Chương 1 - Bí Mật Chưa Nói

Con gái tôi và người chồng ở rể của nó, ngay trong tang lễ của chồng tôi, đã công khai tuyên bố đổi họ của cháu trai tôi về lại họ của cha nó.

Con gái và con rể đứng trước di ảnh, vẻ mặt thản nhiên.

Ông bà thông gia ngồi ở hàng ghế đầu tiên dành cho khách, tay nâng tách trà, trong mắt đầy vẻ đắc ý.

Vợ chồng tôi vất vả nửa đời người, vừa mới giao cơ nghiệp vào tay chúng thì chồng tôi qua đời.

Bây giờ, thi cốt ông ấy còn chưa lạnh, vậy mà đứa con gái đã tuyển chồng ở rể và đứa con trai nó sinh ra lại muốn trả họ về cho nhà chồng.

Tôi chậm rãi đứng dậy, ghé sát tai con gái.

“Con gái, thật ra mẹ có một bí mật đã giấu con hơn hai mươi năm rồi.”

1

“Cảm ơn mọi người đã đến tiễn bố tôi đoạn đường cuối cùng.”

Lục Dao đứng trước linh đường, giọng nói không cao cũng không thấp.

Trong nhà tang lễ im phăng phắc.

Tôi ngồi ở vị trí đầu tiên của hàng ghế gia quyến, khẽ gật đầu với nó.

Hôm nay nó ăn mặc giản dị, khoác áo đen, tóc búi gọn gàng không một sợi rối. Mấy đêm túc trực bên linh cữu, nó luôn ở đây, rót trà tiếp nước, đón tiếp khách khứa, ai cũng nói nhà họ Lục nuôi được một cô con gái tốt.

Nó nhìn quanh một vòng rồi tiếp tục nói.

“Cả đời bố tôi không dễ dàng gì, cùng mẹ tôi tay trắng lập nghiệp, sáng lập Công ty Thực phẩm Viễn Sơn.”

“Từ nhỏ tôi đã nghĩ, đợi mình lớn lên, nhất định phải để bố mẹ được sống những ngày tốt đẹp.”

“Nhưng bố tôi vừa mới được hưởng phúc thì đã ra đi.”

Họ hàng đều lau nước mắt, nói Lục Dao thật hiểu chuyện.

Tôi cũng nghĩ như vậy.

Sau đó, Lục Dao khựng lại.

“Nhưng hôm nay, tôi có một chuyện muốn tuyên bố.”

Nó đổi micro sang tay trái, đảo mắt nhìn khắp căn phòng.

“Bố tôi đã mất, Dư An cũng lớn rồi.”

“Có một số chuyện nên đổi lại như trước.”

Phía dưới im lặng. Có người quay đầu nhìn tôi.

Tôi vẫn cầm tách trà, không nhúc nhích.

“Năm đó Trần Viễn ở rể nhà chúng tôi, con sinh ra theo họ mẹ. Bao nhiêu năm nay, trong lòng bố mẹ chồng tôi vẫn luôn không dễ chịu.”

Nó dừng lại, nhìn về hàng ghế đầu tiên của khách.

Ông thông gia ngồi ở đó, trên mặt mang vẻ đau buồn, vành mắt hơi đỏ, trông như vừa mới khóc.

Bà thông gia ngồi sát bên ông ta, dùng khăn tay chấm khóe mắt, vai run lên từng đợt, khóc vô cùng chân thành.

“Bây giờ bố tôi không còn nữa, tôi cũng đã nghĩ thông rồi.”

“Tôi muốn đổi họ của con trai tôi, Lục Dư An, trở lại thành họ ‘Trần’.”

Tôi sững người.

Tách trà trong tay suýt trượt xuống.

Trong đầu tôi vang lên một tiếng ong.

Linh đường trở nên ồn ào, nhưng tôi chẳng nghe rõ bất cứ thứ gì.

Hơn hai mươi năm trước, Dao Dao vẫn còn nằm trong tã lót, bé xíu, mềm mại. Lão Lục đứng bên cạnh, bàn tay đưa ra rồi lại rụt về, không dám chạm vào nó. Tôi bảo ông ấy bế con đi, ông ấy lắc đầu, nói sợ làm rơi.

Sau đó hai vợ chồng chúng tôi cùng nhau gây dựng sự nghiệp, từ một xưởng nhỏ phát triển thành Công ty Thực phẩm Viễn Sơn. Lão Lục tự tay dạy nó kiểm hàng, đàm phán với khách, chạy thị trường.

Năm ngoái, chúng tôi giao công ty cho nó.

Sau đó nó chủ động nói với chúng tôi rằng nó đang yêu, hơn nữa người đàn ông kia sẵn sàng ở rể, sau này sinh con cũng sẽ mang họ Lục.

Lão Lục vui đến phát điên. Tối hôm đó ông ấy uống nửa cân rượu trắng, mặt đỏ bừng nói với tôi: “Nhược Vân, nhà họ Lục chúng ta có người nối dõi rồi.”

Ông ấy ôm ảnh Dao Dao hồi nhỏ, xem đi xem lại, miệng không ngừng lẩm bẩm rằng con gái có lương tâm, không uổng công chúng ta thương nó.

Năm nay, lão Lục phát hiện bệnh, chỉ ba tháng sau đã qua đời.

Bây giờ nó đứng trước linh đường của bố mình, trả họ của cháu trai cho nhà thông gia.

Lục Dao cầm micro lên, nhìn xuống phía dưới.

“Mẹ, chuyện này con không bàn trước với mẹ, là con không đúng.”

“Nhưng Trần Viễn những năm nay cũng không dễ dàng. Anh ấy ở rể nhà chúng ta, người ngoài nói anh ấy thế nào, trong lòng anh ấy có cảm giác gì, mẹ đâu biết.”

“Dư An là con trai anh ấy. Anh ấy muốn con nhận tổ quy tông, con hiểu.”

“Bây giờ bố mất rồi, con muốn cho anh ấy một lời giải thích.”

“Mẹ lớn tuổi rồi, nên hưởng phúc thôi. Sau này chuyện trong nhà, chuyện công ty đã có con và Trần Viễn, mẹ không cần quản nữa.”

Bà thông gia bước tới, kéo tay tôi.

“Bà thông gia, những năm nay bà vất vả rồi. Sau này cứ hưởng phúc đi, chuyện con cái giao cho đám trẻ.”

Bà ta vỗ nhẹ lên mu bàn tay tôi, giọng nói thân thiết.

“Dư An đổi sang họ Trần cũng là chuyện nên làm. Mặc dù Trần Viễn là con rể ở rể, nhưng nhà chúng tôi chỉ có một đứa con trai duy nhất, chẳng lẽ lại để nhà chúng tôi tuyệt hậu?”

Khắp căn phòng, hơn trăm đôi mắt đều đổ dồn về phía tôi.

Chị họ tôi đứng lên.

“Thẩm Nhược Vân, vợ chồng em vất vả cả đời, giao công ty cho chúng. Chồng em thi cốt còn chưa lạnh, chúng đã muốn đổi họ cháu trai của em, em cũng phải nói gì đi chứ.”

“Bà dì, đây là chuyện nhà chúng cháu…”

Chị họ hét lên: “Bố cháu còn chưa đưa tang đâu!”

Lục Dao im lặng.

Tiếng bàn tán trong linh đường càng lúc càng lớn, giọng của họ hàng nhà họ Trần truyền tới tai tôi.

“Không thể nói như vậy được. Lục Dao là con gái duy nhất, đứa trẻ theo họ ai là chuyện của hai vợ chồng chúng nó. Hơn nữa, con rể ở rể vẫn là con rể, con đổi về họ cha cũng là chuyện đương nhiên.”

Lục Dao tránh ánh mắt tôi.

Tôi chậm rãi đứng lên.

Tất cả mọi người đều nhìn tôi.

Tôi đi tới trước mặt Lục Dao.

Nó lùi nửa bước.

“Mẹ…”

Nó không dám nhìn vào mắt tôi.

Tôi ghé sát tai nó.

“Con gái, thật ra mẹ có một bí mật, hơn hai mươi năm rồi vẫn chưa nói với con.”

Vẻ bình tĩnh nơi khóe môi Lục Dao cứng lại.

Ông thông gia bước tới.

“Bí mật gì?”

Tôi đứng thẳng người, nhìn ông ta.

“Gấp cái gì.”

Tôi xoay người đi đến trước di ảnh lão Lục, thắp cho ông ấy một nén hương.

“Mẹ, rốt cuộc mẹ có ý gì?”

Tôi nhìn khuôn mặt lão Lục, trong lòng không biết là cảm giác gì.

“Ý mẹ là hôm nay các người về trước đi.”

“Mẹ…”

“Đi.”

Giọng tôi không lớn, nhưng tất cả mọi người trong linh đường đều nghe thấy.

Lục Dao đứng nguyên tại chỗ, nhìn tôi rồi lại nhìn Trần Viễn.

Từ đầu đến cuối Trần Viễn đều không nói gì. Hắn đứng cạnh di ảnh, giữ đúng dáng vẻ của một người con rể ở rể, không tranh lời, không bày tỏ thái độ, chỉ chờ đến lúc thu hoạch thành quả.

Nụ cười trên mặt bà thông gia cứng lại.

“Bà thông gia, bà đây là…”

Tôi quay đầu nhìn bà ta.

“Hôm nay là tang lễ của chồng tôi.”

“Chuyện đổi họ, đợi ông ấy nhập thổ rồi nói.”

Khách khứa lần lượt ra về.

Trong linh đường chỉ còn lại một mình tôi.

Trong tấm ảnh, lão Lục đang mỉm cười nhìn tôi.

Hai mươi năm, từ một xưởng nhỏ phát triển thành Công ty Thực phẩm Viễn Sơn. Ông ấy quản sản xuất, tôi chạy khách hàng; ông ấy kiểm soát chất lượng, tôi quản sổ sách. Ông ấy làm việc đến xuất huyết dạ dày phải nhập viện, tôi thức trắng ba ngày ba đêm bên cạnh. Sau này công ty lớn mạnh, ông ấy nói: “Nhược Vân, chúng ta nên nghỉ ngơi rồi.”

Ngày giao công ty cho Lục Dao, ông ấy cười đặc biệt vui vẻ.

“Con gái có tiền đồ rồi.”

“Đời này của chúng ta đáng giá rồi.”

Ba tháng sau, ông ấy được chẩn đoán ung thư gan.

Từ lúc chẩn đoán đến khi ra đi là hai tháng bảy ngày.

Tối hôm ông ấy mất, ông ấy nắm tay tôi nói: “Nhược Vân, con gái chúng ta giỏi lắm.”

Tôi nói: “Ừ.”

Ông ấy nói: “Sau này bà đừng vất vả quá.”

Tôi đáp: “Được.”

Ông ấy nói: “Chuyện công ty bà đừng lo nữa.”

Tôi nói: “Được.”

Sau đó ông ấy ra đi.

Tôi nhìn vào mắt ông ấy.

“Lão Lục, ông yên tâm. Tôi chịu đựng được.”

Khi về đến nhà đã rất khuya.

Tôi cởi áo khoác đen, rót cho mình một cốc nước nóng. Căn nhà trống trải, im lặng đến lạnh lẽo. Khắp nơi đều có bóng dáng lão Lục, nhưng ông ấy đã không còn nữa.

Tôi đẩy cửa căn phòng trước đây của Lục Dao.

Sau khi nó lấy chồng, căn phòng vẫn được giữ nguyên. Trên giá sách bày những cuốn sách và đồ chơi cũ, đầu giường vẫn còn dán giấy khen hồi nhỏ của nó.

Tôi ngồi bên giường, lấy một cuốn album cũ từ trong ngăn kéo ra.

Lật từng trang một.

Khi Dao Dao bảy tám tuổi, tôi nấu cơm trong bếp, nó bê chiếc ghế nhỏ ngồi trước cửa, ríu rít kể chuyện ở trường. Đồ ăn đã nấu xong mà nó vẫn còn kể. Tôi bảo con nói nhiều thật đấy. Nó ngẩng mặt lên nói: “Con chỉ nói nhiều với mẹ thôi.”

Ngày Dao Dao kết hôn, tôi giúp nó chỉnh lại váy cưới. Nó nói: “Mẹ, những năm nay mẹ vất vả rồi.” Tôi nói đồ ngốc. Nó nói: “Thật mà, cảm ơn mẹ.”

Năm đầu sau khi kết hôn, nó và Trần Viễn chuyển ra ngoài sống. Ban đầu tuần nào cũng về ăn cơm. Sau đó hai tuần một lần, rồi một tháng một lần. Tôi gọi điện, nó nói bận.

Sau khi lão Lục phát hiện bệnh, Dao Dao đến bệnh viện hai lần. Lần thứ hai dẫn theo Trần Viễn, ở lại nửa tiếng rồi đi. Lão Lục nhìn bóng lưng chúng, nói với tôi: “Dao Dao thay đổi rồi.”

Tối lão Lục mất, ông ấy nắm tay tôi nói: “Nếu Dao Dao đi sai đường, bà kéo nó lại một lần.”

Tôi nói: “Được.”

Đó là câu cuối cùng ông ấy nói.

Tôi khép cuốn album lại.

Bên ngoài tối đen, không có trăng.

Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, khẽ nói: “Lão Lục, tôi sẽ kéo nó lần cuối. Nếu… nó nhất quyết làm như vậy, thì tôi cũng không cần tiếp tục giữ bí mật này nữa.”

2

Ngày đưa tang được ấn định vào ngày thứ ba.

Trời còn chưa sáng, nhà tang lễ đã đông kín người.

Người chủ trì bước đến, nhỏ giọng nói: “Tổng giám đốc Thẩm, đến giờ rồi, nên đưa linh cữu đi thôi.”

Lục Dao không nhúc nhích.

“Mẹ, hôm nay đưa tang. Chuyện đổi họ, mẹ có đồng ý hay không?”

Tôi ngẩng đầu nhìn nó.

“Dao Dao, hôm nay tiễn bố con.”

“Con biết. Mẹ gật đầu đồng ý thì con sẽ tiễn.”

Tôi nhìn nó, không nói.

Chị họ đứng dậy: “Lục Dao, bố cháu còn nằm đó, có chuyện gì không thể chờ đưa tang xong rồi nói?”

Lục Dao không quay đầu, mắt vẫn nhìn chằm chằm tôi.

“Bà dì, chuyện này hôm nay nhất định phải nói rõ.”

“Cháu…”

“Chỉ cần mẹ cháu nói một câu. Bà ấy gật đầu thì chúng ta sẽ tiễn bố cháu một cách vẻ vang. Bà ấy không gật…”

Nó dừng lại.

“Cháu sẽ đợi đến khi bà ấy gật đầu.”

Sau câu nói đó, linh đường yên tĩnh đến mức như bị rút sạch không khí.

Chị họ sững ra mấy giây rồi quay đầu nhìn tôi. Tôi vẫn ngồi trên ghế, không nhúc nhích.

Lục Dao đứng ở cửa, cũng không nhúc nhích.

Chị họ nhìn qua nhìn lại rồi lại khuyên: “Lục Dao, để bố cháu nhập thổ trước đã, những chuyện khác về rồi nói. Bố cháu vẫn còn nằm ở đây đấy.”

“Bà dì đừng khuyên nữa. Hôm nay cháu chỉ cần mẹ cháu nói một câu.”

Người chủ trì lại bước tới, nhỏ giọng nói: “Tổng giám đốc Thẩm, giờ đã qua rồi, kéo dài thêm…”

“Tôi biết.”

Tôi đứng lên.

Đi tới giữa linh đường, trước di ảnh của lão Lục.

Trong ảnh, ông ấy đang cười nhìn tôi, giống hệt ba mươi năm trước. Khi ấy chúng tôi chẳng có gì, thuê một căn phòng nhỏ trong khu làng giữa thành phố, ông ấy rang hàng bên bếp, tôi bày sạp trước cửa. Sau này có Dao Dao, ngày nào ông ấy cũng bế nó, nói con gái chúng ta sau này phải được học ở ngôi trường tốt nhất.

Tôi xoay người lại.

“Lục Dao, lại đây.”

Nó do dự rồi bước tới hai bước.

“Mẹ, mẹ đồng ý rồi sao?”

“Con đứng trước mặt bố con, mẹ mới nói.”

Nó lại bước thêm vài bước, đứng trước di ảnh.

Tôi nhìn nó.

“Cả đời bố con, người ông ấy thương nhất chính là con.”

Nó quay mặt đi, không nhìn tôi.