Chương 1 - Cuộc Chiến Tiêu Tiền
Mẹ đưa tôi tham gia chương trình thực tế cải tạo “Một tháng sinh tồn với 400 tệ”.
Ngay khi tôi bước vào căn hộ, ê-kíp chương trình đã dán sẵn nhãn cho tôi.
Con cưng của hào môn.
Tiểu công chúa được các anh chiều hư.
Không biết tiền từ đâu mà có, chỉ biết tiêu tiền.
Đạo diễn chờ quay cảnh tôi suy sụp, chờ tôi nhìn 400 tệ mà khóc, chờ tôi thốt lên một câu:
“Chừng này sao mà đủ tiêu?”
Nhưng khi những người khác mua trà sữa, gà rán đến mức chỉ còn lại số tiền một chữ số, tôi đã dùng 21,3 tệ nấu được đồ ăn cho ba ngày.
MC nhìn sổ chi tiêu của tôi, ngẩn người rất lâu.
“Trước đây em từng học quản lý tài chính à?”
Tôi cúi đầu, bổ sung khoản bữa tối vào sổ.
“Không.”
“Bình thường mỗi tháng em cũng chỉ có 400 tệ.”
Trong phòng quan sát, bốn người anh của tôi lập tức bùng nổ.
Anh cả:
“Mỗi tháng tôi cho em gái một triệu.”
Anh hai:
“Tôi cũng một triệu, chưa từng thiếu tháng nào.”
Anh ba:
“Tôi cho riêng tiền y tế và học tập, một triệu.”
Anh tư:
“Tôi cũng cho một triệu tiền tiêu vặt mỗi tháng, những dịp đặc biệt còn cho thêm.”
Mẹ tôi, Lâm Tri Vi, tái mét mặt.
“Mỗi tháng tôi cũng cho con bé 500 nghìn. Tổng cộng 4,5 triệu. Đến tay nó chỉ còn 400 tệ?”
1
Căn hộ của chương trình nằm trong một tòa nhà cũ ở trung tâm thành phố.
Ba phòng ngủ, một phòng khách, sáu khách mời cùng ở.
Chương trình cung cấp giường, nồi, bát, gia vị cơ bản cùng tiền điện nước.
Mọi thứ còn lại đều phải tự giải quyết.
Cố Ngôn dẫn chúng tôi tham quan phòng xong rồi công bố quy tắc:
“Khóa thanh toán bằng điện thoại, thẻ ngân hàng tạm thời được giữ lại.”
“Không được cầu cứu người nhà.”
“Không được nhận đồ ăn tiếp tế từ bên ngoài.”
“Tám giờ tối mỗi ngày công khai sổ chi tiêu.”
“Cứ ba ngày sẽ công bố bảng xếp hạng số dư.”
Anh nói xong, nhân viên đẩy đến một hàng xe nhỏ.
Bên trong đều là những món đồ kích thích tiêu dùng.
Phiếu trà sữa.
Hộp mù.
Bộ văn phòng phẩm.
Đồ ăn vặt nổi tiếng trên mạng.
Nến thơm.
Phụ kiện nhỏ.
Cố Ngôn cười nói:
“Dĩ nhiên, cuộc sống không chỉ có sinh tồn.”
“Các bạn có thể lựa chọn mua thứ mình thích.”
“Phân bổ thế nào là quyền tự do của các bạn.”
Một cô gái tên Mạnh Giai Di lập tức cầm phiếu trà sữa lên.
“Mua một tặng một này!”
Một nam sinh khác là Giang Hạo lấy hai hộp lẩu tự sôi.
“Thứ này tiện.”
Có người mua bút màu và sticker.
Có người mua một gói khoai tây chiên.
Tôi đứng bên cạnh, không động đậy.
Những thứ ấy đều rất đẹp.
Cũng rất thơm.
Nhưng trong đầu tôi đã tự động bắt đầu tính toán.
Một cốc trà sữa 12 tệ, đủ mua ba cân mì khô.
Một hộp lẩu tự sôi 29,9 tệ, đủ tiền ăn sáng bốn ngày.
Một hộp mù 35 tệ, mua được hơn hai mươi quả trứng.
Tôi chia 400 tệ ra, nhét vào năm phong bì.
Cố Ngôn nhìn thấy, đi tới hỏi:
“Em đang làm gì vậy?”
Tôi cúi đầu viết chữ lên phong bì.
Lương thực chính: 90.
Rau củ và đạm: 140.
Đi lại và liên lạc: 60.
Đồ dùng hằng ngày: 40.
Khẩn cấp: 70.
Viết xong, tôi vẫn cảm thấy chưa chắc chắn nên lấy 20 tệ trong khoản khẩn cấp chuyển sang tiền lương thực.
“Như vậy sẽ khó tiêu lung tung hơn.”
Cố Ngôn hơi bất ngờ.
“Trước đây em từng lập ngân sách à?”
“Vâng.”
“Ai dạy em?”
Tôi khựng lại.
“Không ai cả.”
“Đói nhiều thì tự biết thôi.”
2
Trưa ngày đầu tiên, những khách mời khác đề nghị xuống dưới ăn cơm.
Gần đó có một quán cơm đơn giản, trung bình mỗi người 28 tệ.
Giang Hạo nói:
“Ngày đầu mà, đừng khổ quá.”
Mạnh Giai Di cũng nói:
“Sáng nay tôi chưa no, tôi muốn ăn cơm gà teriyaki.”
Mọi người đều nhìn tôi.
Tôi nói:
“Tôi không đi.”
Họ sửng sốt.
“Cậu không đói à?”
Tôi nói:
“Tôi tự nấu mì.”
Giang Hạo bật cười.
“Không phải chứ, đại tiểu thư nhà họ Lâm liều vậy?”
“Ngày đầu chương trình đã bắt đầu xây hình tượng tiết kiệm rồi à?”
Tôi không giải thích.
Tôi đi đến chợ rau gần đó.
Anh quay phim đi theo tôi.
Một giờ rưỡi chiều, chợ không còn đông lắm.
Tôi không đến những sạp ở phía trước.
Rau ở những sạp ấy được xếp rất đẹp, trông tươi nhưng đắt.
Tôi vòng ra phía sau, tìm một cô đang chuẩn bị dọn hàng.
“Cô ơi, bó cải thìa này bao nhiêu ạ?”
“2,5 tệ.”
“Còn bó bên cạnh, lá hơi héo thì sao ạ?”
Cô ấy nhìn tôi.
“Cháu lấy à? 1,5 tệ mang đi.”
Tôi ngồi xuống lựa một chút.
“Cô cho thêm hai cọng hành được không ạ?”
Cô ấy bật cười.
“Được, được. Cô bé này biết mua đồ thật đấy.”
Tôi còn mua hai củ khoai tây, một miếng đậu phụ, sáu quả trứng và một bó mì khô.
Tổng cộng hết 23,7 tệ.
Trên đường về, anh quay phim hỏi:
“Em biết buổi chiều mua rau rẻ hơn à?”
Tôi gật đầu.
“Trước lúc dọn hàng còn rẻ hơn.”
“Vậy sao không đợi đến tối?”
“Buổi tối rau không còn tươi, để đến ngày mai dễ hỏng.”
Anh quay phim không hỏi nữa.
Khi về căn hộ, những người khác đang ngồi trong phòng khách ăn cơm gà.
Hộp dùng một lần bày đầy bàn.
Mùi gà rán rất thơm.
Tôi rửa rau, đun nước, cho mì vào rồi đập một quả trứng.
Mạnh Giai Di vừa cắn miếng gà vừa nhìn tôi.
“Cậu thật sự chỉ ăn thế này à?”
Tôi nói:
“Đủ rồi.”
Cô ấy nhỏ giọng hỏi:
“Nhà cậu giàu như vậy, chẳng lẽ đến mì cũng từng tự nấu?”
Tôi đảo mì ra.
“Từng nấu.”
Rất nhiều lần.
Hồi học cấp hai, cứ ngày mười mỗi tháng, chị dâu Thẩm Như lại chuyển cho tôi 400 tệ.
Ban đầu tôi tưởng chị ấy quên.
Tôi từng hỏi một lần.
Sắc mặt chị ấy lập tức thay đổi.
“Tiểu Tinh, 400 tệ còn chưa đủ sao?”
“Các anh em nói gần đây em tiêu tiền ghê quá nên chị mới giúp họ kiềm em lại một chút.”
“Họ đều vì muốn tốt cho em.”
“Nếu em còn hỏi nữa, chị cũng không biết phải giải thích với họ thế nào.”
Từ hôm đó, tôi không hỏi thêm lần nào nữa.
400 tệ phải dùng cả tháng, việc đầu tiên là không thể ăn suất cơm ở căng tin.
Cơm 15 tệ không được.
Mì 12 tệ cũng không được.
Bánh bao và sữa đậu nành 8 tệ thỉnh thoảng có thể ăn, nhưng không thể ngày nào cũng ăn.
An toàn nhất là mì khô, màn thầu, cơm trắng và canh miễn phí.
Sau này tôi biết siêu thị nào có sữa gần hết hạn giá rẻ, cửa hàng hoa quả nào buổi tối bán trái cây bị dập, loại ruột bút nào ở cửa hàng trường học dùng được lâu nhất.
Đây không phải thông minh.
Là không còn cách nào khác.
Tám giờ tối, chương trình công khai sổ chi tiêu.
Ngày đầu tiên Mạnh Giai Di tiêu 68 tệ.
Giang Hạo tiêu 94 tệ.
Một nam sinh khác là Phương Nghiêu mua đồ ăn vặt và đồ liên quan đến game, tiêu 116 tệ.
Tôi tiêu 23,7 tệ.
Bình luận trên livestream bắt đầu chạy liên tục:
“Lâm Vãn Tinh cũng có nghề đấy.”
“Giáo dục nhà giàu mạnh vậy sao?”
“Cô ấy học thuộc bí kíp tiết kiệm trước rồi à?”
“Chắc chắn có kịch bản. Đại tiểu thư làm sao biết chọn rau héo được.”
Tôi không nhìn bình luận.
Tôi nghiêm túc ghi vào sổ:
Mì khô: 5,8.
Trứng: 7,2.
Cải thìa: 1,5.
Đậu phụ: 3.
Khoai tây: 4,2.
Hành: 0.
Tổng cộng: 21,7.
Anh quay phim bên cạnh nhắc:
“Ban nãy em nói 23,7 mà.”
Tôi lấy hóa đơn trong túi ra, lại đếm số tiền lẻ một lần.
“Còn hai tệ mua bật lửa.”
“Bếp trong căn hộ đánh lửa không tốt.”
Tôi bổ sung:
Bật lửa: 2.
Tổng cộng: 23,7.
Cố Ngôn nhìn sổ chi tiêu của tôi, vẻ mặt hơi phức tạp.
“Em ghi rất chi tiết.”
Tôi đáp một tiếng.
“Nếu không ghi kỹ, cuối tháng sẽ không biết tiền đi đâu hết.”
3
Ngày thứ hai, chương trình sắp xếp “thử thách cám dỗ” đầu tiên.
Các khách mời phải cùng nhau đến trung tâm thương mại.
Mỗi người được tự do lựa chọn có tiêu tiền hay không.
Trong trung tâm thương mại có cửa hàng trà sữa giảm nửa giá cốc thứ hai, cửa hàng văn hóa phẩm có khuyến mãi theo hóa đơn, tiệm bánh cho ăn thử, còn một cửa hàng đồ chơi nghệ thuật vừa ra mắt hộp mù mới.
Mạnh Giai Di đứng trước cửa hàng trà sữa không bước nổi nữa.
“Tôi thật sự rất muốn uống.”
Cô ấy nhìn tôi.
“Vãn Tinh, cậu không muốn uống à?”
Dĩ nhiên tôi muốn.
Mùi trà sữa ngọt đến phát ngấy.
Tiếng đá va vào thành cốc nghe rất vui tai.
Trước đây tôi cũng thích uống.
Hồi tiểu học, anh tư thường lén dẫn tôi đi mua trà sữa khoai môn.
Anh nói:
“Tiểu Tinh nhà mình phải thêm gấp đôi trân châu khoai môn.”
Sau này Thẩm Như nói anh tư thấy phiền vì tôi cứ quấn lấy anh.
“Nghiễn Bạch đã học đại học rồi, em đừng suốt ngày đi theo nó như cái đuôi nữa.”
“Nó không nói ngoài miệng thôi, trong lòng cũng sẽ mệt.”
Thế là tôi không dám tìm anh tư nữa.
Tôi nhìn bảng giá trà sữa một lúc.
Rẻ nhất là trà chanh 10 tệ.
Mười tệ mua được một gói mì khô và nửa cân trứng.
Tôi lắc đầu.
“Không uống.”
Mạnh Giai Di cau mày.
“Cậu nhịn giỏi thật đấy.”
Giang Hạo cười bên cạnh:
“Cô ấy biết camera đang quay thôi.”
Tôi không nói gì.
Sau đó họ đi mua trà sữa, còn tôi xuống siêu thị ở tầng hầm.
Ở đó buổi tối mới giảm giá, nhưng giữa trưa cũng có khu hàng thanh lý.
Tôi mua một túi bánh mì sandwich gần hết hạn, 4,9 tệ.
Một hộp sữa chua sắp hết hạn, 3,5 tệ.
Còn một túi cà chua bị trầy vỏ, 2,8 tệ.
Về đến nơi, tôi cắt bỏ phần hỏng của cà chua rồi nấu một nồi canh cà chua trứng.
Phần viền bánh mì được tôi cắt ra, nướng khô, để sáng mai ngâm canh ăn.
Mạnh Giai Di nhìn tôi cắt phần cà chua mềm, sắc mặt cũng thay đổi.
“Cái này còn ăn được à?”
“Cắt chỗ hỏng đi, phần còn lại ăn được.”
“Cậu không sợ đau bụng à?”
“Không hỏng.”
Tôi đưa quả cà chua cho cô ấy xem.
“Chỉ bị va dập thôi.”
Cô ấy lẩm bẩm:
“Cậu thành thạo quá rồi đấy.”
Tay tôi khựng lại.
Đúng lúc Cố Ngôn bước vào bếp.
Anh không lập tức lên tiếng, chỉ đứng ở cửa nhìn một lúc.
Tối đó công khai sổ chi tiêu, tôi vẫn là người tiêu ít nhất.
Ngày thứ ba, tiền của những khách mời khác đã bắt đầu eo hẹp rõ rệt.
Giang Hạo bắt đầu hối hận vì mua lẩu tự sôi.
Phương Nghiêu lén hỏi chương trình có được ứng trước tiền không.
Mạnh Giai Di ngồi trên sofa khóc, nói rằng cô ấy muốn ăn hoa quả.
Tôi lấy túi táo dập mua hôm qua trong tủ lạnh ra.
Một túi năm quả, sáu tệ.
Tôi chọn một quả, cắt phần bị dập rồi chia cho cô ấy một nửa.
Cô ấy ngơ ngác nhìn tôi.
“Cậu không ăn à?”
“Tôi còn.”
“Nhưng cậu chỉ mua năm quả.”
“Mỗi ngày tôi ăn nửa quả là đủ.”
Cô ấy bỗng không nói nữa.
Tối hôm đó, cô ấy lén đẩy một hộp bánh quy chưa mở sang cho tôi.
“Cho cậu.”
Tôi không nhận.
“Quy định chương trình không được trao đổi riêng.”
Cô ấy sốt ruột.
“Không phải, tôi chỉ…”
Cô ấy không nói tiếp được.
Tôi biết cô ấy muốn nói gì.
Có lẽ cô ấy cảm thấy tôi đáng thương.
Nhưng tôi không quen bị người khác thương hại.
Bởi vì một khi họ thương hại tôi, họ sẽ hỏi tại sao.
Tôi không trả lời được.
4
Ngày thứ tư, chương trình yêu cầu các khách mời tự nấu bữa tối.
Ngân sách mỗi người không quá mười tệ.
Giang Hạo suy sụp:
“Mười tệ thì nấu được cái gì?”
Phương Nghiêu nói:
“Mì gói thêm xúc xích còn chẳng đủ.”
Tôi đi chợ.
Mua nửa cân giá đỗ, hai tệ.
Khoảng nửa cân ức gà, 6,5 tệ.
Một quả ớt xanh 1,2 tệ.
Còn lại ba hào, chủ sạp tặng tôi một nắm rễ rau mùi.
Tôi thái ức gà thành sợi, ướp một chút muối và tinh bột.
Giá đỗ rửa sạch, ớt xanh thái sợi.
Mười phút sau xào được một đĩa lớn.
Rễ rau mùi được rửa sạch, trộn với nước tương và giấm thành một món phụ.
Tôi còn dùng cơm nguội nấu một nồi cháo loãng.
Cố Ngôn nếm một miếng, mắt sáng lên.
“Ngon lắm.”
Mạnh Giai Di cũng ăn một đũa.
“Trước đây cậu thường xuyên nấu cơm à?”
“Ừ.”
“Nhà cậu chẳng phải có đầu bếp sao?”
Tôi im lặng một lúc.
Nhà cũ của họ Lâm đúng là có đầu bếp.