Chương 1 - Chuyện của những người bị lãng quên
Chương 1
Mẹ tôi không hề hay biết rằng sau khi sửa nguyện vọng đại học, chính thí sinh sẽ nhận được tin nhắn thông báo.
Phát hiện bà ấy đã tự ý đổi nguyện vọng của tôi thành một trường đại học sư phạm bình thường ở tỉnh nhà, tôi âm thầm đăng nhập vào trang web, đổi lại thành trường đại học 985 như ban đầu.
Mẹ nói làm giáo viên cho ổn định, tất cả là vì muốn tốt cho tôi.
Nhưng tôi thừa biết, không phải vậy, tất cả là vì anh trai.
Bởi vì học sư phạm sẽ tiết kiệm tiền, để dành được toàn bộ số tiền đó cho anh trai dùng.
Từ nhỏ đến lớn, trong mắt cả nhà chỉ có mỗi anh trai.
Nhưng tôi đã không còn là cô bé con chỉ biết trùm chăn khóc thầm như năm nào nữa rồi.
…
Từ lúc tôi biết nhận thức, anh trai đã là mặt trời của cả nhà.
Mọi thứ đều xoay quanh anh ấy.
Năm sáu tuổi, anh trai bắt đầu học piano.
Một cây đàn piano cũ được khiêng vào nhà, chiếm hết một phần ba diện tích phòng khách.
Tôi ngồi xổm bên cạnh nhìn, lén lấy ngón tay chạm vào phím đàn.
Mẹ thẳng tay tát cái bốp vào tay tôi.
“Đừng có đụng vào! Làm hỏng mày có đền nổi không?”
Tôi bảo: “Mẹ, con cũng muốn học.”
Mẹ chẳng thèm ngẩng đầu lên.
“Con gái học cái đó làm gì? Tốn tiền.”
Năm bảy tuổi, anh trai học thêm lớp vẽ. Sáng thứ bảy hàng tuần, mẹ đều lái xe máy điện đưa anh đến cung thiếu nhi.
Tôi hỏi: “Con có thể đi cùng không?”
Mẹ nói: “Ở nhà rửa hết bát đũa đi.”
Năm tám tuổi, anh học thêm môn cờ vây.
Ba lớp năng khiếu.
Tôi chẳng có lớp nào.
Không phải là tôi không có môn mình thích.
Tôi thích múa.
Ở buổi biểu diễn văn nghệ của trường, tôi đã múa một bài, cô giáo bảo tôi có năng khiếu, khuyên phụ huynh nên đăng ký cho tôi một lớp học đàng hoàng.
Lúc mẹ đến đón, cô giáo đã nói chuyện này với mẹ.
Trên đường về nhà, tôi dè dặt hỏi: “Mẹ ơi, lớp học múa một tháng bao nhiêu tiền ạ?”
“Bốn trăm tệ.”
“Con có thể…”
“Bốn trăm tệ đủ cho anh mày học vẽ cả tuần rồi.”
Bà liếc nhìn tôi.
“Mày múa may thì làm nên trò trống gì? Phụ giúp việc nhà mới là thiết thực nhất.”
Tôi không nói thêm lời nào nữa.
Năm đó tôi tám tuổi, lần đầu tiên tôi hiểu ra một điều: Trong cái nhà này, tôi muốn gì không quan trọng.
Quan trọng là anh trai muốn gì.
Mỗi dịp Tết đến, họ hàng cho lì xì.
Lì xì của anh trai thì anh tự giữ.
Lì xì của tôi thì mẹ giữ hộ.
“Mẹ cất hộ cho, đợi con lớn mẹ trả.”
Câu nói đó bà lặp đi lặp lại suốt mười năm.
Tôi chưa từng được nhìn lại một phong bao lì xì nào.
Lớn lên, có lần tôi hỏi thử.
Mẹ bảo: “Tiêu hết từ lâu rồi. Mày ăn mày mặc không tốn tiền chắc?”
Sinh nhật anh trai, luôn có bánh kem.
Năm nào cũng có.
Vị socola, vị hoa quả, vị phô mai.
Mẹ sẽ hỏi anh trước cả tuần: “Năm nay con thích ăn vị gì?”
Đến sinh nhật tôi.
Năm năm tuổi, mẹ bảo: “Tổ chức chung với anh mày luôn đi, cho đỡ rách việc.”
Tôi và anh trai sinh cách nhau hai tháng.
Kể từ đó, tất cả các dịp sinh nhật đều là “tổ chức chung”.
Trên bánh kem luôn viết tên anh trai.
Có một năm tôi lấy hết can đảm hỏi: “Có thể viết cả tên con lên được không?”
Mẹ gạt đi: “Viết nhiều chữ thế, cái bánh trông xấu đi bao nhiêu.”
Tôi bảo: “Vậy trên bánh chỉ viết tên con thôi cũng được.”
Mẹ nhìn tôi.
Ánh mắt đó đến giờ tôi vẫn còn nhớ như in.
Không phải là tức giận, mà là không thể hiểu nổi.
Cứ như thể tôi vừa đưa ra một yêu cầu vô cùng xấc xược.
“Sao mày lắm chuyện thế hả?”
Từ đó về sau tôi không bao giờ nhắc lại chuyện này nữa.
Tôi đã học được một điều: Ở cái nhà này, tốt nhất là bớt mở miệng lại.
Mở miệng ra là “lắm chuyện”.
Mở miệng ra là “phí phạm”.
Mở miệng ra là “cái ngữ con gái”.
Vậy thì khỏi nói.
Dù sao nói ra cũng chẳng ích gì.
Lên cấp hai, sự khác biệt càng lộ rõ.
Anh trai học trường cấp hai dân lập tốt nhất thành phố.
Học phí một năm hai mươi tám ngàn tệ.
Tôi học trường công lập ngay gần nhà.
Miễn phí.
Mẹ bảo: “Trường công cũng tốt mà, tiền tiết kiệm được để cho anh mày đi học thêm.”
Tôi không nói gì.
Sinh hoạt phí.
Anh trai học nội trú, mỗi tháng một ngàn rưỡi tệ.
Tôi đi về mỗi ngày, mỗi tuần mẹ cho năm mươi tệ.
Năm mươi tệ.
Từ thứ hai đến thứ sáu, năm bữa trưa.
Mỗi bữa mười tệ.
Món rẻ nhất ở căn tin trường là khoai tây thái sợi, ba tệ. Thêm một phần cơm trắng một tệ rưỡi.
Ngày nào tôi cũng ăn khoai tây thái sợi.
Ăn ròng rã suốt ba năm.
Thỉnh thoảng căn tin có thịt kho tàu, giá sáu tệ.
Tôi sẽ đứng trước quầy nhìn một lúc.
Rồi lại đi mua khoai tây.
Có lần bạn học hỏi tôi: “Sao ngày nào cậu cũng ăn khoai tây vậy?”
Tôi đáp: “Vì tớ thích.”
Cô ấy bảo: “Điêu, làm gì có ai ngày nào cũng thích ăn mỗi khoai tây.”
Tôi chỉ cười, không đáp.
Lúc đó tôi đã tự hiểu ra.
Nghèo không đáng xấu hổ.
Bị đối xử thiên vị, không được nói ra.
Có nói ra cũng chẳng ai tin.
“Bố mẹ cậu sao lại để cậu thiệt thòi được?”
“Chắc cậu nghĩ nhiều quá rồi?”
“Làm gì có bố mẹ nào không thương con.”
Những lời này tôi đã nghe qua không biết bao nhiêu lần.
Nên về sau tôi không thèm nói nữa.
Mùa đông năm lớp tám, anh trai đòi mua một đôi giày bóng rổ Nike.
Tám trăm tệ.
Mẹ không nói hai lời, hôm sau đi mua luôn.
Cùng trong tuần đó, đôi giày bông của tôi bị rách.
Ngón chân thò cả ra ngoài.
Tôi bảo mẹ: “Mẹ ơi, giày con rách rồi.”
Bà liếc nhìn một cái.
“Vẫn đi được.”
“Ngón chân thò cả ra rồi ạ.”
“Lấy bông mà nhét vào.”
Tôi đi đôi giày rách nhét bông đó thêm cả tháng trời.
Cho đến khi cô giáo chủ nhiệm chú ý đến.
Cô chủ nhiệm là một giáo viên trẻ, cô gọi tôi lên văn phòng, hỏi: “Hoàn cảnh gia đình em có khó khăn không?”
Tôi đáp: “Dạ không ạ.”
Cô nhìn xuống đôi giày của tôi, im lặng.
Ngày hôm sau, cô mang cho tôi một đôi giày bông mới.
“Cô mua bị nhầm size nên đi không vừa, em lấy mà đi.”
Tôi biết cô đang nói dối.
Đôi giày còn mới tinh, và size lại vừa khít chân tôi.
Khoảnh khắc nhận lấy đôi giày, tay tôi run lên.
Không phải vì lạnh.
Đó là lần đầu tiên tôi biết cảm giác “được quan tâm” là như thế nào.
Nó không đến từ mẹ tôi.
Mà đến từ một cô giáo chủ nhiệm quen tôi chưa đầy nửa năm.
Quần áo cũng vậy.
Quần áo của anh trai, mẹ dẫn anh ra trung tâm thương mại mua.
Quần áo của tôi, mãi mãi là đồ mặc thừa của chị gái con nhà họ hàng.
Không vừa vặn.
Màu sắc tôi cũng chẳng thích.
Nhưng mẹ lại bảo: “Mặc được là tốt rồi, mới ba năm cũ ba năm vá víu lại mặc thêm ba năm.”
Tôi vặn lại: “Sao anh trai không mặc đồ cũ?”
Mặt mẹ sầm xuống.
“Anh mày là con trai, ra ngoài cần có thể diện. Mày là con gái, mặc đẹp thế để cho ai xem?”
Để cho ai xem.
Bốn chữ này tôi ghim trong lòng đến tận bây giờ.
Cứ như thể việc tôi mặc một bộ đồ vừa vặn là một cái tội.
Cứ như thể sự tồn tại của tôi vốn dĩ không đáng để tiêu tiền vậy.
Thi lên cấp ba, tôi đứng thứ ba toàn trường.
Anh trai xếp thứ một trăm hai mươi.
Mẹ làm một bàn tiệc ăn mừng.
Ăn mừng anh trai “đã tiến bộ”.
Học kỳ trước anh đứng thứ một trăm năm mươi.
“Tiến bộ tận ba mươi hạng, rất đáng khen.” Mẹ cười hớn hở gắp thức ăn cho anh.
Tôi ngồi ngay bên cạnh.
Không một ai hỏi tôi thi được hạng mấy.
Tôi đành tự lên tiếng.
“Con đứng thứ ba toàn trường.”
Mẹ chỉ “Ừ” một tiếng.
“Vậy thì học cái trường cấp ba miễn học phí đi, cho tiết kiệm.”
Tiết kiệm.