Chương 1 - Bí Mật Về Căn Nhà Cũ
Ngày tiền đền bù giải tỏa được chuyển vào tài khoản, mẹ chồng tôi thay khóa cửa.
Tôi đứng ngoài cổng, tay xách túi thuốc huyết áp vừa mua cho bà, nhưng chìa khóa cắm mãi không vào.
Tôi gọi cho Trần Lỗi.
Anh ta nói:
“Có gì đâu, mẹ đổi khóa vì sợ không an toàn thôi. Em đừng nghĩ nhiều.”
Ba tỷ.
Căn nhà mà bố tôi đã sống cả đời, tiền đền bù giải tỏa là ba tỷ.
Mẹ chồng tôi nói đó là nhà tổ của họ Trần.
Tôi tin suốt ba tháng.
Cho đến khi tôi vào phòng lưu trữ của văn phòng nhà đất và nhìn thấy cái tên trên giấy chứng nhận quyền sở hữu.
Không phải bố chồng tôi, Trần Quốc Lương.
Mà là bố tôi.
Lâm Kiến Quốc.
1
Năm bố tôi mất, tôi hai mươi sáu tuổi.
Ung thư dạ dày giai đoạn cuối. Từ lúc phát hiện bệnh đến ngày ông rời đi, chỉ vỏn vẹn bốn tháng.
Khoảng thời gian cuối, bố nằm trong bệnh viện, gầy đến mức chỉ còn da bọc xương.
Ông nắm tay tôi, nói:
“Con gái, bố chẳng có gì đáng giá. Chỉ còn căn nhà cũ ở quê, bố để lại cho con.”
Tôi khóc nghẹn, không nói được lời nào.
Sau khi bố mất, người đầu tiên lên tiếng lại là mẹ chồng tôi.
“Căn nhà của Kiến Quốc ấy, năm xưa là bố chồng con giúp xây. Nói cho đúng thì cũng là tài sản của nhà họ Trần.”
Tôi sững người.
“Mẹ, đất là bố con tự mua, nhà cũng là bố con tự xây.”
Mẹ chồng xua tay:
“Hồi đó bố con lấy đâu ra tiền? Chẳng phải bố chồng con cho mượn à?”
Trần Lỗi ngồi bên bàn ăn, đầu cũng không buồn ngẩng lên.
“Mẹ nói đúng. Căn nhà đó vốn đã nói trước rồi, sau này thuộc về nhà mình.”
Tôi há miệng, cuối cùng vẫn không nói gì.
Bố tôi vừa mất, tôi không muốn cãi nhau.
Từ hôm đó, mẹ chồng lấy luôn chìa khóa căn nhà cũ.
Bà nói:
“Để mẹ qua trông nom, kẻo người ta vào lấy trộm đồ.”
Tôi không nghĩ nhiều.
Sau này tôi mới biết, ngay trong ngày hôm đó bà đã dọn vào ở.
Bà cất di ảnh của bố tôi vào trong tủ.
Rồi treo ảnh bố chồng tôi lên tường phòng khách.
Hàng xóm hỏi, bà nói:
“Đây là nhà cũ của họ Trần chúng tôi.”
Khi nghe người ta kể lại, lòng tôi lạnh buốt.
Nhưng Trần Lỗi lại nói:
“Mẹ chỉ ở tạm thôi, nhà có chạy mất đâu. Em đừng chấp người già.”
Tôi nhịn.
2
Tôi nhịn hai năm, rồi thông báo giải tỏa được gửi xuống.
Khu phố cũ đó nằm trong diện cải tạo đồng bộ, mỗi hộ được đền bù theo diện tích.
Căn nhà của bố tôi có hai tầng rưỡi, diện tích đất một trăm hai mươi mét vuông.
Tiền đền bù cộng với tiền hỗ trợ tái định cư, tổng cộng ba tỷ.
Ba tỷ.
Người báo tin cho tôi là thím Vương, hàng xóm cũ.
“Hiểu Mạn à, nhà bố con sắp giải tỏa rồi, tiền đền bù không ít đâu. Con mau về xem đi.”
Tôi cúp máy, tim đập thình thịch.
Ba tỷ.
Đó là thứ bố để lại cho tôi.
Tôi lập tức gọi cho Trần Lỗi.
“Anh biết chuyện giải tỏa chưa?”
Anh ta im lặng hai giây.
“Mẹ có nói với anh.”
“Vậy tiền đền bù…”
“Mẹ nói để mẹ xử lý.”
Tim tôi chùng xuống.
“Để mẹ xử lý là sao? Đó là nhà của bố em.”
Giọng Trần Lỗi bắt đầu mất kiên nhẫn.
“Được rồi, chuyện này để mẹ lo là được. Em đừng làm rối thêm.”
Anh ta cúp máy.
Hôm sau, tôi xin nghỉ phép về quê.
Đến trước căn nhà, cổng lớn khóa chặt.
Mẹ chồng không có ở đó.
Tôi gọi cho bà, bà nói:
“Con về làm gì? Chuyện giải tỏa mẹ đang bàn với bên xã rồi, không cần con xen vào.”
“Mẹ, đó là nhà của bố con…”
“Bố con mất rồi, căn nhà tự đi bàn chuyện giải tỏa được à? Chẳng phải vẫn phải để mẹ đứng ra sao? Một người đàn bà như con thì biết gì về giải tỏa?”
Bà cúp máy.
Tôi đứng trước cổng, nhìn cánh cửa sắt đã bị thay mới.
Ổ khóa mới.
Ruột khóa mới.
Ngay cả tay nắm cửa cũng bị thay.
Ba ngày sau, tiền đền bù được chuyển khoản.
Ba tỷ, chuyển thẳng vào tài khoản của mẹ chồng tôi.
Bởi người ký tên là bà.
Bà cầm một bản “hợp đồng tặng cho” đến văn phòng giải tỏa, nói căn nhà là do bố chồng tôi để lại, bà là người thừa kế hợp pháp.
Thím Vương lén nói với tôi:
“Mẹ chồng cháu cầm một tờ giấy đến văn phòng giải tỏa, nói là năm xưa bố cháu viết giấy tặng căn nhà đó cho bố chồng cháu rồi.”
Toàn thân tôi lạnh toát.
Hợp đồng tặng cho?
Bố tôi viết cái đó từ bao giờ?
3
Tôi lao về nhà, chất vấn mẹ chồng.
Bà đang ngồi trên sofa, vắt chéo chân cắn hạt dưa.
“Mẹ, thím Vương nói mẹ cầm một bản hợp đồng tặng cho đến văn phòng giải tỏa?”
Mẹ chồng thậm chí không thèm ngẩng mí mắt.
“Ừ. Năm xưa bố con tự tay viết. Giấy trắng mực đen rõ ràng.”
“Sao con không biết?”
“Những chuyện con không biết còn nhiều lắm.”
Bà đứng dậy, phủi vỏ hạt dưa trên tay.
“Hiểu Mạn, mẹ nói rõ với con. Căn nhà đó là lúc bố chồng con còn sống, bố con chính miệng hứa tặng cho ông ấy. Bố chồng con mất sớm, chưa kịp sang tên, nhưng giấy tờ còn đó. Sau này bố con cũng không hề đổi ý. Số tiền này là của nhà họ Trần, không liên quan gì đến con.”
“Con muốn xem bản hợp đồng đó.”
“Xem cái gì mà xem? Văn phòng giải tỏa đã công nhận rồi, con còn gì để xem?”
Trần Lỗi từ phòng ngủ đi ra.
Tôi nhìn anh ta.
“Trần Lỗi, anh biết chuyện này?”
Anh ta tránh ánh mắt tôi.
“Mẹ nói đúng. Năm xưa đúng là bố có thỏa thuận với bố vợ.”
“Anh tận tai nghe thấy à?”
“…Mẹ không lừa người đâu.”
Tôi nhìn chằm chằm vào mắt anh ta.
Anh ta không dám nhìn tôi.
Mẹ chồng tiếp lời:
“Hiểu Mạn, con cũng đừng trách mẹ nói thẳng. Bố con mất rồi, mẹ con thì tái hôn. Con gả vào nhà họ Trần, thì đã là người nhà họ Trần. Đồ bên nhà ngoại, nên buông thì buông đi. Ba tỷ không phải con số nhỏ. Mẹ giữ giúp hai đứa, sau này mua nhà cho vợ chồng con.”
“Mua nhà cho chúng con? Nhưng tiền đang ở tài khoản của mẹ.”
“Mẹ còn có thể làm con thiệt sao?”
Tối hôm đó, mẹ chồng nhắn một câu vào nhóm gia đình:
“Chuyện tiền đền bù đã xử lý xong. Đó là tài sản tổ tiên nhà họ Trần, tiền để mẹ giữ. Không ai được nhắc lại nữa.”
Chị chồng lập tức trả lời:
“Mẹ quyết là được.”
Em chồng cũng nhắn ngay:
“Mẹ vất vả rồi.”
Trần Lỗi cũng trả lời:
“Vâng, mẹ.”
Không ai hỏi tôi một câu.
Tôi thoát khỏi khung chat.
Ngồi ngoài ban công, ngồi đến tận sáng.
Ba tỷ.
Căn nhà bố tôi dành dụm cả đời mới có được.
Cứ thế mà mất sao?
4
Ngày hôm sau, tôi xin nghỉ một ngày.
Không nói với bất cứ ai, một mình bắt xe buýt lên huyện.
Tôi đến văn phòng nhà đất.
Ở quầy tra cứu hồ sơ, tôi điền một tờ đơn, ghi địa chỉ căn nhà cũ.
Nhân viên tra trên máy tính một lúc lâu.
“Thông tin quyền sở hữu của căn nhà này, chị muốn tra gì?”
“Chủ sở hữu là ai?”
Cô ấy gõ vài phím, nhìn màn hình.
“Chủ sở hữu: Lâm Kiến Quốc.”
Tay tôi run lên.
“Có ghi nhận sang tên không?”
“Không. Từ lúc đăng ký đến khi hủy do giải tỏa, chủ sở hữu vẫn luôn là Lâm Kiến Quốc.”
“Có hồ sơ tặng cho không?”
“Không có bất kỳ hồ sơ tặng cho nào.”
Tôi nhắm mắt lại.
Không sang tên.
Không tặng cho.
Từ đầu đến cuối, chủ sở hữu vẫn là bố tôi.
Bản “hợp đồng tặng cho” đó là giả.
Tôi hỏi tiếp:
“Vậy giấy tờ đền bù giải tỏa được ký thế nào?”
Nhân viên mở hồ sơ.
“Người ký là Trần Quế Lan. Bà ấy có bản gốc hợp đồng tặng cho, văn phòng giải tỏa căn cứ vào đó để xác định bà ấy là người có quyền lợi.”
“Tôi có thể xem bản hợp đồng tặng cho đó không?”
“Việc này chị cần đến văn phòng giải tỏa để xin.”
Tôi lại đến văn phòng giải tỏa.
Sau một hồi làm thủ tục, cuối cùng tôi cũng nhìn thấy bản hợp đồng đó.
Giấy A4, viết tay.
Trên đó ghi:
“Tôi, Lâm Kiến Quốc, tự nguyện tặng cho căn nhà tại số XX, thôn XX cho ông Trần Quốc Lương. Nay xin cam kết.”
Ký tên: Lâm Kiến Quốc.
Ngày: 12 tháng 3 năm 2015.
Tôi nhìn chằm chằm vào chữ ký đó.
Chữ của bố tôi, tôi nhận ra.
Mỗi khi viết chữ Lâm nét cuối cùng của ông luôn hơi hất lên bên phải.
Nhưng chữ ký này, nét cuối lại đè xuống.
Không phải chữ của bố tôi.
Tôi dùng điện thoại chụp lại bản hợp đồng.
Khi bước ra khỏi văn phòng giải tỏa, nắng chói đến nhức mắt.
Tôi đứng trên bậc thềm, hít sâu ba lần.
Mẹ chồng tôi đã làm giả hợp đồng tặng cho.
Dùng một tờ giấy giả, lừa lấy ba tỷ của bố tôi.
Từ giây phút đó, tôi không định nhịn nữa.
5
Tối hôm ấy, tôi không về nhà.
Tôi tìm Trương Vy, bạn học cấp ba của tôi.
Trương Vy là luật sư.
Xem xong ảnh tôi chụp, cô ấy im lặng mười giây.
“Cậu chắc chữ ký này không phải của bố cậu?”
“Chắc chắn một trăm phần trăm. Chữ bố mình, mình nhìn từ nhỏ đến lớn.”
“Vậy cần giám định chữ viết. Bố cậu có để lại mẫu chữ nào không?”
Tôi nghĩ một lúc.
“Có. Nhật ký của bố, cả thư bố viết cho mình nữa, đều còn ở chỗ mình.”
Bố có thói quen viết nhật ký từ lúc tôi bắt đầu có ký ức.
Sau khi ông mất, tôi cất nhật ký, thư từ và một số giấy tờ cũ vào một cái thùng sắt.
Cái thùng đó vẫn luôn nằm dưới gầm giường căn phòng trọ của tôi.
Mẹ chồng không biết.
Trần Lỗi cũng không biết.
Trương Vy nói:
“Cậu mang mẫu chữ qua đây, mình giúp cậu liên hệ cơ quan giám định. Ngoài ra, cậu đến văn phòng nhà đất xin một bản chứng nhận quyền sở hữu, chứng minh chủ sở hữu căn nhà là bố cậu và chưa từng thay đổi.”
“Được.”
“Còn một việc nữa.” Trương Vy nhìn tôi. “Sau khi bố cậu mất, người thừa kế căn nhà này lẽ ra là cậu. Mẹ cậu có từ bỏ quyền thừa kế không?”
Mẹ tôi tái hôn vào năm thứ hai sau khi bố mất, rồi chuyển sang tỉnh khác.
Tôi gọi cho bà.
“Mẹ, căn nhà cũ của bố, mẹ có đồng ý từ bỏ quyền thừa kế không?”
Bà im lặng một lúc.
“Căn nhà đó bố con nói để lại cho con. Mẹ ký.”
Tối hôm ấy, tôi về phòng trọ, kéo cái thùng sắt từ dưới gầm giường ra.
Khi mở nắp thùng, ngón tay tôi khẽ run.
Nhật ký của bố, thư ông viết cho tôi, chứng minh thư cũ, biên lai mua đất.
Trên biên lai ghi rõ ràng:
Người thanh toán: Lâm Kiến Quốc.
Số tiền: 45 triệu.
Ngày: tháng 7 năm 1998.
Năm 1998.
Khi đó bố chồng tôi, Trần Quốc Lương, còn đang đi làm thuê ở tỉnh khác, căn bản không có mặt trong thôn.
Câu nói “năm xưa bố chồng con giúp xây nhà” của mẹ chồng hoàn toàn là bịa đặt.
Tôi lật nhật ký của bố đến trang ngày 12 tháng 3 năm 2015.
Đó chính là ngày ghi trên bản “hợp đồng tặng cho”.
Trong nhật ký, bố viết:
“Hôm nay Hiểu Mạn gọi điện nói công việc của Trần Lỗi đã ổn định. Vui. Buổi chiều ra chợ mua một con cá.”
Không có bất cứ chữ nào về tặng cho, hợp đồng hay Trần Quốc Lương.
Nếu thật sự ký một bản hợp đồng tặng nhà cho người khác, bố không thể không ghi lại.
Tôi khép cuốn nhật ký.
Đưa tay vuốt những nếp gấp trên bìa.
Bố, chuyện này con sẽ lo đến cùng.
6
Hai tuần tiếp theo, ngoài mặt tôi làm như không có gì xảy ra.
Vẫn đi làm.
Vẫn nấu cơm.
Thấy tôi không có động tĩnh gì, mẹ chồng dần buông lỏng cảnh giác.
Bà bắt đầu tiêu tiền.
Tuần đầu tiên, bà chuyển cho chị chồng ba trăm triệu, nói là “giúp chị con sửa nhà”.
Tuần thứ hai, bà chuyển cho em chồng hai trăm triệu, nói là “em con cần vốn làm ăn”.
Khi Trần Lỗi nói chuyện này với tôi, giọng anh ta đầy vẻ “mẹ quyết là được”.
“Đó là tiền của bố em.”
“Em lại nữa rồi. Mẹ nói đó là tài sản tổ tiên.”
“Trần Lỗi, anh từng xem giấy chứng nhận quyền sở hữu chưa?”
“Xem cái giấy đó làm gì? Mẹ nói…”
“Mẹ anh nói thì là thật à?”
Anh ta nhíu mày.
“Tô Hiểu Mạn, dạo này em sao vậy? Cứ nghi thần nghi quỷ.”
“Em không sao cả. Em chỉ hỏi anh một câu, anh đã từng nhìn thấy bản hợp đồng tặng cho đó chưa?”
Anh ta im lặng.
“Anh chưa từng thấy, đúng không?”
“…Mẹ không lừa người đâu.”
Khi nói câu này, ánh mắt anh ta né tránh.
Cùng lúc đó, mẹ chồng bắt đầu kể chuyện trước mặt họ hàng.
Gặp ai bà cũng nói:
“Con dâu tôi ấy à, trong mắt chỉ có tiền. Căn nhà của bố nó năm xưa rõ ràng là tài sản nhà họ Trần, vậy mà nó cứ khăng khăng nói là của nó. Mọi người nói xem, gả vào nhà tôi bao nhiêu năm rồi mà chẳng có chút tình nghĩa nào.”
Chị chồng nhắn vào nhóm họ hàng:
“Em dâu, mẹ mấy năm nay cũng không dễ dàng gì. Em đừng vì tiền mà làm tổn thương hòa khí gia đình.”
Vợ của em chồng cũng khuyên:
“Chị dâu, tiền chỉ là vật ngoài thân. Người một nhà mới là quan trọng nhất.”
Tôi không trả lời câu nào.
Mẹ chồng nghĩ tôi sợ rồi.
Bà nói với Trần Lỗi:
“Con thấy chưa, nó im rồi. Biết mình đuối lý rồi đấy.”
Bà không biết rằng, kết quả giám định chữ viết đã có.
Kết luận: chữ ký trên hợp đồng tặng cho không phù hợp với chữ viết thật của Lâm Kiến Quốc, là chữ do người khác mô phỏng.
Trương Vy giúp tôi sắp xếp toàn bộ tài liệu.
Giấy chứng nhận quyền sở hữu.
Biên lai mua đất.
Kết quả giám định chữ viết.
Sao kê ngân hàng.
Giấy công chứng thừa kế.
“Có thể khởi kiện rồi.”
Tôi gật đầu.
7