Chương 1 - Giá Trị Thực Sự Của Tôi

Liều mạng ở công ty suốt ba năm, tôi là trụ cột của cả phòng kỹ thuật.

Ngày tôi từ chức, đích thân Chủ tịch HĐQT đã chặn tôi lại.

“Điều kiện gì mới giữ được cậu?”

Tôi cười cười, đưa phiếu lương qua.

3.800 tệ, đến cơm ở căng tin dưới lầu còn ăn không nổi.

Bà ấy đón lấy liếc qua một cái, tay bắt đầu run rẩy.

Đột ngột vồ lấy điện thoại: “Điều tra cho tôi, ai dám động vào lương của cậu ấy, hôm nay đuổi việc hết!”

Tôi chết lặng tại chỗ.

Bởi vì mức lương tháng ban đầu bà ấy phê duyệt cho tôi, là 38.000 tệ.

01

Đơn xin nghỉ việc tôi viết ba lần.

Không phải đắn đo từ ngữ.

Mà là run tay.

Ba năm rồi.

Tôi làm ở công ty này tròn ba năm.

Trình Viễn Chu, phòng Kỹ thuật, mã nhân viên 0217.

Kiến trúc hệ thống của cả phòng là do tôi dựng nên.

Nền tảng dữ liệu tập trung năm ngoái, trước ngày đi vào hoạt động thức trắng ba ngày ba đêm không chợp mắt, là một mình tôi gánh vác.

Ngày khách hàng nghiệm thu, tất cả mọi người vỗ tay.

Triệu Hằng Huân đứng ở vị trí đầu tiên, vỗ vai tôi, nói với khách hàng: “Đây là người lính do tôi dẫn dắt đấy.”

Triệu Hằng Huân, Trưởng phòng Kỹ thuật, cấp trên trực tiếp của tôi.

Ngày đầu tiên tôi vào công ty chính là anh ta phỏng vấn.

Anh ta nói: “Viễn Chu, làm việc chăm chỉ, anh sẽ không để em chịu thiệt thòi đâu.”

Tôi tin.

Tin suốt ba năm.

Trong ba năm, tiền lương tôi nhận được vào tay, mỗi tháng 3.800 tệ.

Trừ đi tiền thuê nhà 2.200 tệ, còn dư 1.600 tệ.

Bữa sáng không ăn.

Bữa trưa ở căng tin công ty, phần ăn rẻ nhất 18 tệ.

Bữa tối mì gói.

Có một lần tăng ca đến ba giờ sáng, đói đến mức co thắt dạ dày.

Tôi ngồi thụp ở hành lang công ty, nhắn tin cho mẹ: “Mẹ ơi, lương tháng này công ty chưa phát, con gửi tiền cho mẹ muộn vài hôm nhé.”

Thật ra đã phát rồi.

Chỉ có bấy nhiêu thôi.

Mẹ nhắn lại cho tôi: “Không vội, mẹ có tiền, con đừng để bản thân bị đói.”

Ngày hôm sau, thẻ ngân hàng của mẹ chuyển cho tôi 2.000 tệ.

Lương hưu của mẹ mỗi tháng 3.100 tệ.

Trưa hôm đó tôi không xuống căng tin.

Ngồi trong nhà vệ sinh suốt nửa tiếng đồng hồ.

Không phải tôi chưa từng nghĩ đến việc hỏi.

Tháng thứ ba sau khi vào làm, tôi lấy hết can đảm tìm Triệu Hằng Huân.

“Anh Triệu, em muốn hỏi chút, cơ cấu lương của phòng mình được quy định thế nào ạ?”

Anh ta đang ăn cơm hộp ngoài, một suất cơm nạm bò hơn năm mươi tệ.

Đôi đũa khựng lại một chút.

“Viễn Chu à, em mới đến, lương thử việc thấp hơn một chút.”

“Nhưng em đã chuyển chính thức rồi mà.”

“Chuyển chính thức cũng có bậc thang, công ty có chế độ, anh cũng chẳng làm chủ được.”

Anh ta đặt đũa xuống, nhìn tôi.

“Em có tin anh Triệu không? Anh nhất định sẽ giúp em tranh thủ.”

Tôi tin.

Lại tin thêm một năm.

Năm thứ hai, tôi lại hỏi một lần nữa.

Lần này anh ta thở dài một tiếng.

“Viễn Chu, không phải anh không giúp em.”

“Năm nay công ty làm ăn không tốt, phía Chủ tịch siết chặt, giảm lương toàn thể nhân viên, em biết đấy.”

Tôi biết sao?

Tôi nhìn sang những người khác trong văn phòng.

Người đổi điện thoại mới, người mua xe, người trưa gọi đồ ăn ngoài không bao giờ thèm nhìn giá.

Giảm lương toàn thể nhân viên ư?

Tôi không hỏi thêm nữa.

Không phải không muốn hỏi.

Mà cảm thấy có khi bản thân thực sự chỉ đáng giá bấy nhiêu.

Dù sao Triệu Hằng Huân cũng đã nói rồi, công ty có quy định.

Dù sao Triệu Hằng Huân cũng đã nói rồi, anh ta cũng không quyết định được.

Đến năm thứ ba.

Công ty giành được một dự án lớn, hoàn toàn dựa vào hệ thống của tôi.

Trong tiệc mừng công Triệu Hằng Huân uống rượu.

Khoác vai tôi, nói với cả bàn người: “Viễn Chu là người tôi coi trọng nhất, phòng Kỹ thuật không thể thiếu cậu ấy.”

Đêm đó tôi bước ra khỏi quán ăn.

Điện thoại trong túi rung lên một cái.

Lương đã về tài khoản.

3.800 tệ.

Gió rất lớn.

Tôi đứng bên vệ đường, nhìn con số đó trên màn hình điện thoại, đứng rất lâu.

Hôm sau tôi liền viết đơn xin nghỉ việc.

Cửa văn phòng của Triệu Hằng Huân đang mở.

Tôi gõ nhẹ vào khung cửa.

“Anh Triệu, đơn nghỉ việc.”

Anh ta ngẩng đầu lên, mắt híp lại một chút.

“Sao đột nhiên lại muốn đi?”

“Làm không nổi nữa rồi ạ.”

“Viễn Chu, em đừng bốc đồng.”

Anh ta đứng dậy, vòng qua bàn bước đến trước mặt tôi.

“Có phải có ai làm em ấm ức không? Cứ nói với anh Triệu.”

“Không có.”

“Vậy là chê lương thấp? Anh nói cho em hay, quý sau anh đang định báo tăng lương cho em đấy.”

“Không cần đâu, anh Triệu.”

Tôi đặt lá đơn từ chức lên bàn anh ta.

Anh ta nhìn tờ giấy đó, im lặng vài giây.

Sau đó bật cười.

“Được rồi, em muốn đi anh không giữ.”

“Nhưng thủ tục phải đi theo quy trình, em cứ về đợi thông báo trước đi.”

Tôi quay người bước ra khỏi cửa.

Đi về vị trí làm việc, bắt đầu thu dọn đồ đạc.

Cái cốc, dây sạc, một cuốn sổ tay kỹ thuật đã lật đến nát bươm.

Ba năm, chỉ có ngần ấy thứ.

Tôi xách túi đi về phía thang máy.

Lúc đi đến quầy lễ tân, cô bé lễ tân gọi giật tôi lại.

“Anh Trình, đợi một chút.”

“Có chuyện gì thế?”

“Chủ tịch bảo anh lên gặp một chuyến.”

Tôi sững người.

Chủ tịch HĐQT?

Tống Thanh Mạn?

Tôi vào công ty ba năm, số lần gặp bà ấy không quá năm lần.

Toàn là trong tiệc tất niên và đại hội toàn thể nhân viên, nhìn từ xa thấy bà ấy ngồi trên khán đài.

Bà ấy làm sao biết tôi sắp rời đi?

Tôi còn chưa kịp nghĩ thông suốt, lễ tân lại nói thêm một câu.

“Chủ tịch nói rồi, bảo anh lên ngay bây giờ.”

02

Văn phòng Chủ tịch ở tầng mười tám.

Tôi chưa từng bước chân lên đó bao giờ.

Khi cửa thang máy mở ra, hành lang vô cùng yên tĩnh.

Thảm trải sàn rất dày, bước chân lên không phát ra tiếng động.

Cửa đang mở.

Tống Thanh Mạn ngồi sau bàn làm việc, đang xem tài liệu.

Tôi đứng ở cửa.

“Tống tổng, bà tìm tôi ạ?”

Bà ấy ngẩng đầu lên.

Nhìn tôi một cái.

“Trình Viễn Chu?”

“Vâng.”

“Vào đi, ngồi xuống.”

Tôi bước vào trong, không ngồi.

Đứng đó.

Bà ấy cũng không miễn cưỡng.

Đặt tài liệu xuống, dựa lưng vào ghế.

“Nghe nói cậu muốn đi?”

“Đơn từ chức tôi đã nộp rồi.”

“Tại sao?”

Tôi không nói gì.

Nói gì bây giờ?

Nói lương thấp?

Nói làm không nổi nữa?

Trước mặt Chủ tịch mà than vãn những điều này, tôi thấy chẳng có ý nghĩa gì.

“Trình Viễn Chu, cậu ở phòng Kỹ thuật ba năm, dự án nền tảng dữ liệu năm ngoái là do cậu chủ trì.”

Tôi hơi bất ngờ.

Bà ấy biết ư?

“Dự án đó đã giúp công ty giành được ba khách hàng lớn sau đó, tổng số tiền hợp đồng cộng lại vượt quá hai mươi triệu.”

Khi nói những lời này giọng bà ấy rất bình thản.

“Tôi biết năng lực của cậu.”

“Cho nên tôi muốn hỏi cậu, điều kiện gì mới giữ được cậu lại?”

Tôi không ngờ bà ấy lại thẳng thắn như vậy.

Im lặng vài giây.

“Tống tổng, điều kiện thì không dám bàn tới.”

“Tôi chỉ cảm thấy… thôi bỏ đi.”

“Cảm thấy cái gì?”

“Cảm thấy bỏ ra và nhận lại không tương xứng.”

Bà ấy khẽ nhíu mày.

“Hiện tại mức lương của cậu là bao nhiêu?”

Tôi do dự một chút.

Rút từ trong túi ra phiếu lương của tháng này.

Gấp làm đôi, đưa qua.

Ban đầu tôi nghĩ bà ấy chỉ là làm theo thủ tục lệ bộ thôi.

Khách sáo hai câu, rồi sẽ nói “Được rồi, tôn trọng lựa chọn của cậu”.

Nhưng bà ấy nhận lấy phiếu lương, mở ra liếc nhìn một cái.

Tay khựng lại.

Cả người chết sững khoảng chừng hai giây.

Bà ấy đọc lại một lần nữa.

Sau đó ngẩng đầu nhìn tôi.

Ánh mắt đó cả đời này tôi không bao giờ quên được.

Không phải phẫn nộ.

Mà là không thể tin nổi.

“3.800?”

Giọng bà ấy biến sắc.

“Mỗi tháng cậu nhận 3.800 tệ?”

“Đúng vậy.”

“Ba năm rồi?”

“Ba năm rồi.”

Bà ấy đặt phiếu lương xuống bàn.

Những ngón tay đang run rẩy.

Tôi nhìn thấy rất rõ ràng.

Bàn tay cầm phiếu lương của bà ấy, các đầu ngón tay đang run lên.

“Trình Viễn Chu.”

“Dạ.”

“Hồi cậu vào công ty, là đích thân tôi duyệt mức lương.”

Tôi không nói gì.

“38.000. Lương tháng tôi duyệt cho cậu là 38.000.”

Cả căn phòng im phăng phắc.

Tôi nghe thấy tiếng tim mình đập.

38.000.

Không phải 3.800.

Mà là 38.000.

Tôi tưởng mình nghe nhầm.

“Tống tổng, bà nói bao nhiêu cơ ạ?”

“Ba mươi tám nghìn.”

“Lúc đó tôi đã xem hồ sơ và đánh giá phỏng vấn của cậu, đích thân ký vào phiếu phê duyệt.”

“Ba mươi tám nghìn một tháng, thử việc hưởng tám mươi phần trăm, chuyển chính thức nhận đủ toàn bộ.”

Đầu óc tôi ong lên một tiếng.

Ba năm.

36 tháng.

Mỗi tháng thiếu mất 34.200 tệ.

Ba năm tức là…

Tôi không tính tiếp nữa.

Không dám tính.

Tống Thanh Mạn đã cầm lấy điện thoại trên bàn.

Lúc bấm số tay bà ấy vẫn còn run.

“Điều tra cho tôi.”

Giọng bà ấy đè xuống rất thấp, nhưng từng chữ đều mang theo sức nặng ngàn cân.

“Trình Viễn Chu, mã nhân viên 0217, phòng Kỹ thuật, toàn bộ quy trình phê duyệt lương trong ba năm vào công ty.”

“Bắt đầu từ bước tôi ký tên trở xuống.”

“Từng khâu, từng người qua tay, điều tra hết cho tôi.”

Đầu dây bên kia nói câu gì đó.

Bà ấy ngắt lời ngay lập tức.

“Trong ngày hôm nay.”

“Không điều tra ra được, cả phòng Nhân sự tự kiểm điểm trách nhiệm.”

Cúp điện thoại.

Bà ấy nhìn tôi.

“Cậu tạm thời đừng đi.”

“Tống tổng…”

“Trình Viễn Chu, cậu nghe tôi nói.”

Bà ấy đứng dậy.

Bước ra từ phía sau bàn làm việc, đứng trước mặt tôi.

Vóc người không cao, nhưng khí thế đè bẹp cả căn phòng.

“Có kẻ đã động vào lương của cậu.”

“Ba năm rồi, tôi không hề hay biết.”

“Đây là vấn đề của tôi.”

Tôi há miệng.

Không biết phải nói gì.

Ba năm.

Tôi cứ ngỡ bản thân không có giá trị, cứ ngỡ 3.800 chính là cái giá của mình.

2.000 tệ mà mẹ đã chuyển cho tôi.

Nửa tiếng đồng hồ tôi ngồi thu lu trong nhà vệ sinh.

Mỗi buổi sáng nhịn đói chen chúc trên tàu điện ngầm.

Tất cả đều chỉ vì một nguyên nhân mà tôi căn bản chẳng hề hay biết.

“Cậu ngồi xuống trước đi.” Tống Thanh Mạn nói.

Lần này tôi ngồi.

Bởi vì hai chân có chút mềm nhũn ra.

03

Tống Thanh Mạn bảo thư ký rót một cốc nước.

Tôi không uống.

Cốc nước đặt ngay trước mặt, tôi nhìn chằm chằm vào mặt nước.

Trong đầu toàn là con số đó.

38.000.

“Viễn Chu.”

Bà ấy đổi cách xưng hô.

“Chuyện này tôi sẽ điều tra đến cùng.”

“Cậu có thể kể cho tôi nghe, ba năm qua tiền lương của cậu được phát thế nào không?”

“Ai là người làm việc với cậu?”

“Lương chuyển thẳng vào thẻ ngân hàng, ngày 15 hàng tháng ạ.”

“Còn phiếu lương thì sao?”

“Triệu Hằng Huân phát, mỗi tháng gửi vào nhóm của phòng, @ riêng từng người, gửi riêng.”

Mắt bà ấy hơi híp lại.

“Triệu Hằng Huân.”

“Vâng, Trưởng phòng Kỹ thuật.”

“Cậu có từng hỏi anh ta về chuyện lương bổng chưa?”

“Hỏi hai lần rồi ạ.”

“Anh ta nói thế nào?”

Tôi thuật lại nguyên văn hai câu trả lời đó của Triệu Hằng Huân.

Thời gian thử việc có phân bậc thang.

Tình hình công ty không tốt, giảm lương toàn thể nhân viên.

Sắc mặt Tống Thanh Mạn từng chút từng chút biến đổi.

“Giảm lương toàn thể?”

“Anh ta nói với tôi như thế ạ.”

“Trình Viễn Chu, công ty từ lúc thành lập tới nay, chưa từng giảm lương một lần nào.”

Câu nói này giáng xuống, đầu óc tôi lại ong lên một tiếng.

Chưa từng giảm lương.

Vậy những điều Triệu Hằng Huân nói với tôi…

Đều là giả dối.

Tống Thanh Mạn cầm điện thoại di động lên, bấm một dãy số.

“Lão Chu, ông có ở công ty không?”

“Bây giờ lên văn phòng tôi ngay.”

“Mang toàn bộ bảng kê chi tiết phát lương ba năm gần đây của phòng Kỹ thuật lên đây.”

“Cả bản giấy lẫn bản điện tử đều phải có.”

Cúp máy.

Lại gọi một cuộc khác.

“Phòng Nhân sự đấy phải không?”