Chương 5 - Cuộc Chiến Tâm Lý Trong Ký Túc Xá

“Nhận biết cảm xúc trong thời đại mạng xã hội — Khi nước mắt không đại diện cho nỗi buồn.”

Hai mươi phút đầu, tôi giảng bài bình thường.

Nói về các loại vi biểu cảm cơ bản, thời gian duy trì và mối liên hệ với cảm xúc thật.

Tính học thuật rất cao, nhưng tôi giảng dễ hiểu, người phía dưới nghe rất chăm chú.

Đến phút thứ hai mươi mốt, tôi chuyển sang phần video.

“Tiếp theo, xin mời mọi người xem một đoạn video. Đây là đoạn ghi hình về một tương tác giữa người với người, tôi sẽ phân tích từng khung hình về sự thay đổi vi biểu cảm của nhân vật trong đó.”

Video bắt đầu phát.

Trong hình là toàn bộ quá trình một cô gái ở nhà ăn “vô tình” ngã xuống.

Góc quay là camera giám sát của nhà ăn.

Không phải Sở Sở.

Đây là tư liệu thí nghiệm tâm lý tôi tìm trên mạng — đoạn video do diễn viên diễn cảnh “giả vờ ngã”.

Nhưng kiểu động tác, ngôn ngữ cơ thể, thậm chí góc độ ngã, đều giống hệt màn biểu diễn của Sở Sở hôm đó.

Tôi phân tích từng khung hình.

“Hãy chú ý, 0,3 giây trước khi ngã, tay phải của cô ấy đã duỗi ra trước để thực hiện động tác bảo vệ. Điều này có nghĩa là não cô ấy đã dự đoán cách tiếp đất từ trước khi ngã — đây không phải ngã ngoài ý muốn, mà là một hành vi có chủ đích.”

“Tiếp tục nhìn biểu cảm khuôn mặt sau khi cô ấy ngã xuống. Lông mày nhướng lên, khóe miệng hạ xuống, cằm siết lại — đây là mã hóa khuôn mặt tiêu chuẩn của ‘buồn bã’. Nhưng nó chỉ duy trì 1,2 giây rồi chuyển sang ‘đau đớn’, cảm xúc thật sẽ không chuyển đổi nhanh như vậy.”

Phía dưới bắt đầu vang lên tiếng xì xào.

Tay Sở Sở siết chặt cốc trà sữa.

Tôi tiếp tục.

“Chi tiết quan trọng nhất — hướng cô ấy ngã. Hãy chú ý, cô ấy ngã về phía trước bên trái một góc 45 độ chứ không ngã tại chỗ. Hướng này vừa khéo chính là vị trí của người đàn ông đứng bên cạnh.”

Tôi dừng video.

“Trong tâm lý học, đây gọi là ‘hành vi tìm kiếm trợ giúp có định hướng’. Ngã không phải mục đích, ngã vào lòng một người cụ thể mới là mục đích.”

Trong giảng đường vang lên một trận cười.

Có người bắt đầu quay đầu nhìn Sở Sở.

Mặt Sở Sở đỏ lên, rồi trắng bệch, sau đó lại đỏ bừng.

Cô ta đứng bật dậy.

“Tống Tri Hứa! Cậu đang ám chỉ tôi!”

Cả hội trường im phăng phắc.

Tôi đứng trên bục giảng, vẻ mặt bình tĩnh.

“Bạn học này, cậu có quen diễn viên trong video không?”

“Tôi—”

“Đoạn video này là tư liệu công khai năm 2019 của phòng thí nghiệm tâm lý xã hội Đại học California, Berkeley, bản quyền thuộc nhóm nghiên cứu. Nữ diễn viên tên Sarah Mitchell, năm nay ba mươi bốn tuổi, sống ở San Francisco.”

Tôi chiếu thông tin trích dẫn nguồn video lên màn hình lớn.

“Nếu cậu cảm thấy hành vi được mô tả trong video cực kỳ giống trải nghiệm của bản thân, tôi đề nghị sau buổi học cậu hãy tìm tôi để thực hiện một lần đánh giá tâm lý chuyên nghiệp. Đây không phải chuyện đáng xấu hổ, ai cũng xứng đáng nhận được sự giúp đỡ.”

Giọng tôi dịu dàng, chuyên nghiệp, không mang chút công kích nào.

Nhưng hơn ba trăm người có mặt đều đang nhìn Sở Sở.

Sở Sở đứng giữa lối đi hàng thứ ba, tiến không được, lùi cũng không xong.

Cô ta muốn nói nhưng không nói được.

Bởi vì bất cứ lời biện giải nào cũng đồng nghĩa với việc “tự nhận mình là người được nói tới”.

Im lặng cũng là một kiểu nhận tội.

Cô ta cầm túi lên, nhanh chóng rời khỏi giảng đường.

Khoảnh khắc cánh cửa đóng lại phía sau cô ta, trong giảng đường bùng lên tiếng vỗ tay.

Không phải vỗ tay cho tôi.

Mà là cho sự thật.

Sau khi tiết học công khai kết thúc, tôi cứ tưởng chuyện này sẽ tạm thời khép lại.

Không.

Sở Sở làm một việc tôi không ngờ tới.

Tối hôm đó, cô ta đăng một bài dài trên Weibo, kèm chín ảnh chụp màn hình.

Tiêu đề là:

“Vạch trần bộ mặt thật của bạn cùng phòng Tống Tri Hứa — một kẻ đạo đức giả công khai bắt nạt bạn học dưới danh nghĩa học thuật.”

Ảnh chụp gồm: đoạn tôi gọi điện thoại trong phòng bị lén ghi âm, nội dung đã bị cắt ghép, chỉ giữ lại câu “chờ cô ta cảm thấy mình đã thắng”; ảnh ngày Sở Sở bị xe cấp cứu chở đi; thậm chí còn có ảnh camera giám sát chụp tôi và Thẩm Thính Tứ ở riêng trong phòng thí nghiệm lúc đêm khuya, kèm dòng chữ ám chỉ chúng tôi “lợi dụng tài nguyên của trường để đánh cắp thông tin cá nhân của cô ta”.

Điện thoại của tôi chỉ trong một đêm đã bị tin nhắn oanh tạc.

Những lời chửi rủa từ người lạ, sự nghi ngờ của bạn học, những cuộc gọi của giáo viên trong học viện.

“Tống Tri Hứa, cô thật sự có bệnh đúng không?”

“Thiết lập học bá sụp rồi, ha ha ha.”

“Loại người này mà cũng xứng nghiên cứu tâm lý học à?”

Một giờ sáng, tôi tắt điện thoại, ngồi trên giường.

Triệu Lộ trở mình ở giường đối diện, nhỏ giọng hỏi:

“Tri Hứa… cậu không sao chứ?”

Tôi không trả lời.

Phương Nghi thò đầu từ giường trên xuống:

“Tớ đọc bài đó rồi, đầy sơ hở, người có mắt nhìn một cái là biết chắp vá.”

“Có mấy người thật sự chịu dùng mắt nhìn?”

Tôi nói.

Dư luận trên mạng chưa bao giờ cần sự thật, nó chỉ cần cảm xúc.

Hai giờ sáng, có người gõ cửa sổ.

Tôi kéo rèm ra, Thẩm Thính Tứ đang đứng bên dưới.

Phòng ký túc xá ở tầng bốn.

Anh gọi điện lên.

“Xuống đây.”

“Ký túc xá khóa cửa rồi.”

CHƯƠNG 6 – ẤN ĐỂ ĐỌC TIẾP: