể hiện bằng lời nói.”

“Đôi khi, người mềm lòng lại phải giả vờ cứng rắn nhất.”

Cô ta không nói thêm gì nữa.

Sau này, tôi nghe nói Hứa Mạn sống khá tốt ở ngôi trường mới.