Chương 1 - Cuộc Chiến Nhà Tổ
Bác cả chiếm nhà tổ, tôi lật ngược đưa sổ đỏ ra, ông ta chết lặng
Ông nội vừa mất chưa được bao lâu, bác cả đã thay ổ khóa nhà tổ.
Ba giờ sáng, linh đường còn chưa dựng xong, ông ta đã gọi thợ khóa tới.
Mẹ tôi tức đến run cả người: “Anh hai, ba vẫn còn nằm trong nhà xác bệnh viện đấy!”
Bác cả chẳng thèm liếc nhìn bà: “Chuyện nhà tôi, cô đừng xen vào.”
Tôi đứng bên cạnh, không nói một lời.
Mẹ kéo tôi, khóc lóc: “Con à, bác con ức hiếp người quá rồi…”
Tôi vỗ nhẹ tay bà.
“Không sao đâu mẹ.”
Tôi nhìn ổ khóa mới tinh, mỉm cười.
“Cứ để bác ấy thay.”
1.
Bác cả tên là Lâm Kiến Quốc, năm nay năm mươi bảy tuổi.
Ông là trưởng nam, dưới còn có bố tôi và cô út.
Từ khi tôi có ký ức, gia đình bác cả đã sống trong căn nhà tổ.
Nhà tổ là căn nhà cũ của ông bà nội, nhà tái định cư từ những năm 90, hai phòng một phòng khách, hơn sáu mươi mét vuông. So với bây giờ thì không đáng bao nhiêu tiền, nhưng ở thị trấn nhỏ của chúng tôi, cũng coi như ở khu vực đắc địa.
Ông bà nội sống ở đây đến cuối đời.
Sau khi bác cả kết hôn, lấy lý do chăm sóc cha mẹ, liền dọn vào ở.
Một ở là hai mươi năm.
Bố tôi và cô út đều sống xa nhà, người ở thành phố tỉnh lỵ, người ở miền Nam.
Mỗi lần về dịp lễ Tết, bác cả luôn tỏ vẻ chủ nhà:
“Đến rồi à? Ngồi đi.”
“Ăn gì chưa? Trong bếp có đồ ăn thừa đấy.”
“Tối nay ở đâu? Ở đây chật lắm, tự đặt khách sạn đi nhé.”
Mẹ tôi lần nào cũng tức phát điên.
“Nhà này là của ba mẹ chồng tôi, bao giờ thành của ông ta rồi?”
Bố tôi thở dài: “Thôi đi, ông ấy cũng cực khổ chăm sóc ba mẹ mà.”
Nhưng bác cả có chăm sóc không?
Từ nhỏ tôi đã thấy, mỗi ngày ông bà đi chợ nấu cơm, giặt giũ lau dọn, toàn tự làm hết.
Gia đình bác cả ba người, tan làm về nhà chỉ biết chờ cơm dọn sẵn.
Mợ cả thì chê lên chê xuống: “Mẹ, hôm nay nấu mặn quá.”
Chị họ kén cá chọn canh: “Bà ơi, con không ăn thịt mỡ.”
Ông bà chưa bao giờ than thở một câu.
Lúc nhỏ tôi không hiểu.
Lớn lên mới biết — cái đó không gọi là chăm sóc, mà là ký sinh.
Giờ ông nội mất rồi, việc đầu tiên bác cả làm là thay khóa.
Tôi đứng trước cửa nhà tổ, nhìn cánh cửa đóng chặt, trong lòng bình tĩnh đến lạ.
Mẹ tôi vẫn đang khóc: “Phải làm sao bây giờ? Đồ đạc của ba con đều ở trong đó…”
Bố tôi mặt mày căng thẳng, gọi điện cho bác cả.
Không ai nghe.
Gọi lần nữa.
Vẫn không ai nghe.
Lần thứ ba thì kết nối.
Giọng bác cả uể oải vang lên từ đầu dây bên kia: “Gì thế?”
“Anh hai, anh thay khóa rồi à?”
“Ừ, thay rồi.”
“Đồ đạc của ba…”
“Đồ của ba thì nằm trong nhà ba, có vấn đề gì sao?”
Bố tôi sững người.
“Anh hai, nhà này là của ba mẹ mà.”
“Ba mẹ sống ở đây, tôi hầu hạ hai mươi năm. Giờ ba mất rồi, không để lại nhà cho tôi thì để cho ai?”
Mẹ tôi giật lấy điện thoại: “Anh hai, tro cốt của ba còn chưa nhập thổ, sao anh có thể—”
“Em dâu,” giọng bác cả lạnh hẳn, “chuyện của nhà họ Lâm cô là người ngoài, bớt can thiệp đi.”
Ông ta cúp máy.
Mẹ tôi tức run cả tay, ném luôn điện thoại xuống đất.
Tôi nhặt lên.
Màn hình nứt một vệt dài.
“Mẹ, đừng giận nữa.”
“Sao mà không giận được? Cả đời ông nội con dành dụm, giờ bác con định đuổi sạch chúng ta ra khỏi nhà hay sao!”
Tôi không nói gì.
Trên màn hình bật lên một tin nhắn WeChat.
Là nhóm họ hàng trong nhà.
Bác cả gửi một đoạn:
“Thông báo với mọi người, hậu sự của ba do tôi phụ trách. Phí tang lễ, tiền mua đất mộ tôi lo hết, mọi người không cần đóng góp. Nhà tổ sau này cũng do tôi quản lý, xin mọi người yên tâm.”
Bên dưới là một loạt lời khen:
“Kiến Quốc hiếu thảo quá!”
“Cháu trưởng vất vả rồi!”
“Có cháu như vậy, cụ ông chắc an lòng nhắm mắt.”
Mẹ tôi tức đến phát run: “Ông ta lấy đâu ra tiền? Cả đời này ông ta kiếm được mấy đồng?”
Tôi hiểu bà đang nghĩ gì.
Bác cả làm kế toán cho một xưởng nhỏ trong thị trấn, lương tháng hơn bốn nghìn.
Mợ cả không có việc làm, ở nhà đánh mạt chược.
Chị họ tốt nghiệp đại học năm ngoái, thi công chức ba năm chưa đỗ, cũng đang ở nhà.
Ba người một nhà, sống dựa vào tiền lương của bác cả sao?
Dĩ nhiên là nhờ ông nội.
Lương hưu của ông nội không cao, mỗi tháng hơn ba nghìn.
Nhưng ông sống tằn tiện cả đời, tích góp được một khoản không nhỏ.
Bác cả sống trong nhà tổ, tiền điện nước, phí quản lý, sưởi ấm, tất cả ông nội trả.
Ăn uống sinh hoạt của cả nhà bác ấy cũng là ông nội chu cấp.
Tôi từng tận mắt thấy ông nội đưa một xấp tiền cho mợ cả: “Đây là tiền sinh hoạt tháng này.”
Mợ cả nhận lấy, không thèm đếm: “Ba, có đủ không đấy?”
“Đủ, đủ mà.”
Bác cả đứng bên cạnh nhìn, không nói một lời.
Hồi đó tôi đang học cấp hai.
Tôi hỏi mẹ: “Sao ông nội lại đưa tiền cho bác? Bác chẳng phải cũng có lương à?”
Mẹ tôi thở dài: “Lương bác con chỉ đủ tiêu cho bản thân thôi.”
“Thế mợ thì sao? Sao mợ không đi làm?”
“Mợ con ấy hả? Bà ta mà làm được việc chắc?” Mẹ tôi cười lạnh, “Cưới bác con hai mươi năm, chưa đi làm một ngày, ngày ngày đánh mạt chược, thua thì đòi tiền ông nội, thắng thì giấu làm của riêng.”
“Thế sao ông nội vẫn đưa tiền?”
“Vì bác con biết than nghèo kể khổ. ‘Ba, tháng này túng quá.’ ‘Ba, con bé cần học thêm.’ ‘Ba, vợ con đau ốm cần mua thuốc.’ Ông nội con mềm lòng, lần nào cũng đưa.”
Hồi ấy tôi không hiểu.
Giờ thì hiểu rồi.
Đó gọi là hút máu.
Mẹ tôi nhìn những tin nhắn trong nhóm gia đình, càng xem càng tức:
“Ông ta nói lo tang phí? Lấy gì mà lo? Chẳng phải tiền của ông nội sao!”
“Nói mua đất mộ? Mộ tám chục nghìn, ông ta có trả nổi không?”
“Ông ta lấy tiền của ông nội, bày ra vẻ hào phóng, cuối cùng còn muốn chiếm cả căn nhà!”
Bố tôi im lặng.
Cô út nhắn một câu trong nhóm:
“Anh hai, chuyện hậu sự của ba, chúng ta cùng bàn bạc một chút nhé?”
Bác cả trả lời ngay:
“Bàn gì mà bàn? Tôi là trưởng nam, tôi có quyền quyết định.”
Cô út: “Nhưng mà…”
Bác cả: “Thôi đi, các người lo việc của mình đi. Chuyện của ba, tôi lo được.”
Rồi ông ta gửi một tấm ảnh.
Là ảnh chụp số dư tài khoản ngân hàng.
Số dư: 523,487.62 tệ
Bác cả chú thích:
“Đây là tiền tiết kiệm của ba. Tôi là trưởng nam, thay ba giữ. Ai có ý kiến, đến gặp tôi nói chuyện.”
Cả nhóm im lặng.
Hơn năm mươi vạn.
Là cả đời ông nội dành dụm.
Mẹ tôi tức không thốt nên lời.
Tôi nhìn tấm ảnh chụp ấy, cười lạnh trong lòng.
Bác cả, ông tưởng mình thắng rồi.
Tưởng đổi cái khóa, khoe khoản tiết kiệm là căn nhà thành của ông rồi.
Ông đâu biết—
Căn nhà đó, sớm không còn đứng tên ông nội nữa rồi.
2.
Mẹ tôi khóc suốt một đêm.
Sáng hôm sau, mắt bà sưng húp như hạt óc chó.
“Con à, giờ phải làm sao đây?”
“Lo làm tang lễ.” Tôi nói, “Chuyện khác, đợi ông nội an táng xong rồi tính.”
Mẹ tôi gật đầu.
Tang lễ của ông nội kéo dài ba ngày.
Bác cả suốt quá trình đóng vai “người con hiếu thảo”, mặc áo tang, đeo khăn trắng đứng trước linh đường, tiếp nhận sự chia buồn của họ hàng.
“Kiến Quốc à, ba cháu ra đi đột ngột, cháu hãy nén đau thương.”
“Cháu cả, có gì cần giúp, cứ mở lời.”
Bác cả tỏ vẻ bi thương: “Cảm ơn, cảm ơn mọi người.”
Nhưng tôi để ý thấy, mắt ông ta suốt từ đầu đến cuối đều khô ráo.
Không rơi một giọt nước mắt.
Ngược lại, mợ cả thì khóc lóc thảm thiết như trời long đất lở:
“Ba ơi, sao ba lại ra đi như vậy!”
“Ba đi rồi, nhà mình biết sống sao đây!”
Tôi lạnh lùng nhìn màn trình diễn của bà ta.
Nửa năm ông nội nằm viện, bà ta đến được mấy lần?
Hai lần.
Mỗi lần chưa đầy nửa tiếng, đã vội vã nói “ở nhà có việc” rồi chuồn đi.
Ông nội thèm món thịt kho tàu bà ta nấu, nhắc đi nhắc lại mấy lần.
Bà ta nói: “Đợi ba xuất viện rồi con nấu.”
Nhưng ông nội không đợi được đến ngày đó.
Giờ thì bà ta khóc thương như vậy, là đang khóc cái gì?
Khóc vì sau này không còn ai trả tiền sinh hoạt cho bà ta nữa?
Tang lễ xong, họ hàng ai về nhà nấy.
Bác cả triệu tập họp gia đình.
Địa điểm: nhà tổ.
Bố tôi, mẹ tôi, cô út, dượng út và tôi, tất cả đều đến.
Bác cả ngồi ở vị trí chủ tọa, mợ cả ngồi bên cạnh.
Chị họ ngồi ở góc chơi điện thoại, không thèm ngẩng đầu.
“Hôm nay gọi mọi người đến là để bàn chuyện di sản của ba.” Bác cả hắng giọng, “Ba không để lại di chúc, theo luật thì tài sản sẽ chia đều cho các con.”
“Nhưng mà,” ông ta chuyển giọng, “căn nhà này tôi đã ở hai mươi năm, ba mẹ lúc sinh thời cũng từng nói, sau này sẽ để lại cho tôi.”
Cô út nhíu mày: “Anh hai, khi nào ba mẹ nói thế?”
“Ba mẹ nói riêng với tôi, các em không biết.” Bác cả thản nhiên, “Hơn nữa, suốt hai mươi năm qua tôi chăm sóc ba mẹ, các em có giúp được gì không?”
Mẹ tôi không nhịn được: “Anh hai, anh gọi đó là chăm sóc ba mẹ? Anh ở trong nhà ba mẹ, ăn của ba mẹ, uống của ba mẹ, tiền điện nước, phí quản lý cũng là ba mẹ trả, vậy gọi là chăm sóc à?”
Mợ cả lập tức nhảy dựng lên: “Em dâu, chị nói thế là sao? Bọn tôi ở đây chẳng lẽ không giúp đỡ ba mẹ?”
“Chị giúp cái gì?” Mẹ tôi cười lạnh, “Đi chợ, nấu cơm, giặt đồ – có việc nào chị làm?”
“Tôi sức khỏe không tốt!” Mợ cả gào lên, “Tôi bị cao huyết áp! Bị tiểu đường! Tôi làm sao làm việc được?”
“Lúc đánh mạt chược, cũng chẳng thấy chị nói mình yếu.”
Mợ cả đỏ mặt tía tai: “Cô…”
“Đủ rồi!” Bác cả đập bàn, “Cãi cọ cái gì nữa!”
Ông ta nhìn sang bố tôi: “Thằng hai, mày nói gì đi chứ.”
Bố tôi trầm mặc một lúc rồi nói: “Anh hai, em không có ý gì khác. Chỉ là tiền tiết kiệm của ba, chắc cũng nên chia ra một phần chứ?”