Chương 1 - Câu Chuyện Cuối Cùng Trên Cao Tốc

Ngày cuối cùng của kỳ nghỉ Quốc khánh, cao tốc vẫn còn miễn phí, cả nhà đang trên đường trở về, tôi chỉ nói một câu: “Xe đông quá”, vậy mà bị chồng tát một cái.

Tiếng tát giòn tan vừa vang lên, cháu trai ngồi hàng ghế sau đã điên cuồng vỗ tay.

Con trai tôi nắm vô lăng, không nói gì.

Tôi chậm rãi quay mặt sang nhìn chồng.

Tay ông ta vẫn còn chưa hạ xuống.

“Ông đánh tôi?”

“Ai bảo bà lắm lời.”

Ông ta đáp rất nhanh, như thể đã chuẩn bị sẵn từ lâu.

Tôi bật cười.

Kết hôn bốn mươi năm, chỉ vì một câu “Xe đông quá”, tôi bị tát ngay trước mặt con cháu.

Chuyện hoang đường hơn còn ở phía sau.

Con trai trực tiếp dừng xe ở làn khẩn cấp rồi ném túi của tôi ra ngoài.

“Mẹ, vậy mẹ xuống bình tĩnh một chút đi, thật sự làm chậm việc quá.”

Xe khởi động, cháu trai áp mặt vào cửa kính làm mặt quỷ: “Bà nội đáng đời.”

Tôi đứng bên đường cao tốc, một bên mặt đau rát.

Trong túi chỉ có một chiếc điện thoại và một túi bánh màn thầu.

Tôi mở danh bạ.

Không gọi cho chồng, cũng không gọi cho con trai.

Tôi gọi cho luật sư.

1

Tôi tên Thẩm Ngọc Lan, sáu mươi hai tuổi.

Ngày xảy ra chuyện là ngày cuối cùng của kỳ nghỉ Quốc khánh.

Thời gian miễn phí trên cao tốc chỉ còn vài tiếng, người dân cả nước giống như đã hẹn trước với nhau, tất cả đều chen chúc trên đường trở về thành phố.

Trong xe có tổng cộng năm người.

Người lái xe là con trai tôi, La Lỗi.

Ngồi ghế phụ là chồng tôi, La Kiến Quốc.

Tôi, con dâu Trần Tuyết và cháu trai tám tuổi La Tiểu Bảo ngồi hàng ghế sau.

Theo lý mà nói, cả gia đình đi chơi mấy ngày, dù đường về có mệt đến đâu thì trong xe cũng phải có chút không khí ấm áp.

Nhưng trong xe ngột ngạt như một cái nồi đậy kín nắp.

La Kiến Quốc chê điều hòa thổi làm ông ta đau đầu.

Trần Tuyết lại chê không bật điều hòa thì trong xe có mùi.

La Tiểu Bảo gào lên đòi ăn khoai tây chiên, rồi lại chê tôi đưa chậm.

Từ lúc lên cao tốc, sắc mặt La Lỗi chưa từng giãn ra.

Tôi bị kẹp ở giữa hàng ghế sau, bên chân đặt túi giữ nhiệt, trong lòng ôm chiếc áo khoác La Tiểu Bảo vừa cởi ra.

Ai muốn uống nước, tôi mở nắp chai.

Ai cần giấy, tôi lục trong túi lấy ra.

Ai nói đói, tôi bẻ bánh màn thầu đã hấp từ sáng, kẹp dưa muối rồi đưa cho.

Không một ai nói cảm ơn.

Đây cũng chẳng phải lần đầu.

Tôi đã quen từ lâu.

Bốn mươi năm hôn nhân, trong nhà tôi luôn là người “dễ nói chuyện”.

La Kiến Quốc lớn tiếng, tôi sẽ hạ giọng xuống.

La Lỗi bận công việc, tôi sẽ giúp nhiều hơn.

Trần Tuyết nói chăm con mệt, tôi sẽ nhận lấy chăm giúp.

La Tiểu Bảo nghịch ngợm, tôi sẽ dỗ dành.

Tôi luôn cảm thấy người một nhà sống với nhau thì thế nào cũng phải có một người biết nhường nhịn.

Nhường mãi, rồi tất cả bọn họ đều cho rằng tôi sinh ra vốn phải nhường họ.

Chuyến đi lần này cũng do La Lỗi đề nghị.

Nó nói Tiểu Bảo muốn đi ngắm biển, Trần Tuyết cũng muốn đi giải khuây.

Ban đầu tôi không muốn đi.

Ngày nghỉ người đông, đường sá chen chúc, eo tôi lại không khỏe.

Nhưng chỉ một câu của La Lỗi đã khiến tôi không còn gì để nói.

“Mẹ, Tiểu Bảo mong chờ bao lâu rồi, mẹ đừng làm mọi người mất hứng.”

Thế là năm giờ sáng tôi thức dậy hấp bánh màn thầu, luộc trứng, chuẩn bị thuốc, thu dọn quần áo.

La Kiến Quốc ngồi trên sofa xem điện thoại, còn chê tôi lề mề.

“Đi chơi mà còn xị mặt ra, ai nợ bà à?”

Tôi không lên tiếng.

Tôi cứ tưởng mình không lên tiếng thì chuyện sẽ qua.

Nhưng tôi không ngờ, có những chuyện không phải cứ im lặng là có thể cho qua.

Nó chỉ càng ngày càng quá đáng mà tìm đến.

2

Thật ra ngay từ trước khi xuất phát, tôi đã cảm thấy chuyến đi này có gì đó không ổn.

Thật ra bình thường La Lỗi rất ít khi chủ động đưa tôi đi chơi.

Nó rất bận, lần nào cũng lấy lý do này.

Bận xã giao, bận trả khoản vay, bận bàn dự án với bạn bè.

Mỗi lần về nhà, không phải chìa tay xin tiền thì cũng ném con cho tôi, sau đó nói mình rất bận, nó và vợ áp lực rất lớn.

Nhưng lần này, nó đặc biệt kiên nhẫn với tôi.

Tối trước ngày xuất phát, nó còn mua cho tôi một chiếc khăn quàng mới.

Đó là một chiếc khăn màu xanh xám, trên đó còn thêu hoa mộc lan trắng mà tôi thích nhất.

Tôi thử quàng lên, Trần Tuyết cười nói: “Mẹ, mẹ quàng cái này trông trẻ hẳn.”

Lúc ấy lòng tôi còn ấm lên một chút.

Con người khi già đi không sợ cực khổ, chỉ sợ chẳng còn ai nhớ rằng mình cũng là một con người.

Nhưng sáng hôm sau vừa lên xe, La Kiến Quốc đã hỏi tôi: “Mang căn cước chưa?”

Tôi nói: “Ra ngoài đương nhiên phải mang rồi.”

Ông ta lại hỏi: “Sổ nhà với mấy thứ đó bà để đâu?”

Tay đang cầm cốc nước của tôi khựng lại, suýt nữa làm đổ.

“Đi du lịch thì hỏi sổ nhà làm gì?”

Sắc mặt La Kiến Quốc lập tức khó coi.

“Tôi tiện miệng hỏi thôi, bà đề phòng trộm đấy à?”

La Lỗi đứng bên cạnh hòa giải: “Mẹ, bố chỉ lo nhà không có ai, mấy thứ quan trọng đừng để lung tung thôi.”

Tôi nhìn nó một cái.

Không nói gì.

Dưới tên tôi có một cửa hàng nhỏ ở khu phố cũ.

Hơn hai mươi mét vuông, là tài sản bố mẹ mua cho tôi khi họ còn sống.

Khi ấy tôi vừa kết hôn với La Kiến Quốc, bố mẹ sợ tôi về nhà chồng không có chỗ dựa nên nhất quyết để tên tôi.

Bao năm nay, cửa hàng vẫn luôn được cho thuê.

Tiền thuê không nhiều, nhưng đủ để tôi mua thuốc, khám sức khỏe, cũng đủ để tôi giữ lại cho mình một chút đường lui.

La Kiến Quốc nhòm ngó nó không phải ngày một ngày hai.

La Lỗi cũng từng nhắc đến vài lần.

Nó nói áp lực trả khoản vay mua nhà rất lớn, nói sau này Tiểu Bảo phải học trường tốt, nói tiền của người một nhà phải để chung mới gọi là người một nhà.

Tôi không đồng ý.

Không phải tôi không thương con trai.

Tôi trả tiền đặt cọc mua nhà cho nó, trông con giúp nó, đến ngày nó cưới, nhà Trần Tuyết đột nhiên đòi thêm sính lễ, cũng là tôi rút khoản tiền gửi có kỳ hạn của mình ra bù vào.

Nhưng tôi cũng phải sống.

Tôi đã ngoài sáu mươi, không thể giao nốt đường lui cuối cùng của mình cho người khác.

Sau chuyện đó, ánh mắt La Kiến Quốc nhìn tôi đã thay đổi.

Trước kia ông ta chỉ chê tôi lắm lời.

Sau này, ông ta bắt đầu chê tôi ích kỷ.

Mấy ngày đi chơi, ông ta chẳng ít lần nói móc nói mỉa.

Lúc ăn cơm, tôi gọi một món cá hấp, ông ta nói: “Tiêu tiền của mình thì chịu chi thật.”

Ở khách sạn, tôi muốn ở tầng thấp, ông ta nói: “Yêu cầu của bà thật lắm.”

Ngoài bãi biển, Tiểu Bảo hất cát vào mắt tôi, tôi chỉ nói một câu bảo nó đừng nghịch, La Kiến Quốc đã mắng tôi ngay trước mặt du khách: Đến một đứa trẻ bà cũng không dung nổi, chẳng trách già rồi chẳng ai thích.”

Trần Tuyết cúi đầu xem điện thoại.

La Lỗi giả vờ không nghe thấy.

Tôi lấy khăn giấy lau cát nơi khóe mắt, chợt nghĩ, hóa ra bây giờ tôi bị mắng trong cái nhà này đã chẳng cần lý do nữa rồi.

3

Sáng ngày trở về, tôi là người dậy sớm nhất, khi đó bọn họ vẫn còn đang ngủ.

Nhà hàng buffet của khách sạn rất đông, tôi sợ bọn họ phải xếp hàng sẽ khó chịu nên tự xuống dưới mua bánh bao và sữa đậu nành.

La Kiến Quốc chê sữa đậu nành nguội.

Trần Tuyết chê bánh bao nhiều dầu.

La Tiểu Bảo cắn một miếng rồi nhổ nhân thịt trở lại túi, nói: “Đồ bà nội mua khó ăn thật.”

Tôi thu túi lại, không nói gì, bao lâu nay vẫn luôn như vậy, bọn họ chê tôi cái này, chê tôi cái kia.

La Lỗi kiểm tra bản đồ chỉ đường, vừa cau mày vừa giục: “Nhanh lên, muộn lại tắc đường bây giờ.”

Xe rời khách sạn chưa được bao lâu thì tắc, dịp Quốc khánh người trở về rất đông, tắc đường vốn là chuyện quá bình thường.

Ban đầu mọi người còn nhịn được.

Sau đó một tiếng đồng hồ chưa đi được mười cây số, bầu không khí trong xe càng ngày càng nặng nề.

La Kiến Quốc mở âm lượng điện thoại rất lớn, người trong video ngắn cười ha hả.

Trần Tuyết chê ồn: “Bố, bố mở nhỏ một chút được không?”

La Kiến Quốc không nổi nóng với cô ta.

Ông ta quay đầu trừng tôi: “Sao bà không bảo lấy tai nghe cho nó?”

Tôi ngẩn ra: “Tai nghe ở trong túi của nó.”

“Thế bà không biết tìm giúp nó à?”

Trần Tuyết cười gượng một tiếng: “Thôi, mẹ cũng không tiện.”

Nhưng cô ta không nói: Bố, bố đừng như vậy.

Cô ta luôn như thế.

Không đẩy tôi một cái, nhưng cũng chưa bao giờ kéo tôi lên.

La Tiểu Bảo ngồi hàng ghế sau đá vào chân tôi.

Một cái.

Lại một cái.

Tôi giữ giày nó lại: “Tiểu Bảo, đừng đá bà nội, chân bà đau.”

Nó trợn trắng mắt.

“Sao chỗ nào của bà cũng đau thế? Ông nội nói bà toàn giả vờ.”

Ngực tôi như bị thứ gì đó chặn lại.

Tôi nhìn sang La Kiến Quốc.

Ông ta giống như không nghe thấy.

La Lỗi nhìn tôi qua gương chiếu hậu, giọng lạnh nhạt: “Mẹ, trẻ con tiện miệng nói thôi, mẹ đừng nghiêm trọng hóa vấn đề.”

Tôi hỏi nó: “Nó học những lời đó từ đâu?”

La Lỗi bực bội: “Mẹ lại bắt đầu rồi. Đi chơi một chuyến, nhất định phải làm mọi người đều mất vui sao?”

Tôi ngậm miệng.

Xe tiếp tục nhích về phía trước.

Bên ngoài cửa sổ toàn là đèn hậu xe, từng hàng từng hàng, đỏ đến mức khiến mắt người ta nhức nhối.

La Kiến Quốc đột nhiên lại nhắc đến chuyện cửa hàng.

“Về rồi bà đi cùng La Lỗi làm cái giấy ủy quyền đó đi.”

Tôi nói: “Ủy quyền gì?”

La Lỗi lập tức tiếp lời: “Mẹ, chỉ là để con tiện giúp mẹ quản lý cửa hàng thôi. Mẹ lớn tuổi rồi, thu tiền thuê, ký hợp đồng, phiền phức lắm.”

Tôi nhìn gáy nó.

“Mẹ không thấy phiền.”

Trong xe im lặng một lúc.

Cuối cùng Trần Tuyết cũng ngẩng đầu, nhẹ giọng nói: “Mẹ, thật ra La Lỗi cũng chỉ muốn tốt cho mẹ. Cửa hàng đó để không cũng là để không, lỡ sau này bị giải tỏa, thủ tục phức tạp, mẹ làm sao hiểu được?”

Tôi bật cười.

“Bây giờ vẫn đang cho thuê, sao lại gọi là để không?”

Sắc mặt La Kiến Quốc sa xuống.

“Thẩm Ngọc Lan, đừng có được đằng chân lân đằng đầu. Chẳng lẽ con trai còn hại bà được à?”

Tôi từ từ siết chặt chai nước trong tay.

Khoảnh khắc đó, tôi đã cảm thấy có gì không ổn.

Nhưng tôi vẫn không ngờ.

Bọn họ có thể làm mọi chuyện tuyệt tình đến mức ấy.

4

Hơn bốn giờ chiều, dòng xe hoàn toàn đứng im.

Vạch đỏ trên bản đồ chỉ đường đỏ đến mức chuyển sang tím.

La Lỗi chửi một câu tục rồi đập mạnh vào vô lăng.

La Tiểu Bảo bị dọa giật mình, bắt đầu khóc.

Trần Tuyết dỗ hai câu không được liền đẩy đứa trẻ sang cho tôi.

“Mẹ, mẹ dỗ nó đi, nó thân với mẹ.”

Tôi ôm La Tiểu Bảo, nhưng nó lại dùng khuỷu tay huých tôi.

“Không cần bà nội, trên người bà nội có mùi người già.”

Trần Tuyết nghe thấy nhưng không sửa lời con.

Ngược lại La Kiến Quốc còn bật cười.

Tiếng cười ấy giống như cây kim, đâm vào lòng khiến tim tôi co thắt.

Tôi đột nhiên cảm thấy mệt mỏi.

Rất mệt.

Không phải cơ thể mệt.

Mà là kiểu mệt mỏi thấm ra từ tận kẽ xương.

Tôi quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, phía trước là đèn xe dày đặc, nhìn mãi không thấy điểm cuối.

Tôi chỉ nhẹ giọng nói một câu: “Xe đông quá.”

Ngay giây tiếp theo, La Kiến Quốc đột ngột quay người lại.

Tôi còn chưa kịp phản ứng, một cái tát đã quật vào mặt.

Nửa bên mặt tôi ong lên.

Dòng xe trước mắt dường như chao đảo.

La Tiểu Bảo ngẩn ra hai giây rồi đột nhiên vỗ tay.

“Ông nội đánh hay lắm!”

Nó vỗ rất lớn.

Hết cái này đến cái khác.

Trần Tuyết quay mặt về phía cửa sổ.

La Lỗi nắm vô lăng, môi mím chặt.

Không ai ngăn cản.

Không ai hỏi han.

Tôi chậm rãi giơ tay lên, sờ vào bên mặt đã tê dại.

“La Kiến Quốc, ông đánh tôi?”

Tay ông ta vẫn còn giơ giữa không trung, trong mắt không hề có chút hoảng hốt nào.