Chương 1 - Cuộc Sống Của Một Người Phụ Nữ Vô Danh

Trong bữa cơm gia đình dịp Tết Trùng Dương, chồng tôi tuyên bố trước mặt cả nhà rằng ông ấy sẽ đi du lịch vòng quanh thế giới trong hai năm.

Cả gia đình đều vỗ tay tán thưởng sự quyết đoán của ông ấy.

Chỉ có tôi suýt sặc chết vì một ngụm canh.

Mẹ chồng nằm liệt giường, bố chồng mắc chứng sa sút trí tuệ con trai sắp kết hôn, con gái vẫn chưa tốt nghiệp.

Ông ấy đi ngắm nhìn thế giới, còn tôi ở nhà hầu hạ cả già lẫn trẻ?

Nhưng tôi không cãi một lời.

Sáng hôm sau, chồng tôi vẫn như mọi khi, giục tôi thu dọn hành lý cho ông ấy.

Còn tôi lại đặt mạnh một bản hợp đồng tái tuyển dụng lên bàn ăn.

“Vừa hay, tôi cũng có một tin vui.”

“Tôi đã ký hợp đồng làm việc ba năm cho dự án hỗ trợ xây dựng ở Tây Bắc. Tuần sau tôi sẽ đi.”

Chiếc tách trà trong tay chồng tôi rơi xuống đất, vỡ tan.

Đúng ngày Tết Trùng Dương, chồng tôi, Trần Kiến Bình, vừa nhâm nhi rượu vừa tuyên bố kế hoạch du lịch vòng quanh thế giới trong bữa cơm.

Bàn ăn im phăng phắc trong chốc lát.

Con trai Trần Vũ là người đầu tiên vỗ tay.

“Bố, bố đỉnh thật đấy! Du lịch vòng quanh thế giới cơ à! Lại còn đi tận hai năm!”

Con gái Trần Duyệt và con dâu tương lai Tô Mạn cũng lập tức phụ họa, khen ngợi khiến Trần Kiến Bình đỏ bừng mặt vì sung sướng.

Trần Kiến Bình nhìn sang tôi, giọng điệu bỗng trở nên nghiêm túc.

“Quế Lan, hai năm tôi không ở nhà, mọi chuyện trong gia đình phải trông cậy vào bà rồi.”

“Mẹ bị liệt, bố lại lú lẫn, tất cả đều phải nhờ người con dâu đảm đang như bà chăm sóc.”

“Trần Vũ và Mạn Mạn sắp kết hôn rồi. Tiền sính lễ 188.000 tệ, tiền trả trước mua nhà cưới vẫn còn thiếu một ít. Bà làm mẹ cũng phải nghĩ cách giúp đỡ.”

“Trần Duyệt ôn thi cao học cũng chẳng dễ dàng gì, tiền sinh hoạt của con bé chúng ta không thể cắt được.”

Tôi cầm đũa, hồi lâu vẫn không động đậy.

Trần Vũ cúi đầu xem điện thoại, cứ như không nghe thấy mọi trách nhiệm đều bị đẩy lên vai tôi.

Trần Duyệt cũng làm như chẳng nghe thấy gì, chỉ ôm bụng phàn nàn:

“Mẹ, cái máy pha cà phê lần trước mẹ mua khó dùng quá. Mẹ đổi cho con cái khác đi.”

Những người còn lại cũng không lên tiếng, chỉ chờ Trần Kiến Bình tiếp tục phát biểu.

Bỗng nhiên tôi cảm thấy buồn cười.

Ba mươi năm rồi.

Bọn họ đã quen với điều đó từ lâu.

Tôi giặt giũ, nấu nướng, chăm sóc người già, nuôi dạy con cái, kiếm tiền phụ giúp gia đình, chưa bao giờ kêu mệt.

Thế là bọn họ thật sự cho rằng tôi không biết mệt.

Tôi đặt đũa xuống.

Trần Kiến Bình cũng nhìn tôi, dường như đang chờ tôi bày tỏ thái độ.

Tôi mỉm cười, gắp một miếng sườn bỏ vào bát ông ấy.

“Ông nói đúng.”

“Nghỉ hưu rồi, đúng là nên sống cho bản thân một lần.”

Trần Kiến Bình thở phào nhẹ nhõm.

Cả nhà cũng đều bật cười.

Chỉ có tôi biết, câu nói ấy không phải dành cho ông ấy.

Mà là dành cho chính bản thân tôi.

Sau bữa cơm, mọi người ngồi trò chuyện trong phòng khách.

Một mình tôi ở trong bếp rửa bát.

Bát đĩa đầy dầu mỡ chất kín cả bồn rửa.

Ngoài phòng khách, Trần Kiến Bình đang cho mọi người xem thông tin về đoàn du lịch.

“Đầu tiên sẽ đến Đông Nam Á, sau đó sang châu Âu, mùa đông thì ở Nam bán cầu một thời gian.”

Trần Duyệt hào hứng hỏi:

“Bố, bố có đến Iceland ngắm cực quang không?”

“Tất nhiên rồi.”

Trần Kiến Bình cười thật lòng.

“Cả đời bố chỉ mong được tận mắt nhìn thấy cực quang một lần.”

Tôi vặn vòi nước, dòng nước nóng xối lên mu bàn tay, hơi bỏng rát.

Giọng Trần Vũ vọng vào.

“Mẹ, bên tổ chức đám cưới bảo con phải đặt cọc trước 50.000 tệ. Ngày mai mẹ chuyển cho con nhé.”

Tôi không quay đầu lại.

Nó lại gọi thêm một tiếng.

“Mẹ, mẹ nghe thấy không?”

“Nghe rồi.”

“Vậy mẹ đừng quên đấy. Nhà Mạn Mạn đang giục gấp lắm.”

Tô Mạn cũng nhẹ nhàng phụ họa:

“Bác gái, tiền bạc không phải vấn đề quan trọng. Dù sao số tiền đó cũng là để hai đứa cháu xây dựng cuộc sống sau này.”

Trần Duyệt cũng chen vào:

“Mẹ, bạn học con ai cũng đăng ký khóa luyện thi cao học rồi, học phí 36.000 tệ. Mẹ đăng ký cho con một khóa nhé.”

Trần Kiến Bình xen vào một câu:

“Đúng là nên đăng ký. Lần trước Duyệt Duyệt chỉ thiếu một chút điểm nữa thôi. Có khóa luyện thi, biết đâu lần này lại đỗ. Khoản tiền này không thể tiết kiệm được.”

Chiếc bát trong tay tôi trượt đi, va vào thành bồn rửa, phát ra một tiếng lanh lảnh.

Mẹ chồng ở trong phòng gọi tôi vào trở mình cho bà.

Bố chồng lại xé giấy ăn vứt đầy sàn.

Mấy người ngoài phòng khách vẫn đang vui vẻ trò chuyện, thể hiện tình cha con thắm thiết, từ đầu đến cuối chẳng ai vào giúp tôi một tay.

Hơn mười giờ tối, cuối cùng tôi cũng dọn dẹp xong, trở về phòng ngủ.

Trần Kiến Bình đang tựa vào đầu giường. Thấy tôi bước vào, ông ấy thuận miệng nói:

“Ngày mai bà giúp tôi liệt kê danh sách những loại thuốc thường dùng nhé.”

“Còn cả ổ cắm chuyển đổi, quần áo thường mặc và những thứ khác nữa, đều phải chuẩn bị đầy đủ.”

Tôi đứng bên giường nhìn ông ấy.

“Ông ra ngoài du lịch hai năm, còn tôi thì sao?”

Ông ấy ngẩn người.

“Bà thì sao là sao?”

“Ông đã từng nghĩ hai năm này tôi sẽ sống thế nào chưa?”

Ông ấy như vừa nghe thấy một câu hỏi kỳ quặc, thản nhiên bật cười.

“Bà cứ ở nhà thôi. Bố mẹ cần người chăm sóc, con cái cũng chưa yên bề gia thất, không thể thiếu người được.”

Tôi nhìn khuôn mặt ông ấy.

“Trần Kiến Bình, tôi cũng sáu mươi tuổi rồi.”

“Chẳng lẽ cả đời này tôi không cần sống cho bản thân một lần sao?”

Ông ấy cau mày.

“Bà với tôi không giống nhau.”

“Tôi bận rộn ở cơ quan cả đời, tiếp khách, đi công tác, áp lực lớn.”

“Bà ở nhà bao nhiêu năm nay, tuy cũng vất vả, nhưng bà quen rồi.”

Quen rồi.

Ba chữ ấy như một mũi kim đâm thẳng vào tim tôi.

Tôi hỏi ông ấy:

“Cho nên, chỉ vì tôi đã quen nên tôi phải tiếp tục vất vả mãi sao?”

Lần này ông ấy bắt đầu mất kiên nhẫn.

“Sao bà cứ thích suy nghĩ cố chấp thế nhỉ?”

“Tuy bà vất vả, nhưng điều đó cũng chứng tỏ gia đình này không thể thiếu bà. Bà chính là trụ cột của cả nhà.”

Tôi mỉm cười, không tranh cãi với ông ấy nữa.

Ông ấy tưởng tôi đã ngầm đồng ý, liền xoay người rồi nhanh chóng chìm vào giấc ngủ.

Còn tôi mở mắt thao thức đến tận nửa đêm về sáng.

Trong ngăn kéo tủ đầu giường có một bản hợp đồng.

Ba ngày trước, chủ nhiệm Lý ở cơ quan cũ đã gọi điện cho tôi.

Dự án hỗ trợ xây dựng vùng Tây Bắc muốn tuyển dụng lại những nhân viên đã nghỉ hưu.

Bao ăn ở, hợp đồng ba năm, tiền lương còn cao hơn cả lương hưu của tôi.

Chủ nhiệm Lý hỏi tôi có muốn đi không.

Lúc ấy, tôi im lặng rất lâu.

Ông ấy vội vàng nói thêm:

“Chị Quế Lan, năng lực chuyên môn của chị trước giờ luôn rất tốt. Nếu chị vẫn muốn làm việc thì chúng tôi luôn hoan nghênh.”

Khoảnh khắc đó, tôi suýt bật khóc.

Hóa ra vẫn còn có người nhớ tôi tên là Thẩm Quế Lan.

Tôi nhận bản hợp đồng.

Không nói với bất kỳ ai.

Bởi vì tôi muốn xem, rốt cuộc gia đình này coi tôi là gì.

Bây giờ, tôi đã thật sự nhìn rõ.

Bản hợp đồng ấy cũng đến lúc nên lấy ra xem lại rồi.

Sáng hôm sau, Trần Kiến Bình dậy rất sớm.

Ông ấy mở hai chiếc vali lớn giữa phòng khách, bên trong đã đặt sẵn vài bộ quần áo mới.

Thấy tôi thức dậy, ông ấy lập tức lên tiếng sai bảo.

“Quế Lan, hộp thuốc ở dưới kệ tivi, bà giúp tôi phân loại rồi xếp vào nhé.”

“Thuốc huyết áp, thuốc dạ dày, thuốc cảm, băng cá nhân, tất cả phải để riêng.”

Tôi bưng bát cháo vừa nấu xong, đứng yên không nhúc nhích.

Ông ấy lại nói:

“Còn quần lót với tất nữa, lấy cho tôi nhiều một chút. Công ty du lịch nói trên đường đi không tiện giặt quần áo.”

Mẹ chồng đang gọi trong phòng, bố chồng lại đập cửa nhà vệ sinh.

Trần Vũ vừa lướt điện thoại vừa đẩy bảng báo giá tổ chức đám cưới đến trước mặt tôi.

Kèm theo một câu:

“Mẹ, hôm nay chuyển trước 50.000 tệ đi, đừng kéo dài nữa.”

Trần Duyệt cũng ngồi bên bàn ăn, giơ điện thoại cho tôi xem đường dẫn đăng ký một khóa đào tạo.

Tôi cầm điện thoại, đứng giữa phòng khách.

Từ bốn phương tám hướng, đâu đâu cũng là những tiếng gọi yêu cầu tôi giải quyết công việc.

Trần Kiến Bình cau mày.

“Còn đứng ngây ra đó làm gì?”

“Trước kia mỗi lần tôi đi xa, chẳng phải đều là bà thu dọn hành lý cho tôi sao?”

Tôi nhìn ông ấy, bỗng cảm thấy có lẽ mình vẫn có thể thử thêm một lần cuối cùng.

Tôi đặt bát cháo lên bàn ăn, cố gắng giữ giọng bình tĩnh.

“Đừng vội thu dọn hành lý nữa.”

Sắc mặt Trần Kiến Bình lập tức sa sầm.

“Ý bà là sao?”

Tôi nói:

“Chỉ hôm nay thôi, mọi người đều ở nhà, mỗi người hãy góp chút sức làm việc của mình.”

Tôi ngừng một lát.

“Còn chuyện tiền bạc, tối nay chúng ta ngồi xuống cùng tính toán.”

Phòng khách im lặng vài giây.

Trong mấy giây ngắn ngủi ấy, tôi thậm chí còn nảy sinh một chút hy vọng viển vông.

Nhưng Trần Kiến Bình lập tức cười lạnh.

“Thẩm Quế Lan, bà vòng vo nhiều như vậy, chẳng phải chỉ vì không muốn cho tôi đi sao?”

Tôi sững người.

“Tôi chỉ bảo mọi người giúp tôi một ngày thôi.”

“Giúp bà một ngày?”

Ông ấy đặt mạnh hộp thuốc trong tay xuống bàn trà.

“Tuần sau tôi phải xuất phát rồi, mấy ngày này là lúc nhiều việc nhất. Bây giờ bà đột nhiên gây chuyện, chẳng phải muốn ép tôi hủy chuyến du lịch sao?”

Mẹ chồng nghe thấy tiếng động trong phòng cũng bắt đầu chửi mắng.

“Kiến Bình bận rộn cả đời, khó khăn lắm mới được ra ngoài vui chơi, thế mà nó lại giở trò.”

Những ngón tay tôi từ từ siết chặt.

Trần Vũ ngồi ngay bên bàn ăn, tôi còn chưa kịp mở miệng, nó đã mất kiên nhẫn.

“Mẹ, bố bảo mẹ lại đang giận dỗi. Bố muốn đi du lịch một lần thì có gì sai?”

“Nếu mẹ sợ mệt thì thuê người giúp việc theo giờ là được.”

Tôi nói:

“Mẹ chỉ muốn con biết mỗi ngày có bao nhiêu việc nhà cần làm.”

Giọng Trần Vũ càng lạnh lùng.

“Chẳng phải mẹ chỉ muốn chúng con cảm thấy mẹ vĩ đại lắm sao?”

“Mẹ, không cần thiết đâu. Xã hội bây giờ có ai mà không vất vả?”

Trước mắt tôi thoáng chốc hoa lên.

Trần Kiến Bình đứng giữa phòng khách, cao ngạo lên tiếng như đang phán xét tôi.

“Thấy chưa, đến con cái còn hiểu đạo lý này.”

“Quế Lan, tôi biết trong lòng bà thấy bất công, nhưng tôi chỉ đi hai năm thôi, đâu phải không về nữa.”

“Huống hồ bà là phụ nữ, cả đời này chẳng phải chỉ mong gia đình yên ổn hay sao?”

Tôi nhìn ông ấy.

“Vậy nên, việc tôi đề nghị mọi người cùng góp sức chính là phá hoại gia đình này?”

Ông ấy cau mày.

“Nếu bà thật sự quan tâm đến gia đình thì nên ủng hộ tôi.”

“Chứ không phải bày ra bộ mặt khó chịu đúng lúc tôi đang vui vẻ nhất.”

Bố chồng từ nhà vệ sinh đi ra, mặc ngược quần, miệng lẩm bẩm phải đến cơ quan họp.

Theo phản xạ, tôi định bước tới đỡ ông.

Nhưng chân vừa nhấc lên, tôi lại dừng lại.

Trần Kiến Bình nhìn thấy, lập tức nói:

“Thấy chưa, rõ ràng bà đã quen làm những việc này rồi.”

“Cứ phải làm cho cả nhà mất vui mới thấy có ý nghĩa sao?”

Khoảnh khắc ấy, chút hơi ấm cuối cùng trong lòng tôi hoàn toàn nguội lạnh.

Tôi xoay người bước vào phòng ngủ, kéo ngăn tủ đầu giường ra.

Chiếc túi giấy kraft bị tôi đè dưới đáy ngăn kéo, các góc đã hơi nhàu nát.

Bên trong là bộ hồ sơ chính thức.

Con dấu đỏ tươi.

Giấy khám sức khỏe, thông báo nhận việc, hợp đồng, không thiếu một tờ nào.

Tôi mang tập hồ sơ trở lại phòng khách.

Trần Kiến Bình vẫn đứng cạnh vali.

Giữa những tiếng gọi la hỗn loạn trong nhà, tôi đặt mạnh túi hồ sơ xuống bàn ăn.

m thanh không lớn nhưng cũng đủ khiến Trần Kiến Bình ngừng nói.