Chương 1 - Đơn Xin Việc Bị Đánh Đổi

Bạn trai tráo đơn xin việc sau khi tốt nghiệp của tôi.

Lẽ ra tôi phải được phân về Trường Tiểu học Cơ Quan, nhưng lại bị đẩy đi dạy tình nguyện ở nơi gian khổ nhất thay cho “bạch nguyệt quang” của anh ta.

Suốt mười năm, tôi cố gắng xin chuyển về thành phố.

Năm đầu tiên, bạn trai nói phải xét theo thâm niên, tôi bị loại.

Năm thứ hai, anh ta nói người có gia đình được ưu tiên, tôi lại bị loại.

Năm thứ ba, anh ta nói tạm thời chưa có chỉ tiêu, tôi vẫn bị loại.

…

Đến năm thứ mười, đây là cơ hội cuối cùng để tôi chuyển từ hộ khẩu nông thôn sang phi nông nghiệp. Nếu lần này lại bị loại, cả đời tôi sẽ không thể quay về thành phố nữa.

Tất cả mọi người đều nghĩ lần này chắc chắn tôi sẽ đậu.

Nhưng ngày hôm sau, trên bảng công bố danh sách lại không có tên tôi.

Bạch nguyệt quang của bạn trai gọi điện cho tôi, nói ra một sự thật tàn nhẫn.

“Nói thật cho cô biết, đơn xin về thành phố của cô bị tôi ném thẳng vào thùng rác rồi.”

“Triệu Thành và tôi đã kết hôn. Tôi khuyên cô nên sớm bỏ cái ý nghĩ đó đi.”

“Có tôi ở đây, cả đời này cô đừng hòng về được thành phố.”

Giấc mộng mười năm vỡ tan chỉ trong một ngày.

Trong nỗi đau tột cùng, tôi nhảy xuống từ tòa nhà dạy học.

Khi tỉnh lại lần nữa, tôi đang ngồi trong một phòng học sáng sủa sạch sẽ. Trước mặt tôi là một tờ đơn xin phân công việc làm.

1

“Tiểu Vũ, cậu viết xong chưa? Tớ sắp nộp lên rồi.”

Lớp trưởng Tiểu Lệ ôm một xấp đơn xin việc, cười giục tôi viết nhanh lên.

“Thành tích chuyên ngành của cậu tốt nhất, vào Trường Tiểu học Cơ Quan chắc chắn không thành vấn đề.”

“Đến lúc đó, cậu và Triệu Thành sẽ thành đồng nghiệp rồi.”

Những bạn học biết quan hệ của chúng tôi đều cười trêu tôi và Triệu Thành.

Tôi hoàn hồn, nhìn tờ đơn xin việc trước mặt, suýt nữa bật khóc.

Kiếp trước, số phận bi thảm của tôi bắt đầu từ chính tờ đơn này.

Nếu tôi nhớ không nhầm, sau khi tờ đơn này được thu lên, nó sẽ bị Triệu Thành chặn lại.

Anh ta tráo đơn của tôi với Tống Vũ Hiên, khiến tôi thay cô ta xuống nông thôn dạy học.

Còn Tống Vũ Hiên thì thay tôi vào Trường Tiểu học Cơ Quan, cả đời sống sung sướng, trở thành người thành phố.

Tôi ở nông thôn suốt mười năm, năm nào cũng là giáo viên xuất sắc.

Tôi cố gắng xin điều chuyển về thành phố, nhưng lần nào cũng bị loại.

Những giáo viên thâm niên kém tôi đều được thăng chức, còn tôi vẫn giậm chân tại chỗ.

Triệu Thành, người đã lên chức phó hiệu trưởng, hết lần này đến lần khác vẽ bánh cho tôi, biến tôi thành công cụ để anh ta lấy thành tích.

Nơi tôi đến càng gian khổ, thành tích của anh ta càng sáng chói.

Suốt mười năm, hai chữ “về thành phố” như củ cà rốt treo trước mặt, khiến tôi cam tâm tình nguyện bị anh ta lợi dụng hết lần này đến lần khác.

Tất cả mọi người đều tiếc thay cho tôi.

Chỉ có tôi vẫn cố chấp tin rằng Triệu Thành có nỗi khó xử của anh ta, tôi nên thông cảm.

Cho đến… cơ hội chuyển hộ khẩu cuối cùng.

Tôi biết rất rõ, nếu bỏ lỡ cơ hội này, tôi sẽ không bao giờ quay về thành phố được nữa.

Quãng đời còn lại, tôi chỉ có thể ở một ngôi làng hẻo lánh trên núi, làm giáo viên hợp đồng cả đời.

Dù giấy khen có dán kín căn ký túc xá giáo viên tồi tàn, tôi vẫn chỉ là một giáo viên dân lập không danh phận.

Không chỉ đãi ngộ thấp hơn giáo viên biên chế rất nhiều, ngay cả lương hưu cũng chẳng bằng một phần nhỏ của họ.

Triệu Thành đã thề thốt rằng lần này nhất định sẽ giúp tôi đậu.

Anh ta nói: “Vất vả cho em rồi, Tiểu Vũ. Những đóng góp của em chúng tôi đều nhìn thấy. Lần này chắc chắn có suất cho em.”

“Anh đã xem đơn rồi, cũng đã ký tên đóng dấu. Em cứ chờ thông báo là được.”

Nhận được câu trả lời chắc chắn từ Triệu Thành, cuối cùng tôi cũng thở phào nhẹ nhõm.

May mà anh ta vẫn còn giữ lời.

Mười năm của tôi không bị lãng phí vô ích.

Thế nhưng, đến ngày công bố danh sách về thành phố, tôi nhìn từ trên xuống dưới mấy lần cũng không thấy tên mình.

Tôi tìm hiệu trưởng, muốn hỏi có phải đã chép nhầm không.

Rõ ràng Triệu Thành từng nói, lần này chắc chắn có tên tôi.

Anh ta là phó hiệu trưởng Trường Tiểu học Cơ Quan, sao có thể nói dối được?

Nhưng hiệu trưởng chỉ nhìn tôi bằng ánh mắt thương hại, rồi đưa cho tôi thông báo do Sở Giáo dục gửi xuống.

“Danh sách đều ở đây. Cô tự xem đi.”

“Cô Diệp, thật ra chúng tôi đều biết cô đã đủ tư cách từ lâu rồi. Đáng tiếc…”

Tôi không dám tin, nhìn chằm chằm vào danh sách trên thông báo.

Tổng cộng có mười suất, nhưng không có tên tôi.

Giống như chín lần trước, tôi ôm hy vọng đến rồi lại thất vọng rời đi.

Triệu Thành lại lừa tôi thêm một lần nữa.

Tôi thất thần quay về ký túc xá, trong đầu toàn là những lời hứa hẹn mà Triệu Thành từng vẽ ra cho tôi.

Anh ta nói nền tảng của anh ta chưa vững, nếu tôi làm ra thành tích, anh ta mới tiện giúp tôi tìm quan hệ.

Anh ta nói bây giờ phải ưu tiên giáo viên lớn tuổi, tôi còn trẻ, vẫn còn cơ hội.

Anh ta nói… phải chăm sóc những giáo viên có gia đình hơn, tôi còn độc thân nên khó được thông qua.

Tôi trẻ, độc thân, học vấn cao.

Vì thế tôi đáng phải chủ động từ bỏ quyền lợi của mình, nhường đường cho người khác sao?

Điều tôi không hiểu nhất là vì sao những lời như vậy mà tôi lại tin suốt mười năm.

Khi tôi đã tuyệt vọng hoàn toàn, Tống Vũ Hiên gọi điện đến.

“Đơn xin của cô đều bị tôi ném vào thùng rác rồi. Đừng phí công nữa.”

“Cả đời này cứ ngoan ngoãn ở nông thôn đi.”

“Triệu Thành và tôi sắp kết hôn rồi.”

Ba câu nói, đùa giỡn tôi suốt mười năm.

Tôi không chịu nổi nữa, nhảy xuống từ tòa nhà dạy học.

Tôi nghe thấy tiếng thét vang lên từ xa.

Lờ mờ có người đang chạy về phía này.

Trước khi hoàn toàn chìm vào bóng tối, tôi hỏi ông trời một câu:

“Dựa vào đâu?”

Khi mở mắt lần nữa, tôi đã quay về ngày tốt nghiệp.

Tôi nhanh chóng viết xong đơn xin việc, chuẩn bị tự mình nộp đến phòng hướng nghiệp.

2

Gần đến thời điểm phân công việc làm sau tốt nghiệp, phòng hướng nghiệp chật kín sinh viên sắp ra trường.

Trên tường dán danh sách các đơn vị đến tuyển dụng cùng số chỉ tiêu.

Đứng đầu là hai trường tiểu học.

Sau tên Trường Tiểu học Cơ Quan ghi “2-3”, sau tên Trường Tiểu học Trung tâm ghi “1”.

Hai đơn vị này đều là nơi mà sinh viên mới tốt nghiệp tranh nhau đến mức vỡ đầu.

Nếu chỉ xét đãi ngộ, Trường Tiểu học Trung tâm cao hơn một chút.

Nhưng nếu muốn thăng chức, Trường Tiểu học Cơ Quan lại dễ hơn.

Kiếp trước, với thành tích của tôi, cả Trường Tiểu học Cơ Quan lẫn Trường Tiểu học Trung tâm đều ngỏ ý muốn nhận tôi.

Tôi đắn đo rất lâu, rồi đi tìm Triệu Thành bàn bạc.

Triệu Thành là người yêu của tôi. Chúng tôi dự định tốt nghiệp xong sẽ kết hôn, đương nhiên hy vọng có thể làm việc cùng nhau.

Lần này cạnh tranh vào Trường Tiểu học Cơ Quan rất khốc liệt, có mấy sinh viên xuất sắc đều muốn vào đó.

Còn thành tích của Triệu Thành lại không nổi bật.

Chỉ là khi ấy tôi không biết, mẹ Triệu Thành làm ở Sở Giáo dục. Anh ta đã sớm ký thỏa thuận việc làm với Trường Tiểu học Cơ Quan.

Họ sợ lộ tin nên giấu rất kín.

Kiếp trước, chuyện này là mãi sau khi tôi ở nông thôn gần mười năm, Tống Vũ Hiên mới “tốt bụng” nói cho tôi biết.

Cô ta nói, ngay từ đầu nhà Triệu Thành đã không đồng ý cho tôi và anh ta yêu nhau.

Nhân cơ hội phân công việc làm sau tốt nghiệp lần này, họ đẩy tôi đi thật xa để tôi khỏi dây dưa.

Tôi như một con ngốc, bị đám người này xoay như chong chóng.

Khi bọn họ bàn cách loại bỏ đối thủ cạnh tranh lớn nhất là tôi, tôi vẫn móc tim móc phổi tính toán cho tương lai của tôi và Triệu Thành.

Để chắc chắn hơn, tôi chủ động đề nghị chọn Trường Tiểu học Trung tâm.

Dựa theo xếp hạng thành tích, như vậy Triệu Thành sẽ có cơ hội tranh suất vào Trường Tiểu học Cơ Quan.

Vì thế, khi bảng kế hoạch tuyển dụng được công bố, tôi lập tức đi tìm Triệu Thành.

“Hay là chúng ta chọn cách an toàn hơn nhé. Anh chọn Trường Tiểu học Cơ Quan, em chọn Trường Tiểu học Trung tâm.”

“Đừng bỏ hết trứng vào cùng một giỏ.”

Triệu Thành không nói gì, cứ nhìn đi nhìn lại bảng điểm của hai chúng tôi.

Đúng lúc này, bên cạnh vang lên tiếng khóc của Tống Vũ Hiên.

“Thầy ơi, em không muốn xuống nông thôn, em sợ lắm.”

“Có thể đổi cho em một đơn vị khác không? Em muốn ở lại thành phố.”

Phân công việc làm sau tốt nghiệp chủ yếu dựa vào thành tích. Đơn vị tốt đương nhiên ưu tiên những sinh viên có điểm cao.

Người có thành tích kém thì hoặc vào nhà máy, hoặc đến trường học ở vùng núi xa xôi dạy tình nguyện.

Nhưng cũng không phải đi vô ích. Sau ba năm có thể xin quay về thành phố.

Còn có thể được xét chức danh nghề nghiệp trực tiếp.

Xem như là bù đắp cho những giáo viên xuống nông thôn.

Nếu trong thời gian công tác biểu hiện xuất sắc, còn có thể xin về thành phố sớm.

Nhưng những người có thể vào đại học và tốt nghiệp thuận lợi cơ bản đều là người thành phố.

Không ai muốn từ bỏ cơ hội ở lại thành phố để xuống nông thôn.

Thành tích Tống Vũ Hiên không tốt, cô ta cũng không muốn xuống nông thôn, lúc này đang làm ầm lên với giáo viên.

Giáo viên bị nhiều sinh viên làm ồn đến đau đầu, tính khí cũng bốc lên, nói không khách khí:

“Ai cũng muốn ở lại đơn vị tốt, nhưng đơn vị tốt cũng phải xem thành tích.”

“Em khóc ở chỗ tôi thì có ích gì? Lấy bảng điểm của em ra xem thử đi.”

Một câu nói khiến mặt Tống Vũ Hiên đỏ bừng. Cô ta che mặt chạy đi.

Triệu Thành và Tống Vũ Hiên là thanh mai trúc mã, hai người lớn lên cùng nhau, sau này còn thi vào cùng một trường đại học.

Chỉ đáng tiếc, Tống Vũ Hiên không coi trọng Triệu Thành, vẫn luôn không đồng ý lời tỏ tình của anh ta.

Triệu Thành lùi một bước, chọn tôi.

Sau khi chính thức ở bên Triệu Thành, Tống Vũ Hiên luôn thích chen vào cuộc sống của chúng tôi.

Mỗi khi tôi sắp nổi giận, cô ta lại giả vờ vô tội nói mình không cố ý.

Nếu tôi so đo, tức là tôi nhỏ nhen.

Nếu tôi không so đo, cô ta lại như một cái gai khiến cả người tôi khó chịu.

Kiếp trước, Triệu Thành đánh tráo cuộc đời của tôi và Tống Vũ Hiên.

Bây giờ, cô ta nên đi đến nơi mà cô ta vốn phải đi.

3

Tôi nhìn Tống Vũ Hiên chạy đi trong dáng vẻ chật vật, siết chặt cây bút trong tay.

Triệu Thành thấy vẻ mặt tôi không ổn, đặt đơn xuống, quay sang hỏi:

“Tiểu Vũ, em sao vậy?”

Tôi hoàn hồn, kéo khóe môi, như thể không nhìn thấy sự giằng co trên mặt anh ta.

“Thành tích của Tống Vũ Hiên chỉ thuộc dạng đội sổ thôi. Anh nói xem cuối cùng cô ta sẽ đi đâu?”

Triệu Thành nhíu mày, dường như rất kháng cự khi nghe cái tên Tống Vũ Hiên.

Anh ta thản nhiên nói một câu:

“Đó là chuyện của người ta. Chúng ta lo chuyện của mình là được.”

Trong lòng tôi bật cười lạnh.

Hay cho câu “chuyện của người ta”.

Kiếp trước, vì để Tống Vũ Hiên được vào Trường Tiểu học Cơ Quan, anh ta không tiếc đổi đơn của tôi, còn bỏ ra số tiền lớn để tìm quan hệ.

Khi Tống Vũ Hiên vì năng lực kém mà bị phụ huynh viết đơn tố cáo lên Sở Giáo dục, anh ta còn dùng quyền lực trong nhà để đè chuyện này xuống.

Ngoài miệng anh ta nói không quan tâm sống chết của Tống Vũ Hiên, nhưng thực tế lại móc tim móc phổi, hận không thể dâng hết tài nguyên cho cô ta.

Còn tôi trở thành bàn đạp cho tình yêu vĩ đại của bọn họ.

Trong lòng tôi hận đến nghiến răng, nhưng trên mặt vẫn không lộ ra chút gì.

Tống Vũ Hiên, Triệu Thành, hai người không ai chạy thoát được đâu.

Cuối cùng, Triệu Thành điền Trường Tiểu học Cơ Quan, tôi điền Trường Tiểu học Trung tâm.

Anh ta lấy lý do giúp tôi nộp đơn, cầm tờ đơn đã điền xong của tôi đi.

Tôi nhìn anh ta rời khỏi phòng học, lúc này mới lấy một tờ đơn khác từ trong ngăn bàn ra, nghiêm túc điền lại.

4

Tôi cầm tờ đơn đã điền xong, dựa theo ký ức đi đến phòng hướng nghiệp.

Giáo viên nhìn tờ đơn của tôi, kinh ngạc ngẩng đầu.

“Em chắc chắn muốn vào Sở Giáo dục à?”

“Với thành tích của em, hoàn toàn có thể vào Trường Tiểu học Trung tâm hoặc Trường Tiểu học Cơ Quan mà?”

Giáo viên nhìn ba chữ “Sở Giáo dục” trên đơn của tôi, mày càng lúc càng nhíu chặt.

“Nếu là Sở Giáo dục thì trường chúng ta không có kế hoạch tuyển dụng.”

Thầy đặt tờ đơn xuống, vẻ mặt hơi nghiêm túc:

“Em à, có phải em viết nhầm không? Bây giờ lấy về sửa vẫn còn kịp.”

“Phân công việc làm sau tốt nghiệp là chuyện cả đời, không thể qua loa.”

Tôi cảm ơn lời nhắc nhở của thầy, nhưng vẫn kiên trì điền Sở Giáo dục.

“Cảm ơn thầy, nhưng em không sửa đơn nữa.”