Chương 1 - Hành Trình Đón Cậu

Cậu tôi đã ở trong tù tròn mười năm.

Một tháng trước ngày mãn hạn, quản giáo lần lượt gọi điện cho người nhà, nhưng không một ai nghe máy.

Mẹ tôi nói: “Cứ coi như ông ấy đã chết trong đó đi.”

Chị họ tôi nói: “Đón về à? Tôi không chịu nổi mất mặt đâu.”

Tôi ngồi trên sofa lướt điện thoại, không nói một lời, đứng dậy trở về phòng.

Đêm hôm đó, tôi thu xếp vài bộ quần áo để thay, đổ đầy bình xăng rồi một mình lên cao tốc.

Tám trăm cây số, tôi lái suốt mười tiếng, giữa đường chỉ chợp mắt hai mươi phút ở trạm dừng.

Trước cổng nhà tù, cậu tôi xách một túi ni-lông, cô độc đứng một mình, tóc đã bạc trắng.

Nhìn thấy tôi, cả người cậu run lên, vành mắt lập tức đỏ hoe: “Nữu Nữu… sao cháu lại đến đây?”

Tôi không nói gì, nhận lấy túi của cậu: “Lên xe, chúng ta về nhà.”

Sau khi xe chạy lên cao tốc, cậu bỗng lấy từ túi áo trong sát người ra một tấm thẻ ngân hàng, trịnh trọng đặt vào lòng bàn tay tôi.

“Trong này có hai mươi mốt triệu tệ, mật khẩu là ngày sinh của cháu. Số tiền này, cháu nhất định phải nhận.”

Tôi lập tức đạp phanh, dừng xe ở làn khẩn cấp.

01

Cậu tôi, Đỗ Văn Hải, đã ở trong tù tròn mười năm.

Một tháng trước ngày cậu mãn hạn, quản giáo đã gọi về nhà mấy lần.

Lần đầu là mẹ tôi nghe máy.

Vừa nghe đối phương đọc tên cậu, sắc mặt bà lập tức sa sầm.

“Nhà chúng tôi không có người này, các anh không cần gọi nữa.”

Bà cúp máy, rồi kéo luôn số điện thoại vào danh sách đen.

Lần thứ hai, điện thoại gọi đến nhà dì cả.

Dì còn chưa nghe hết đã nói sức khỏe không tốt, đường xa tám trăm cây số nên không đi được.

Lần thứ ba, điện thoại gọi cho chị họ Đỗ Thiến.

Đỗ Thiến đang thử chiếc váy mới mua trong phòng khách.

Chị ta bật loa ngoài, giọng cao hơn bình thường hẳn một quãng.

“Đón về rồi ở đâu?”

“Ai nuôi ông ấy?”

“Tôi sắp kết hôn rồi, nếu nhà trai biết tôi có một người cậu từng ngồi tù, cuộc hôn nhân này còn tiến hành được không?”

Đầu dây bên kia im lặng vài giây.

Quản giáo chỉ nói một câu.

“Đỗ Văn Hải không có yêu cầu gì khác, ông ấy chỉ muốn biết ngày ra tù có người nhà đến đón hay không.”

Đỗ Thiến liếc tôi một cái.

“Không có.”

“Bảo ông ấy tự nghĩ cách đi.”

Sau khi điện thoại bị cúp, phòng khách im lặng một lúc.

Mẹ tôi đẩy đĩa trái cây đến trước mặt Đỗ Thiến.

“Con nói đúng, không thể để ông ấy trở về.”

“Mười năm trước gây ra chuyện lớn như vậy, mặt mũi nhà chúng ta đều bị ông ấy làm mất sạch.”

Dì cả cũng gật đầu theo.

“Lúc vào tù nó bốn mươi ba, giờ đã năm mươi ba rồi.”

“Không việc làm, không nhà cửa, trên người e rằng đến một trăm tệ cũng không có.”

“Ai đón nó về thì người đó phải lo nửa đời còn lại cho nó.”

Họ hết câu này đến câu khác.

Không ai hỏi mười năm qua cậu sống thế nào.

Cũng không ai nhớ trước khi vào tù, cậu từng che chở tất cả mọi người trong nhà ở phía sau lưng mình.

Bố tôi mất sớm, mẹ một mình nuôi tôi.

Những năm đó, tháng nào cậu cũng đến đưa tiền.

Học phí của tôi là cậu đóng.

Lúc tôi học cấp ba nội trú, cũng là cậu chạy xe máy đưa tôi đến trường.

Hôm ấy mưa rất lớn, cậu khoác chiếc áo mưa duy nhất lên người tôi, còn mình thì dầm mưa hơn bốn mươi cây số.

Sau này cậu xảy ra chuyện, tất cả mọi người đều nói cậu đáng đời.

Khi ấy tôi vừa tròn mười tám tuổi, muốn đi thăm cậu nhưng lại bị mẹ khóa trong nhà.

Bà chỉ vào mặt tôi cảnh cáo.

“Con dám đi thì sau này đừng nhận người mẹ này nữa.”

Trong mười năm, tôi chỉ gửi vào trại giam ba lá thư.

Hai lá đầu bị trả về.

Lá thứ ba không có hồi âm.

Tôi không biết cậu có nhận được hay không.

Ti vi trong phòng khách vẫn đang phát.

Đỗ Thiến cầm điện thoại, mở ảnh khách sạn tổ chức hôn lễ ra xem.

“Mẹ, đến lúc đó mọi người phải nói cho rõ đấy.”

“Tuyệt đối không được để ông ấy biết ngày con kết hôn.”

Dì cả vỗ tay chị ta.

“Yên tâm, nó còn chẳng biết con sống ở đâu.”

Mẹ tôi quay sang nhìn tôi.

“Còn con nữa.”

“Đừng có hồ đồ.”

“Giờ ông ấy chính là một rắc rối, ai dính vào người đó xui xẻo.”

Tôi ngồi trên sofa, không tranh cãi cũng không hỏi.

“Con biết rồi.”

Tôi đứng dậy về phòng, khóa trái cửa.

Dưới cùng ngăn kéo có một tấm ảnh cũ.

Cậu trong ảnh vẫn còn trẻ, đứng trước cổng trường, trong tay xách món hạt dẻ rang đường tôi thích ăn nhất.

Mặt sau tấm ảnh có một dòng chữ.

“Nữu Nữu thi đỗ đại học, cậu sẽ nuôi cháu học.”

Tôi nhìn dòng chữ ấy rất lâu.

Mười giờ tối, mẹ gõ cửa hỏi tôi có ăn mì không.

Tôi nói không đói.

Mười một giờ, đèn phòng khách tắt.

Tôi lấy vali ra, chỉ bỏ vào hai bộ quần áo và một chiếc áo khoác dày.

Thông báo trả tự do trong điện thoại là tôi ghi lại từ tin nhắn quản giáo gửi cho dì cả.

Ngày chính là ngày mai.

Tôi không đặt được vé phù hợp.

Tám trăm cây số, chỉ có thể tự lái xe.

Mười hai giờ đêm, tôi xách vali xuống lầu.

Khi xe chạy ra khỏi khu nhà, đèn phòng ngủ của mẹ bỗng sáng lên.

Điện thoại cũng đúng lúc này đổ chuông.

Tôi không nghe.

Bà gọi liên tiếp năm lần.

Đến lần thứ sáu, bà gửi một tin nhắn.

“Có phải con đi đón ông ấy không?”

Tôi chỉnh điện thoại sang im lặng rồi lái lên cao tốc.

Trong gương chiếu hậu, cả thành phố nhanh chóng bị bỏ lại phía sau.

Hai giờ sau, Đỗ Thiến gửi đến một tấm ảnh.

Trong ảnh là mẹ tôi đang đứng trước chỗ đỗ xe trống không của tôi.

Ngay sau đó, tin nhắn thứ hai hiện lên.

“Cô dám đưa ông ấy về, mẹ tôi sẽ công khai nguyên nhân năm xưa ông ấy phải ngồi tù.”

02

Cao tốc ban đêm không có nhiều xe.

Tôi không dám lái quá nhanh.

Cậu ra tù lúc chín giờ sáng.

Bản đồ hiển thị tôi phải lái mười tiếng trên đường.

Ba giờ sáng, tôi vào một trạm dừng.

Cửa hàng tiện lợi chỉ mở một cửa.

Tôi mua cà phê và bánh mì, ngồi trong xe ăn hai miếng.

Mẹ lại gửi đến một đoạn tin nhắn rất dài.

Bà nói năm xưa cậu cuỗm tiền công ty, hại mấy người họ hàng suýt không còn nhà để ở.

Bà nói cậu ngồi tù là do tòa án phán quyết, không phải bị ai ép buộc.

Bà còn nói nếu tôi đưa người về thì phải tự chịu trách nhiệm đến cùng.

Những lời này, tôi nghe từ năm mười tám tuổi đến năm hai mươi tám tuổi.

Nhưng tôi vẫn luôn nhớ một chuyện khác.

Một ngày trước khi cậu xảy ra chuyện, cậu gọi tôi xuống dưới nhà.

Cậu nhét cho tôi hai nghìn tệ, bảo tôi đừng nói với mẹ.

Tôi hỏi có phải cậu gặp rắc rối hay không.

Cậu cười, xoa đầu tôi.

“Cậu xử lý được.”

Ngày hôm sau, cậu bị đưa đi.

Ngày xét xử, người nhà không cho tôi đến.

Sau khi bản án được tuyên, công ty đứng tên cậu không còn, nhà cũng mất.

Nhưng những người họ hàng luôn nói bị cậu hại thảm, cuộc sống lại ngày càng tốt hơn.

Nhà dì cả đổi sang nhà mới.

Sau khi tốt nghiệp đại học, Đỗ Thiến mở một tiệm làm đẹp.

Mẹ tôi cũng trả hết hơn hai trăm nghìn tệ tiền vay mua nhà trong vòng ba năm.

Tôi từng hỏi tiền từ đâu ra.

Bà chỉ nói họ hàng giúp đỡ lẫn nhau.

Khi trời sắp sáng, tôi tiếp tục lên đường.

Tám giờ bốn mươi phút sáng, cuối cùng tôi cũng nhìn thấy bức tường cao bên ngoài nhà tù.

Trước cổng đỗ mấy chiếc xe.

Có người cầm hoa, có người xách quần áo mới.

Tôi đỗ xe bên đường, lòng bàn tay đầy mồ hôi.

Chín giờ mười phút, cánh cổng sắt nặng nề mở ra.

Vài người lần lượt đi từ bên trong ra.

Có người vừa lộ mặt đã được người nhà vây quanh.

Người cuối cùng đi ra là một người đàn ông cao gầy.

Cậu mặc chiếc áo khoác đã giặt đến bạc màu, trong tay xách túi ni-lông trong suốt.

Trong túi chỉ có một chiếc cốc tráng men, hai quyển sách và vài bộ quần áo cũ.

Tóc cậu đã bạc trắng.

Lưng cũng không còn thẳng như trước.

Cậu đứng trước cổng, nhìn sang trái rồi lại nhìn sang phải.

Đợi xe đến đón gần như đi hết, cậu cúi đầu, bước về phía trạm xe buýt.

Tôi đẩy cửa xe, gọi một tiếng.

“Cậu.”

Cậu dừng bước.

Mấy giây sau, cậu chậm rãi quay người.

Khi tôi chạy đến trước mặt, cậu vẫn chưa nhận ra tôi.

Mãi đến khi tôi gọi tiếng thứ hai, tay cậu mới bắt đầu run.

“Nữu Nữu?”

“Là cháu.”

Cậu nhìn tôi, vành mắt nhanh chóng đỏ lên.

“Sao cháu lại đến?”

Tôi nhận lấy túi ni-lông trong tay cậu.

“Đón cậu về nhà.”

Cậu đứng yên không nhúc nhích.

“Mẹ cháu biết không?”

“Lên xe trước đã.”

Cậu đi theo tôi mấy bước, lại quay đầu nhìn cánh cổng sắt một lần.

Sau khi lên xe, cậu đặt hai tay lên đầu gối, ngay cả ghế cũng không dám ngả ra sau.

Tôi đưa nước và bánh mì cho cậu.

Cậu chỉ uống hai ngụm nước.

“Mọi người trong nhà đều khỏe chứ?”

“Đều khỏe.”

“Sức khỏe mẹ cháu thế nào?”

“Cũng khỏe.”

“Thiến Thiến sắp kết hôn phải không?”

Tôi siết chặt vô lăng.

“Sao cậu biết?”

“Năm ngoái nó gửi thiệp mời.”

Tôi đột ngột quay đầu nhìn cậu.

Rõ ràng Đỗ Thiến từng nói suốt mười năm qua chị ta chưa bao giờ liên lạc với cậu.

Cậu lấy từ lớp lót túi ni-lông ra một tấm thiệp đỏ.

Ngày cưới ghi trên đó là nửa tháng sau.

Phần người được mời viết tên Đỗ Văn Hải.

Nhưng mặt sau thiệp còn có một dòng chữ viết tay.

“Ông dám quay về, tôi sẽ để tất cả mọi người biết ông còn nợ nhà chúng tôi bao nhiêu tiền.”

Cậu cất thiệp đi.

“Đừng trách nó.”

“Nó sợ cậu ảnh hưởng đến hôn sự.”

Tôi không trả lời, trực tiếp khởi động xe.

Sau khi xe chạy lên cao tốc một giờ, cậu bỗng bảo tôi tấp vào lề.

Tôi còn tưởng cậu không khỏe.

Nhưng cậu lại lấy từ túi áo trong sát người ra một tấm thẻ ngân hàng.

Tấm thẻ ấy được bọc rất kín bằng một lớp vải.

Cậu đặt thẻ vào tay tôi.

“Trong này có hai mươi mốt triệu tệ.”

“Mật khẩu là ngày sinh của cháu.”

Chân tôi nặng xuống, xe đột ngột dừng ở làn khẩn cấp.

“Tiền này từ đâu ra?”

Cậu nhìn về phía trước, im lặng rất lâu.

“Đây là thứ cuối cùng cậu giữ lại được từ mười năm trước.”

“Cũng là thứ mẹ cháu sợ cậu mang về nhất.”

03

Tôi bật đèn cảnh báo.

Một chiếc xe tải lớn chạy qua bên cạnh, thân xe cũng rung theo.

Tấm thẻ ngân hàng vẫn nằm trong tay tôi.

“Cậu, cậu ở trong đó mười năm, lấy đâu ra hai mươi mốt triệu?”

“Tiền này có sạch không?”

Cậu không tức giận.

Cậu lấy từ túi áo trong ra một tờ giấy đã gấp mấy lần.

Đó là giấy xác nhận tài sản của ngân hàng.

Ngày cấp là ba ngày trước.

Tên chủ tài khoản là Đỗ Văn Hải.

Số dư ghi rõ hai mươi mốt triệu tệ chẵn.

Trên giấy còn có con dấu ngân hàng và chữ ký của nhân viên nghiệp vụ.

“Đây không phải tiền bẩn.”

“Càng không phải tiền cậu lấy từ công ty.”

“Mười năm trước, cậu từng cùng một người bạn mua một khu nhà xưởng cũ.”

“Sau khi cậu vào tù, mảnh đất ấy giao cho ông ấy quản lý thay.”

“Sáu năm trước, khu đất bị thu hồi để làm đường, tiền bồi thường vẫn được gửi có kỳ hạn theo thỏa thuận.”

“Tháng trước, ông ấy hoàn tất toàn bộ thủ tục rồi chuyển phần thuộc về cậu trở lại.”

Tôi vẫn không nhận thẻ.

“Đã là tiền của cậu thì cậu giữ lấy.”

“Sau này cậu còn phải ở, phải ăn, còn phải chữa bệnh.”

Cậu lắc đầu.

“Hiện giờ thẻ vẫn đứng tên cậu.”

“Sau khi về, cậu sẽ đến ngân hàng làm thủ tục.”

“Thứ cậu cho cháu không phải tiền sinh hoạt.”

“Mà là món nợ cậu mắc cháu.”

Tim tôi thắt lại.

“Cậu chưa từng nợ cháu.”

Cậu quay sang nhìn tôi.

“Có.”

“Về cái chết của bố cháu, cậu nợ cháu một lời giải thích.”

Trong xe lập tức im phăng phắc.

Bố tôi mất khi tôi mười hai tuổi.

Người nhà nói ông lái xe ban đêm rồi gặp tai nạn.

Sau đó, cậu nuôi tôi như con gái ruột.

Nhưng cậu chưa từng nhắc cái chết của bố có liên quan đến mình.

“Ý cậu là gì?”

“Về rồi nói.”

“Nói ngay bây giờ.”

Cậu nhìn vào mắt tôi, môi mấp máy mấy lần.

Cuối cùng, cậu chỉ nói ra một câu.